มาตรา 850: ประนีประนอมยอมความ, บทนิยาม
ตัวบทกฎหมาย
อันว่าประนีประนอมยอมความนั้น คือสัญญาซึ่งผู้เป็นคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นนั้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A compromise is a contract by which the two parties settle a dispute, whether the dispute already exists or is yet to arise, by mutual concessions.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 850 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 3 (เอกเทศสัญญา) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ต้องยืนยันว่าทั้งสองฝ่ายยอมสละบางอย่างจริง ๆ เจ้าหนี้ที่เพียงแต่ปรับเงื่อนไขการชำระหนี้โดยไม่ยอมสละสิทธิใด ๆ อาจยังไม่ได้ทำสัญญาประนีประนอม สำหรับประชาชนทั่วไป: สัญญาระงับข้อพิพาทจะถือเป็นประนีประนอมยอมความได้ก็ต่อเมื่อทั้งสองฝ่ายยอมสละบางอย่าง หากฝ่ายเดียวยอมผ่อนผัน อาจเป็นสัญญาประเภทอื่น
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2389/2553 (2010)
การปรับโครงสร้างหนี้ที่เปลี่ยนแปลงเฉพาะเงื่อนไขการชำระหนี้โดยไม่มีการต่างยอมผ่อนผันหรือระงับข้อพิพาท ไม่ถือเป็นประนีประนอมยอมความตามมาตรา 850
สัญญาปรับโครงสร้างหนี้ที่เพียงแต่เปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการชำระหนี้โดยไม่มีการต่างยอมผ่อนผันหรือระงับข้อพิพาทเดิม ไม่ถือเป็นประนีประนอมยอมความตามมาตรา 850 หนี้กู้เดิมและจำนองประกันจึงยังคงมีผลบังคับ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7919/2551 (2008)
สาระสำคัญของข้อตกลง ไม่ใช่ชื่อเอกสาร กำหนดว่าเป็นประนีประนอมยอมความหรือไม่
เอกสารที่ชื่อว่า 'หนังสือรับสภาพหนี้' ถือเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความตามมาตรา 850 เพราะสาระสำคัญแสดงว่าทั้งสองฝ่ายระงับข้อพิพาทเรื่องหนี้ด้วยการต่างยอมผ่อนผัน จึงใช้อายุความสิบปีตามมาตรา 193/32
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 221 คดี (พ.ศ. 2494 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1383/2568 (2025) สัญญาประนีประนอมยอมความระงับหนี้เดิม — ไม่ตัดสิทธิเจ้าหนี้ฟ้องเพิกถอนนิติกรรมฉ้อฉลที่ทำก่อนหน้านั้น
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1280/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1160/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8248-8249/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3237/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 727/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3191/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2229/2566 (2023)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 852 85
- มาตรา 851 20
- มาตรา 1612 17
- มาตรา 1750 17
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 11
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 247 10
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
สัญญาประนีประนอมยอมความต้องทำเป็นหนังสือหรือไม่?
ป.พ.พ. ไม่ได้กำหนดแบบเฉพาะ สัญญาประนีประนอมยอมความอาจทำด้วยวาจาหรือพิสูจน์จากพฤติการณ์ก็ได้ แม้ควรทำเป็นลายลักษณ์อักษรไว้เป็นหลักฐาน โปรดทราบว่าสัญญาประนีประนอมยอมความที่บันทึกไว้ในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลมีกลไกบังคับคดีที่แตกต่างออกไป
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 850 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 850. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-850/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 850 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-850/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-850/"><p>อันว่าประนีประนอมยอมความนั้น คือสัญญาซึ่งผู้เป็นคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายระงับข้อพิพาทอันใดอันหนึ่งซึ่งมีอยู่หรือจะมีขึ้นนั้นให้เสร็จไปด้วยต่างยอมผ่อนผันให้แก่กัน</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 850 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-850/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา