ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

บรรพ 3: เอกเทศสัญญา

มาตรา 852: ผลของประนีประนอมยอมความ

ลักษณะ 17 ประนีประนอมยอมความ

ตัวบทของมาตรา

ตัวบทกฎหมาย

ผลของสัญญาประนีประนอมยอมความนั้น ย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไป และทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงในสัญญานั้นว่าเป็นของตน

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

A compromise agreement has the effect of extinguishing the claims that each party has waived, and of conferring on each party the rights stated in the agreement as belonging to that party.

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 852 เป็นผลของประนีประนอมตามมาตรา 850 เมื่อคู่กรณีตกลงประนีประนอม มูลฟ้องเดิมระงับ สัญญาใหม่เป็นข้อผูกพันที่บังคับได้เพียงอย่างเดียว ผลกระทบสำคัญสองประการ: (1) การผิดสัญญาประนีประนอมต้องฟ้องเป็นคดีสัญญา ไม่ใช่คดีละเมิดหรือสัญญาเดิม (2) ข้อต่อสู้ที่มีต่อมูลฟ้องเดิมมักสละไปแล้ว คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1383/2568 แสดงการใช้หลักนี้ การประนีประนอมยอมความทำให้หนี้ตามสัญญาเช่าซื้อระงับและกลายเป็นหนี้ใหม่ตามมาตรา 852 ข้อพิพาทที่ตามมาจึงต้องว่ากันตามสัญญาใหม่และการโอนที่ดินที่ทำตามสัญญานั้น

สำคัญสูง

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

สำหรับทนายความ: ร่างขอบเขตของการประนีประนอมให้ชัดเจน เฉพาะสิทธิเรียกร้องที่ระบุไว้อย่างชัดแจ้งเท่านั้นที่ระงับสิ้นไป ควรมีข้อสละสิทธิกว้าง ๆ หากต้องการระงับข้อพิพาทที่เกี่ยวข้องทั้งหมด สำหรับประชาชนทั่วไป: การลงนามในสัญญาประนีประนอมยุติเฉพาะสิทธิที่ระบุไว้ สิทธิใหม่หรือสิทธิอื่นที่เกิดจากข้อเท็จจริงเดียวกันอาจยังฟ้องร้องได้

ความเป็นมาทางกฎหมาย

บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง

คำสำคัญ

  • ผลของประนีประนอม
  • การระงับสิทธิ
  • การยอมสละ
  • ความเด็ดขาด

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3604/2558 (2015)

    เมื่อโจทก์ฟ้องบังคับตามสัญญาประนีประนอมยอมความ และจำเลยมิได้ให้การโต้แย้งถึงความมีอยู่หรือความสมบูรณ์ของสัญญานั้น ย่อมถือว่าจำเลยรับแล้วว่าได้มีการทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันจริง ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 84 (3) และสัญญานั้นมีผลบังคับระหว่างโจทก์กับจำเลยซึ่งเป็นคู่สัญญา ผลของสัญญาย่อมเป็นไปตามมาตรา 852 คือ การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไป และทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงไว้ในสัญญานั้นว่าเป็นของตน การที่สิทธิดังกล่าวผูกพันคู่สัญญามิได้หมายความว่าบังคับได้เองโดยไม่ต้องฟ้อง ฝ่ายที่ประสงค์จะได้สิทธินั้นยังคงต้องฟ้องบังคับตามสัญญา ดังที่โจทก์ได้กระทำในคดีนี้

    โจทก์ฟ้องบังคับตามสัญญาประนีประนอมยอมความ จำเลยทั้งสองมิได้ให้การโต้แย้งถึงความมีอยู่หรือความสมบูรณ์ของสัญญาประนีประนอมยอมความดังกล่าว กรณีจึงต้องถือว่าจำเลยทั้งสองรับแล้วว่าจำเลยที่ 1 กับโจทก์ได้ตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความนั้นจริง ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 84 (3) ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าสัญญาประนีประนอมยอมความจึงมีผลบังคับระหว่างโจทก์และจำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นคู่สัญญา และผลของสัญญาย่อมเป็นไปตามมาตรา 852 คือการเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไป และทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงในสัญญานั้นว่าเป็นของตน จำเลยที่ 1 จึงผูกพันตามที่ยอมยกที่ดินให้ ทั้งนี้ สิทธิดังกล่าวได้รับการบังคับโดยการฟ้องคดีนี้ซึ่งโจทก์ต้องเป็นผู้ฟ้อง

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว

หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้

แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา

สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา 156

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 156 คดี (พ.ศ. 2497 ถึง 2569)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

อ้างอิงมาตรานี้

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 852 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 852. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-852/ (accessed 17 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 852
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-852/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-852/"><p>ผลของสัญญาประนีประนอมยอมความนั้น ย่อมทำให้การเรียกร้องซึ่งแต่ละฝ่ายได้ยอมสละนั้นระงับสิ้นไป และทำให้แต่ละฝ่ายได้สิทธิตามที่แสดงในสัญญานั้นว่าเป็นของตน</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 852 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-852/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง