มาตรา 535: การให้ที่ถอนคืนเพราะเหตุเนรคุณไม่ได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 320/2538 (1995) ★ คดีนำ

   ค่าภาระติดพันที่เกี่ยวกับการให้ตามมาตรา ๕๓๕ (๒) ต้องมีอยู่ในขณะตกลงทำสัญญาให้แก่กัน และการจำนองซึ่งเป็นประกันหนี้ของผู้รับการให้เองหาใช่ค่าภาระติดพันไม่ การยกที่ดินให้โดยไม่มีการไถ่ถอนจำนองเช่นนั้นจึงไม่ถือว่าเป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพัน

   โจทก์ยกที่ดินให้จำเลยโดยที่ดินมีการจำนองเพื่อประกันหนี้ของห้างหุ้นส่วนจำกัดซึ่งจำเลยเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ และจำเลยต้องรับผิดในหนี้ของห้างได้ไม่จำกัดจำนวนตามมาตรา ๑๐๗๗ (๒) ประกอบมาตรา ๑๐๘๗ ทั้งจำเลยรับว่าเป็นการจำนองเพื่อเป็นประกันหนี้ของจำเลยเอง ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยว่าการยกที่ดินให้โดยไม่มีการไถ่ถอนจำนองดังกล่าว จะถือว่าเป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพันตามมาตรา ๕๓๕ (๒) หาได้ไม่ การให้รายนี้จึงไม่อยู่ในข้อยกเว้นที่ถอนคืนการให้เพราะเหตุเนรคุณไม่ได้

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10344/2551 (2008)

   การยกที่ดินให้โดยผู้ให้ยังคงสงวนสิทธิเก็บกินไว้ เช่น สิทธิเก็บค่าเช่าที่นาและสิทธินำผลไม้ในที่สวนไปขาย ถือเป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพันตามมาตรา 535 (2) ผู้ให้จึงไม่มีอำนาจฟ้องถอนคืนการให้เพราะเหตุผู้รับประพฤติเนรคุณตามมาตรา 531 ทั้งปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลอุทธรณ์ยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) แม้จำเลยจะมิได้ให้การต่อสู้ไว้

   มารดาฟ้องบุตรคนที่ 4 ขอถอนคืนการให้ที่ดินสองแปลงเพราะเหตุประพฤติเนรคุณ ซึ่งเป็นที่ดินที่ตนกับสามีผู้ล่วงลับแบ่งให้บุตรทุกคนรวมเก้าคน คู่ความนำสืบรับกันว่าในการยกให้มีข้อตกลงว่าผู้ให้ยังมีสิทธิเก็บกิน กล่าวคือถ้าเป็นที่นาก็มีสิทธิเก็บค่าเช่า ถ้าเป็นที่สวนผลไม้ก็มีสิทธินำผลไม้ไปขาย หรือหากบุตรนำไปขายก็ต้องนำเงินมาให้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเป็นการให้สิ่งที่มีค่าภาระติดพันตามมาตรา 535 (2) โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องถอนคืนการให้เพราะเหตุเนรคุณตามมาตรา 531 และวินิจฉัยด้วยว่าปัญหาเรื่องอำนาจฟ้องเป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลอุทธรณ์ภาค 6 ยกขึ้นวินิจฉัยเองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 142 (5) แม้จำเลยมิได้ให้การต่อสู้และมิได้อุทธรณ์ไว้

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา