มาตรา 1375
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าผู้ครอบครองถูกแย่งการครอบครองโดยมิชอบด้วยกฎหมายไซร้ ท่านว่าผู้ครอบครองมีสิทธิจะได้คืนซึ่งการครอบครอง เว้นแต่อีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิเหนือทรัพย์สินดีกว่าซึ่งจะเป็นเหตุให้เรียกคืนจากผู้ครอบครองได้การฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองนั้น ท่านว่าต้องฟ้องภายในปีหนึ่งนับแต่เวลาถูกแย่งการครอบครอง
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where a possessor is unlawfully deprived of possession, he is entitled to have it returned, unless the other party has over the property a better right which would entitle him to claim it back from the possessor. An action for recovery of possession must be entered within one year from the time of dispossession.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1375 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 4 (ทรัพย์สิน) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: กำหนดหนึ่งปีเป็นอายุความของคดีครอบครองโดยเฉพาะ ไม่ได้ทำให้กรรมสิทธิ์หมดอายุ เจ้าของที่พลาดกำหนดหนึ่งปียังคงฟ้องคดีเรียกทรัพย์ในฐานะเจ้าของได้ตามมาตรา 1336 ประชาชน: หากมีผู้แย่งที่ดินหรือทรัพย์สินของท่านโดยมิชอบ ต้องฟ้องเรียกคืนภายในหนึ่งปี มิฉะนั้นจะสิ้นสิทธิฟ้องคดีครอบครอง แต่ยังอาจฟ้องในฐานะเจ้าของได้
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ประกาศใช้ครั้งแรก ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1747/2562 (2019)
คดีเรียกคืนการครอบครองตามมาตรา 1375 ต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่ถูกแย่ง หากพ้นกำหนดจะสิ้นสิทธิฟ้อง
จำเลยรับว่าแย่งการครอบครองที่ดินของโจทก์แล้ว โจทก์ฟ้องเกินหนึ่งปีนับแต่วันถูกแย่ง ศาลวินิจฉัยว่าโจทก์สิ้นสิทธิฟ้องเรียกคืนการครอบครองตามมาตรา 1375
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3656/2551 (2008)
ผู้สละการครอบครองโดยสมัครใจและอยู่ในฐานะผู้อาศัยต่อมาไม่อาจอ้างสิทธิครอบครองต่อผู้รับโอนการครอบครองได้
จำเลยเดิมมีสิทธิครอบครองแต่สละให้โจทก์แล้วขออาศัยต่อโดยไม่เสียค่าตอบแทน เมื่อจำเลยปฏิเสธออก โจทก์มีสิทธิเรียกคืนการครอบครอง
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 348 คดี (พ.ศ. 2491 ถึง 2563)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8600/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1747/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5172/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7381/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6157/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7742/2554 (2011)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3187/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 454/2553 (2010)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1381 48
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 34
- มาตรา 1374 30
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 249 25
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 247 19
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 246 16
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากสิ้นสิทธิฟ้องเรียกคืนการครอบครองภายในหนึ่งปีแล้ว จะเสียที่ดินตลอดกาลหรือไม่?
ไม่จำเป็น การสิ้นสิทธิฟ้องเรียกคืนการครอบครองภายในหนึ่งปีตามมาตรา 1375 หมายความว่าท่านไม่อาจอ้างสิทธิครอบครองเดิมได้อีก อย่างไรก็ตาม หากท่านเป็นเจ้าของโฉนดที่ดิน ท่านยังอาจฟ้องเรียกทรัพย์คืนในฐานะเจ้าของตามมาตรา 1336 ซึ่งไม่มีอายุความ ตราบใดที่ผู้ครอบครองยังไม่ครบสิบปีการครอบครองปรปักษ์ตามมาตรา 1382
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1375 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1375. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1375/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1375 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1375/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1375/"><p>ถ้าผู้ครอบครองถูกแย่งการครอบครองโดยมิชอบด้วยกฎหมายไซร้ ท่านว่าผู้ครอบครองมีสิทธิจะได้คืนซึ่งการครอบครอง เว้นแต่อีกฝ่ายหนึ่งมีสิทธิเหนือทรัพย์สินดีกว่าซึ่งจะเป็นเหตุให้เรียกคืนจากผู้ครอบครองได้การฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองนั้น ท่านว่าต้องฟ้องภายในปีหนึ่งนับแต่เวลาถูกแย่งการครอบครอง</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1375 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1375/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา