มาตรา 1381 — การเปลี่ยนลักษณะการยึดถือของผู้แทนผู้ครอบครอง
ตัวบทกฎหมาย
บุคคลใดยึดถือทรัพย์สินอยู่ในฐานะเป็นผู้แทนผู้ครอบครอง บุคคลนั้นจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือได้ ก็แต่โดยบอกกล่าวไปยังผู้ครอบครองว่าไม่เจตนาจะยึดถือทรัพย์สินแทนผู้ครอบครองต่อไป หรือตนเองเป็นผู้ครอบครองโดยสุจริต อาศัยอำนาจใหม่อันได้จากบุคคลภายนอก
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where a person holds property as representative of the possessor, he may change the nature of his holding only by a notice to the possessor that he no longer intends to hold the property for such possessor or by becoming in good faith, through the act of a third person, possessor under a new title.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1381 เป็นส่วนหนึ่งของบรรพ 4 (ทรัพย์สิน) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เนื้อหานี้รอการจัดทำหมายเหตุของสำนักงาน ตัวบทภาษาไทยข้างต้นคัดลอกจากต้นฉบับของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ผู้จัดการมรดกไม่สามารถได้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์มรดกโดยการครอบครองปรปักษ์ เว้นแต่จะบอกกล่าวทายาทคนอื่นอย่างชัดเจนก่อนว่าตนยึดถือเพื่อตนเอง สำหรับประชาชนทั่วไป: การครอบครองที่ดินของผู้อื่นแทนเขา ไม่ว่านานเท่าใด ไม่กลายเป็นกรรมสิทธิ์โดยอัตโนมัติ ต้องแสดงเจตนาเปลี่ยนแปลงอย่างชัดแจ้ง
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขสาระสำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 16430/2557 (2014)
ผู้จัดการมรดกยึดถือทรัพย์มรดกในฐานะผู้แทนตามมาตรา 1381 หากไม่มีการบอกกล่าวทายาทอย่างชัดเจนถึงการเปลี่ยนเจตนา การครอบครองปรปักษ์ไม่อาจเกิดขึ้น
ผู้จัดการมรดกที่บริหารจัดการที่ดินมรดกโดยไม่เคยบอกกล่าวทายาทว่าตั้งใจยึดถือในสิทธิของตนเอง ถือว่ายึดถือในฐานะผู้แทนตามมาตรา 1381 ไม่สามารถอ้างการครอบครองปรปักษ์ได้ อายุความคดีมรดกยังไม่เริ่มนับ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5697/2553 (2010)
อายุความหนึ่งปีในการเอาคืนซึ่งการครอบครองเริ่มนับแต่วันที่ผู้แทนผู้ครอบครองบอกกล่าวถึงการเปลี่ยนลักษณะการยึดถือตามมาตรา 1381 ไม่ใช่แต่เมื่อเข้าครอบครองครั้งแรก
เมื่อจำเลยยึดถือที่ดินแทนโจทก์ จะถือว่าแย่งการครอบครองได้ต่อเมื่อบอกกล่าวโจทก์ถึงการเปลี่ยนลักษณะการยึดถือตามมาตรา 1381 อายุความหนึ่งปีในการฟ้องเอาคืนซึ่งการครอบครอง (มาตรา 1375) จึงเริ่มนับแต่การบอกกล่าวนั้น
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
ผู้เช่าสามารถได้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์ที่เช่าโดยการครอบครองปรปักษ์ได้หรือไม่?
โดยทั่วไปไม่ได้ ผู้เช่าครอบครองในฐานะผู้แทนของเจ้าของตามมาตรา 1381 การที่ผู้เช่าจะเปลี่ยนการครอบครองนั้นเป็นการครอบครองปรปักษ์ ต้องบอกกล่าวผู้ให้เช่าอย่างเป็นทางการว่าตนเองยึดถือเพื่อตนเองแล้ว การครอบครองนานโดยไม่มีการบอกกล่าวเช่นนั้นไม่ก่อให้เกิดการครอบครองปรปักษ์