มาตรา 1378

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10368/2554 (2011)

   ที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) ผู้มีชื่อในเอกสารสิทธิมีเพียงสิทธิครอบครอง ซึ่งโอนกันได้ทั้งโดยทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา 456 และโดยการส่งมอบการครอบครองตามมาตรา 1378 หากข้อเท็จจริงเป็นไปตามคำฟ้องว่าผู้ขายได้รับชำระราคาและส่งมอบที่ดินให้ผู้ซื้อครอบครองตั้งแต่วันทำสัญญา ผู้ขายย่อมไม่ใช่ผู้มีสิทธิครอบครองอีกต่อไป แม้ต่อมาจะนำที่ดินไปออกโฉนดในชื่อของตน ก็เป็นเพียงผู้มีชื่อถือกรรมสิทธิ์แทนผู้ซื้อ เมื่อผู้ขายถึงแก่ความตาย ที่ดินย่อมไม่ใช่ทรัพย์มรดกที่ผู้จัดการมรดกจะจัดการได้ ผู้ซื้อจึงฟ้องผู้จัดการมรดกขอให้ศาลสั่งแสดงสิทธิของตนได้ และเมื่อคดีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงดังกล่าว ศาลที่วินิจฉัยเรื่องอายุความโดยไม่วินิจฉัยข้อเท็จจริงนั้นย่อมไม่ชอบ ต้องย้อนสำนวนไปพิจารณาใหม่

   โจทก์ฟ้องว่าได้แบ่งซื้อที่ดินตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) เมื่อวันที่ 22 มกราคม 2537 ชำระราคาแล้ว และผู้ขายส่งมอบที่ดินให้ครอบครองตั้งแต่วันทำสัญญา แต่ยังมิได้แบ่งแยกโอน ต่อมาที่ดินออกเป็นโฉนดในชื่อผู้ขาย เมื่อผู้ขายถึงแก่ความตาย โจทก์จึงฟ้องผู้จัดการมรดก ศาลชั้นต้นยกฟ้องโดยวินิจฉัยเรื่องอายุความตามมาตรา 193/30 และมาตรา 1754 วรรคสาม โดยมิได้วินิจฉัยว่าข้อเท็จจริงเป็นไปตามคำฟ้องหรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าหากข้อเท็จจริงเป็นไปตามคำฟ้อง ผู้ขายมีเพียงสิทธิครอบครองซึ่งโอนได้ทั้งโดยทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนตามมาตรา 456 และโดยการส่งมอบตามมาตรา 1378 การส่งมอบในวันทำสัญญาย่อมทำให้ผู้ขายไม่ใช่ผู้มีสิทธิครอบครองอีกต่อไป โฉนดที่ออกภายหลังเป็นการถือกรรมสิทธิ์แทนโจทก์ และเมื่อผู้ขายถึงแก่ความตาย ที่ดินมิใช่ทรัพย์มรดก โจทก์จึงฟ้องผู้จัดการมรดกขอให้แสดงสิทธิได้ การที่ศาลชั้นต้นวินิจฉัยเรื่องอายุความโดยไม่วินิจฉัยข้อเท็จจริงจึงไม่ชอบ ศาลอุทธรณ์ภาค 8 ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้นให้พิจารณาใหม่จึงชอบแล้ว

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15551/2553 (2010)

   การซื้อขายที่ดินมือเปล่าที่ระบุการส่งมอบในวันทำสัญญาทำให้ผู้ซื้อได้การครอบครองตั้งแต่วันนั้นตามมาตรา 1378

   ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า (ภ.บ.ท.5) เจ้าของมีเพียงสิทธิครอบครอง สัญญาระบุว่าจำเลยส่งมอบที่ดินและโจทก์ชำระราคาในวันทำสัญญา โจทก์จึงได้การครอบครองตั้งแต่วันนั้นตามมาตรา 1378

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา