มาตรา 1367: การครอบครอง, บทนิยาม
ตัวบทกฎหมาย
บุคคลใดยึดถือทรัพย์สินโดยเจตนาจะยึดถือเพื่อตน ท่านว่าบุคคลนั้นได้ซึ่งสิทธิครอบครอง
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A person acquires possessory right by holding a property with the intention of holding it for himself
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1367 แยกการครอบครอง (สภาพข้อเท็จจริง + เจตนา) ออกจากกรรมสิทธิ์ (สถานะทางกฎหมาย) ผู้เช่ามีการครอบครอง เจ้าของบ้านมีกรรมสิทธิ์ ผู้ขโมยมีการครอบครอง เจ้าของที่ถูกต้องมีกรรมสิทธิ์ การครอบครองมีความสำคัญทางกฎหมายเพราะ: (1) ได้รับความคุ้มครองจากการรบกวนตามมาตรา 1372-1374 (2) อาจกลายเป็นกรรมสิทธิ์เมื่อครอบครองครบ 10 ปี (อสังหาฯ) หรือ 5 ปี (สังหาฯ) ตามมาตรา 1382 (3) มีข้อสันนิษฐานการซื้อโดยสุจริตตามมาตรา 1369 การถือทรัพย์ไว้โดยไม่มีเจตนาเป็นเจ้าของ (เช่น ตัวแทน ลูกจ้าง ผู้เช่า) ไม่ใช่การครอบครองตามมาตรา 1367 แต่เป็น "การยึดถือแทนผู้อื่น"
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: ผู้เช่า ผู้รับอนุญาต หรือลูกจ้างที่ครอบครองในฐานะตัวแทนไม่สามารถเปลี่ยนการครอบครองนั้นเป็นการครอบครองปรปักษ์ได้โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงเจตนาที่ชัดเจนและปรากฏภายนอก ประชาชน: การอาศัยอยู่บนที่ดินโดยได้รับอนุญาตจากเจ้าของไม่นับเป็นการครอบครองที่จะทำให้ได้กรรมสิทธิ์ในที่สุด ท่านต้องครอบครองในฐานะเจ้าของโดยเปิดเผยและโดยไม่ได้รับความยินยอมของเจ้าของ
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ตั้งแต่ประกาศใช้ครั้งแรก ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 12473/2553 (2010)
การส่งมอบที่ดินให้ผู้ซื้อโดยไม่เกี่ยวข้องกับที่ดินอีกถือเป็นการสละเจตนาครอบครองตามมาตรา 1377 การครอบครองโอนไปในขณะส่งมอบ
เมื่อจำเลยที่ 1 ขายที่ดินและมอบการครอบครองให้ ป. แล้วไม่ยุ่งเกี่ยวกับที่ดินอีก ถือว่าจำเลยที่ 1 สละเจตนาครอบครองตามมาตรา 1377 การครอบครองจึงโอนไปยัง ป. ณ เวลาส่งมอบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8160/2551 (2008)
การส่งมอบทางกายภาพถือเป็นการโอนการครอบครองที่ชอบตามมาตรา 1367 แม้การโอนกรรมสิทธิ์จะยังไม่สมบูรณ์เพราะขาดการจดทะเบียน
จำเลยที่ 1 ขายที่ดิน น.ส.3 ก. เป็นหนังสือแต่ไม่จดทะเบียน ส่งมอบการครอบครองให้โจทก์แล้ว แม้การโอนสิทธิไม่สมบูรณ์เพราะไม่จดทะเบียน การส่งมอบทางกายภาพเป็นการโอนการครอบครองที่ชอบด้วยมาตรา 1367
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 113 คดี (พ.ศ. 2489 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3169/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8887/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1443/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 113/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1295/2560 (2017)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6157/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10408/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 12473/2553 (2010)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1377 24
- มาตรา 1378 15
- มาตรา 1369 13
- มาตรา 1375 12
- มาตรา 1373 11
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 55 11
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1367 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1367. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1367/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1367 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1367/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1367/"><p>บุคคลใดยึดถือทรัพย์สินโดยเจตนาจะยึดถือเพื่อตน ท่านว่าบุคคลนั้นได้ซึ่งสิทธิครอบครอง</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1367 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1367/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา