มาตรา 1367: การครอบครอง, บทนิยาม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 12473/2553 (2010)

   การได้สิทธิครอบครองตามมาตรา ๑๓๖๗ เกิดจากการยึดถือทรัพย์สินโดยเจตนาจะยึดถือเพื่อตน แต่จะได้มาในระหว่างระยะเวลาที่กฎหมายห้ามโอนที่ดินหาได้ไม่ ผู้ซื้อที่รับมอบและยึดถือทำประโยชน์ในระหว่างเวลาห้ามโอน ย่อมได้สิทธิครอบครองนับแต่วันพ้นกำหนดระยะเวลาห้ามโอนเท่านั้น หากยังคงครอบครองอยู่ในขณะนั้น

   จำเลยที่ ๑ ขายที่ดินให้แก่ ป. และมอบการครอบครองที่ดินพิพาทให้โดยมิได้กลับเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับที่ดินอีก แสดงว่าจำเลยที่ ๑ สละเจตนาครอบครองไม่ยึดถือที่ดินพิพาทอีกต่อไปตามมาตรา ๑๓๗๗ วรรคหนึ่งแล้ว แม้ ป. จะซื้อที่ดินและยึดถือทำประโยชน์เพื่อตนในระยะเวลาห้ามโอน ป. ก็ไม่ได้สิทธิครอบครองเนื่องจากถูกจำกัดสิทธิโดย ป.ที่ดิน มาตรา ๕๘ ทวิ แต่เมื่อ ป. และโจทก์ซึ่งอยู่กินฉันสามีภริยาได้ร่วมกันครอบครองที่ดินตลอดมาจนพ้นเวลาห้ามโอนแล้วก็ยังครอบครองอยู่ จึงถือได้ว่า ป. และโจทก์ได้สิทธิครอบครองตามมาตรา ๑๓๖๗ นับแต่วันพ้นกำหนดระยะเวลาห้ามโอน จำเลยที่ ๑ จึงไม่มีสิทธิครอบครองและไม่อาจนำที่ดินพิพาทไปแบ่งแยกโอนให้แก่จำเลยที่ ๒ ถึงที่ ๙ ได้ ทั้งสัญญาซื้อขายที่ดินพิพาทตกเป็นโมฆะเพราะต้องห้ามตามกฎหมาย ป. จึงเรียกให้จำเลยที่ ๑ จดทะเบียนโอนที่ดินให้ไม่ได้ เพราะได้สิทธิครอบครองมาโดยผลของกฎหมาย

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8160/2551 (2008)

   การส่งมอบทางกายภาพถือเป็นการโอนการครอบครองที่ชอบตามมาตรา 1367 แม้การโอนกรรมสิทธิ์จะยังไม่สมบูรณ์เพราะขาดการจดทะเบียน

   จำเลยที่ 1 ขายที่ดิน น.ส.3 ก. เป็นหนังสือแต่ไม่จดทะเบียน ส่งมอบการครอบครองให้โจทก์แล้ว แม้การโอนสิทธิไม่สมบูรณ์เพราะไม่จดทะเบียน การส่งมอบทางกายภาพเป็นการโอนการครอบครองที่ชอบด้วยมาตรา 1367

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา