ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

บรรพ 6: มรดก

มาตรา 1713: ต้องมีคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดก

ลักษณะ 4 วิธีจัดการและปันทรัพย์มรดก หมวด 1 ผู้จัดการมรดก

ตัวบทของมาตรา

ตัวบทกฎหมาย

ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการจะร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกก็ได้ ในกรณีดังต่อไปนี้
(๑) เมื่อเจ้ามรดกตาย ทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมได้สูญหายไป หรืออยู่นอกราชอาณาเขต หรือเป็นผู้เยาว์
(๒) เมื่อผู้จัดการมรดกหรือทายาทไม่สามารถ หรือไม่เต็มใจที่จะจัดการ หรือมีเหตุขัดข้องในการจัดการ หรือในการแบ่งปันมรดก
(๓) เมื่อข้อกำหนดพินัยกรรมซึ่งตั้งผู้จัดการมรดกไว้ไม่มีผลบังคับได้ด้วยประการใด ๆ
การตั้งผู้จัดการมรดกนั้น ถ้ามีข้อกำหนดพินัยกรรมก็ให้ศาลตั้งตามข้อกำหนดพินัยกรรม และถ้าไม่มีข้อกำหนดพินัยกรรม ก็ให้ศาลตั้งเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกตามพฤติการณ์ และโดยคำนึงถึงเจตนาของเจ้ามรดก แล้วแต่ศาลจะเห็นสมควร

คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

คำแปลภาษาอังกฤษ

An heir, an interested person, or the public prosecutor may apply to the court for the appointment of an administrator of the estate in the following cases:

(1) where, on the death of the deceased, a statutory heir or a beneficiary under the will has disappeared, is outside the Kingdom, or is a minor;

(2) where the administrator of the estate or an heir is unable or unwilling to administer the estate, or where there is an impediment to its administration or distribution;

(3) where a provision of the will appointing an administrator of the estate is for any reason unenforceable.

As to the appointment, if the will contains a provision on the point the court appoints in accordance with it; if it does not, the court appoints such person as it thinks fit for the benefit of the estate in the circumstances, having regard to the intention of the deceased.

ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026

ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 1713 กำหนดเหตุในการขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดก ทายาท ผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการยื่นคำร้องได้เมื่อเข้าเหตุที่กฎหมายระบุ เช่น ทายาทสูญหาย อยู่นอกราชอาณาจักรหรือเป็นผู้เยาว์ มีเหตุขัดข้องในการจัดการหรือแบ่งมรดก หรือข้อกำหนดตั้งผู้จัดการมรดกในพินัยกรรมไม่มีผล มาตรานี้ไม่ได้บังคับให้มรดกทุกกองต้องมีคำสั่งศาล

กรมที่ดินมีขั้นตอนโอนมรดกกรณีไม่มีผู้จัดการมรดกโดยเฉพาะ ซึ่งรวมการสอบสวนสิทธิความเป็นทายาทและการประกาศสามสิบวัน ก่อนเริ่มคดีศาลควรระบุทรัพย์สิน เหตุขัดข้องที่จำเป็นต้องมีผู้จัดการมรดก และเอกสารที่หน่วยงานผู้รับดำเนินการต้องการ

แหล่งอ้างอิง: ตัวบทภาษาไทย ฉบับรวบรวมของทางราชการ (287); สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา: พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง; กรมที่ดิน: การโอนมรดกกรณีไม่มีผู้จัดการมรดก (1)

มาตราหลัก

ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ

สำหรับทนายความ: 'ผู้มีส่วนได้เสีย' ตามมาตรา ๑๗๑๓ ตีความกว้าง ครอบคลุมไม่เฉพาะทายาทแต่รวมถึงเจ้าหนี้กองมรดก ผู้มีสิทธิเรียกร้องตามสัญญาต่อกองมรดก และคู่สมรสตามประเพณีที่พิสูจน์ได้ว่ามีสิทธิในทรัพย์สินที่ทำมาหาได้ร่วมกัน (ฎีกาที่ ๑๒๗๓๔/๒๕๕๘) บุคคลที่ถูกตัดมิให้รับมรดกโดยพินัยกรรมที่ถูกต้องไม่มีคุณสมบัติ (ฎีกาที่ ๑๐๙๙/๒๕๕๐) ศาลตั้งผู้จัดการมรดกตามข้อกำหนดในพินัยกรรมหากมี มิฉะนั้นตั้งตามประโยชน์ของกองมรดก สำหรับประชาชนทั่วไป: หากทายาทไม่สามารถตกลงกันได้ว่าใครจะจัดการมรดก การยื่นคำร้องต่อศาลตามมาตรา ๑๗๑๓ คือช่องทางที่ถูกต้อง

ความเป็นมาทางกฎหมาย

บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ มาตรา ๑๗๑๓ เป็นบทบัญญัติขั้นตอนหลักสำหรับการตั้งผู้จัดการมรดกโดยศาล และมีการฟ้องร้องเกี่ยวกับมาตรานี้บ่อยมาก โดยเฉพาะปัญหาว่าใครมีคุณสมบัติเป็น "ผู้มีส่วนได้เสีย" ที่มีสิทธิยื่นคำร้อง

คำสำคัญ

  • การตั้งโดยคำสั่งศาล
  • ผู้จัดการมรดก
  • ผู้มีส่วนได้เสีย
  • พนักงานอัยการ
  • เหตุการยื่นคำร้อง

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3718/2548 (2005)

    คู่สมรสที่ชอบด้วยกฎหมายแม้จะแยกกันอยู่แต่ยังไม่ได้หย่าตามกฎหมาย ยังคงมีสิทธิรับมรดกตามมาตรา ๑๖๒๘ และเป็นผู้มีส่วนได้เสียที่มีสิทธิยื่นคำร้องตามมาตรา ๑๗๑๓

    ผู้ร้องเป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมายของผู้ตายแม้จะแยกกันอยู่ ศาลวินิจฉัยว่าคู่สมรสที่ยังไม่ได้หย่าตามกฎหมายยังคงมีสิทธิรับมรดกตามมาตรา ๑๖๒๘ และเป็นผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา ๑๗๑๓

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1099/2550 (2007) ★ คดีนำ

    บุคคลที่ถูกตัดมิให้รับมรดกโดยพินัยกรรมที่ถูกต้องตามมาตรา ๑๖๐๘ ไม่มีส่วนได้เสียในกองมรดกและไม่มีสิทธิเป็นผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา ๑๗๑๓

    ผู้ตายทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินทั้งหมดให้ผู้ร้องและตัดสิทธิบุตรโดยชัดแจ้ง ศาลวินิจฉัยว่าบุตรที่ถูกตัดสิทธิตามมาตรา ๑๖๐๘ วรรคสองไม่มีส่วนได้เสียในกองมรดกและไม่มีสิทธิยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 12734/2558 (2015)

    คู่ที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสไม่ใช่ทายาทโดยธรรม แต่อาจเป็น 'ผู้มีส่วนได้เสีย' ตามมาตรา ๑๗๑๓ หากมีหลักฐานว่ามีกรรมสิทธิ์รวมในทรัพย์สินที่ทำมาหาได้ร่วมกับผู้ตาย

    โจทก์และผู้ตายอยู่กินร่วมกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส โจทก์ไม่ใช่คู่สมรสที่ชอบด้วยกฎหมายและไม่ใช่ทายาทโดยธรรม อย่างไรก็ตาม โจทก์อาจมีสิทธิเป็นเจ้าของร่วมในทรัพย์สินที่ทำมาหาได้ร่วมกัน จึงถือว่าเป็นผู้มีส่วนได้เสียพอที่จะร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกตามมาตรา ๑๗๑๓

    อ่านข้อความจาก deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)

บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว

หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้

แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา

สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา 165

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 165 คดี (พ.ศ. 2513 ถึง 2569)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ

มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

การขอตั้งผู้จัดการมรดกโดยคำสั่งศาลในประเทศไทยใช้เวลานานเท่าใด?

ระยะเวลาแตกต่างกันตามศาลและความซับซ้อนของคดี ในกรณีที่ไม่มีผู้คัดค้านและยื่นต่อศาลแพ่งในกรุงเทพฯ กระบวนการมักใช้เวลาสามถึงหกเดือนนับแต่ยื่นคำร้องจนได้รับคำสั่งศาล คดีที่ยื่นต่อศาลต่างจังหวัดอาจเร็วกว่า หากมีผู้คัดค้าน คดีจะกลายเป็นคดีมีข้อพิพาทและอาจใช้เวลาหนึ่งถึงสองปีหรือนานกว่านั้น คำร้องต้องมีเอกสารประกอบ ได้แก่ ใบมรณบัตรของผู้ตาย หลักฐานความสัมพันธ์ของผู้ร้องกับผู้ตายหรือส่วนได้เสียในกองมรดก และบัญชีทรัพย์มรดกที่ทราบ แนะนำให้ใช้บริการทนายความ

อ้างอิงมาตรานี้

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป Civil and Commercial Code, s. 1713 (Thailand)
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1713. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1713/ (accessed 19 พฤศจิกายน 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.พ.พ. มาตรา 1713
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1713/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1713/"><p>ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการจะร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกก็ได้ ในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) เมื่อเจ้ามรดกตาย ทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมได้สูญหายไป หรืออยู่นอกราชอาณาเขต หรือเป็นผู้เยาว์ (๒) เมื่อผู้จัดการมรดกหรือทายาทไม่สามารถ หรือไม่เต็มใจที่จะจัดการ หรือมีเหตุขัดข้องในการจัดการ หรือในการแบ่งปันมรดก (๓) เมื่อข้อกำหนดพินัยกรรมซึ่งตั้งผู้จัดการมรดกไว้ไม่มีผลบังคับได้ด้วยประการใด ๆ การตั้งผู้จัดการมรดกนั้น ถ้ามีข้อกำหนดพินัยกรรมก็ให้ศาลตั้งตามข้อกำหนดพินัยกรรม และถ้าไม่มีข้อกำหนดพินัยกรรม ก็ให้ศาลตั้งเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกตามพฤติการณ์ และโดยคำนึงถึงเจตนาของเจ้ามรดก แล้วแต่ศาลจะเห็นสมควร</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1713 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1713/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง