มาตรา 1713: ต้องมีคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดก
ตัวบทของมาตรา
ตัวบทกฎหมาย
ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการจะร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกก็ได้ ในกรณีดังต่อไปนี้
(๑) เมื่อเจ้ามรดกตาย ทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมได้สูญหายไป หรืออยู่นอกราชอาณาเขต หรือเป็นผู้เยาว์
(๒) เมื่อผู้จัดการมรดกหรือทายาทไม่สามารถ หรือไม่เต็มใจที่จะจัดการ หรือมีเหตุขัดข้องในการจัดการ หรือในการแบ่งปันมรดก
(๓) เมื่อข้อกำหนดพินัยกรรมซึ่งตั้งผู้จัดการมรดกไว้ไม่มีผลบังคับได้ด้วยประการใด ๆ
การตั้งผู้จัดการมรดกนั้น ถ้ามีข้อกำหนดพินัยกรรมก็ให้ศาลตั้งตามข้อกำหนดพินัยกรรม และถ้าไม่มีข้อกำหนดพินัยกรรม ก็ให้ศาลตั้งเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกตามพฤติการณ์ และโดยคำนึงถึงเจตนาของเจ้ามรดก แล้วแต่ศาลจะเห็นสมควร
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
An heir, an interested person, or the public prosecutor may apply to the court for the appointment of an administrator of the estate in the following cases:
(1) where, on the death of the deceased, a statutory heir or a beneficiary under the will has disappeared, is outside the Kingdom, or is a minor;
(2) where the administrator of the estate or an heir is unable or unwilling to administer the estate, or where there is an impediment to its administration or distribution;
(3) where a provision of the will appointing an administrator of the estate is for any reason unenforceable.
As to the appointment, if the will contains a provision on the point the court appoints in accordance with it; if it does not, the court appoints such person as it thinks fit for the benefit of the estate in the circumstances, having regard to the intention of the deceased.
ตรวจสอบกับตัวบทภาษาไทยแล้ว 6 พฤศจิกายน 2026
ต้องการทนายความ? หากมาตรานี้เกี่ยวกับเรื่องของท่าน ปรึกษาสำนักงานกฎหมายของเราได้ทางออนไลน์ เป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษ นัดปรึกษาออนไลน์ →
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1713 กำหนดเหตุในการขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดก ทายาท ผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการยื่นคำร้องได้เมื่อเข้าเหตุที่กฎหมายระบุ เช่น ทายาทสูญหาย อยู่นอกราชอาณาจักรหรือเป็นผู้เยาว์ มีเหตุขัดข้องในการจัดการหรือแบ่งมรดก หรือข้อกำหนดตั้งผู้จัดการมรดกในพินัยกรรมไม่มีผล มาตรานี้ไม่ได้บังคับให้มรดกทุกกองต้องมีคำสั่งศาล
กรมที่ดินมีขั้นตอนโอนมรดกกรณีไม่มีผู้จัดการมรดกโดยเฉพาะ ซึ่งรวมการสอบสวนสิทธิความเป็นทายาทและการประกาศสามสิบวัน ก่อนเริ่มคดีศาลควรระบุทรัพย์สิน เหตุขัดข้องที่จำเป็นต้องมีผู้จัดการมรดก และเอกสารที่หน่วยงานผู้รับดำเนินการต้องการ
แหล่งอ้างอิง: ตัวบทภาษาไทย ฉบับรวบรวมของทางราชการ (287); สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา: พินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง; กรมที่ดิน: การโอนมรดกกรณีไม่มีผู้จัดการมรดก (1)
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: 'ผู้มีส่วนได้เสีย' ตามมาตรา ๑๗๑๓ ตีความกว้าง ครอบคลุมไม่เฉพาะทายาทแต่รวมถึงเจ้าหนี้กองมรดก ผู้มีสิทธิเรียกร้องตามสัญญาต่อกองมรดก และคู่สมรสตามประเพณีที่พิสูจน์ได้ว่ามีสิทธิในทรัพย์สินที่ทำมาหาได้ร่วมกัน (ฎีกาที่ ๑๒๗๓๔/๒๕๕๘) บุคคลที่ถูกตัดมิให้รับมรดกโดยพินัยกรรมที่ถูกต้องไม่มีคุณสมบัติ (ฎีกาที่ ๑๐๙๙/๒๕๕๐) ศาลตั้งผู้จัดการมรดกตามข้อกำหนดในพินัยกรรมหากมี มิฉะนั้นตั้งตามประโยชน์ของกองมรดก สำหรับประชาชนทั่วไป: หากทายาทไม่สามารถตกลงกันได้ว่าใครจะจัดการมรดก การยื่นคำร้องต่อศาลตามมาตรา ๑๗๑๓ คือช่องทางที่ถูกต้อง
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ มาตรา ๑๗๑๓ เป็นบทบัญญัติขั้นตอนหลักสำหรับการตั้งผู้จัดการมรดกโดยศาล และมีการฟ้องร้องเกี่ยวกับมาตรานี้บ่อยมาก โดยเฉพาะปัญหาว่าใครมีคุณสมบัติเป็น "ผู้มีส่วนได้เสีย" ที่มีสิทธิยื่นคำร้อง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3718/2548 (2005)
คู่สมรสที่ชอบด้วยกฎหมายแม้จะแยกกันอยู่แต่ยังไม่ได้หย่าตามกฎหมาย ยังคงมีสิทธิรับมรดกตามมาตรา ๑๖๒๘ และเป็นผู้มีส่วนได้เสียที่มีสิทธิยื่นคำร้องตามมาตรา ๑๗๑๓
ผู้ร้องเป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมายของผู้ตายแม้จะแยกกันอยู่ ศาลวินิจฉัยว่าคู่สมรสที่ยังไม่ได้หย่าตามกฎหมายยังคงมีสิทธิรับมรดกตามมาตรา ๑๖๒๘ และเป็นผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา ๑๗๑๓
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1099/2550 (2007) ★ คดีนำ
บุคคลที่ถูกตัดมิให้รับมรดกโดยพินัยกรรมที่ถูกต้องตามมาตรา ๑๖๐๘ ไม่มีส่วนได้เสียในกองมรดกและไม่มีสิทธิเป็นผู้มีส่วนได้เสียตามมาตรา ๑๗๑๓
ผู้ตายทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินทั้งหมดให้ผู้ร้องและตัดสิทธิบุตรโดยชัดแจ้ง ศาลวินิจฉัยว่าบุตรที่ถูกตัดสิทธิตามมาตรา ๑๖๐๘ วรรคสองไม่มีส่วนได้เสียในกองมรดกและไม่มีสิทธิยื่นคำร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 12734/2558 (2015)
คู่ที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสไม่ใช่ทายาทโดยธรรม แต่อาจเป็น 'ผู้มีส่วนได้เสีย' ตามมาตรา ๑๗๑๓ หากมีหลักฐานว่ามีกรรมสิทธิ์รวมในทรัพย์สินที่ทำมาหาได้ร่วมกับผู้ตาย
โจทก์และผู้ตายอยู่กินร่วมกันโดยไม่ได้จดทะเบียนสมรส โจทก์ไม่ใช่คู่สมรสที่ชอบด้วยกฎหมายและไม่ใช่ทายาทโดยธรรม อย่างไรก็ตาม โจทก์อาจมีสิทธิเป็นเจ้าของร่วมในทรัพย์สินที่ทำมาหาได้ร่วมกัน จึงถือว่าเป็นผู้มีส่วนได้เสียพอที่จะร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกตามมาตรา ๑๗๑๓
บทสรุปคำพิพากษาที่คัดเลือกจากคลังข้อมูลวิจัยของสำนักงาน ลิงก์แหล่งที่มาระบุเอกสารที่ใช้ แต่การมีลิงก์เพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าได้ตรวจสอบตรงกับต้นฉบับทางการของศาลแล้ว
หน้าคำพิพากษาศาลฎีกาบนเว็บไซต์นี้ที่เกี่ยวกับมาตรานี้
- 8935/2568 (2025) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8935/2568
- 574-575/2567 (2024) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 574-575/2567
- 2629/2567 (2024) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2629/2567
- 4769/2566 (2023) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4769/2566
- 2241/2566 (2023) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2241/2566
- 9189/2547 (2004) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9189/2547
- 5972-5973/2538 (1995) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5972-5973/2538
- 1357/2534 (1991) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1357/2534
แสดงคำพิพากษาที่อ้างถึงมาตรานี้ในฐานข้อมูลของเรา ดูคำพิพากษาเพิ่มเติมได้ที่ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกา
สถิติการอ้างถึงในคำพิพากษาศาลฎีกา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 165 คดี (พ.ศ. 2513 ถึง 2569)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2984/2569 (2026) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2984/2569
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8935/2568 (2025) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8935/2568
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2629/2567 (2024) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2629/2567
- คำพิพากษาฎีกาที่ 574-575/2567 (2024) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 574-575/2567
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4769/2566 (2023) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4769/2566
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2241/2566 (2023) คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2241/2566
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3504/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1243/2563 (2020)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1629 24
- มาตรา 1718 23
- มาตรา 1727 15
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 223 ทวิ 15
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 55 13
- มาตรา 1608 10
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การขอตั้งผู้จัดการมรดกโดยคำสั่งศาลในประเทศไทยใช้เวลานานเท่าใด?
ระยะเวลาแตกต่างกันตามศาลและความซับซ้อนของคดี ในกรณีที่ไม่มีผู้คัดค้านและยื่นต่อศาลแพ่งในกรุงเทพฯ กระบวนการมักใช้เวลาสามถึงหกเดือนนับแต่ยื่นคำร้องจนได้รับคำสั่งศาล คดีที่ยื่นต่อศาลต่างจังหวัดอาจเร็วกว่า หากมีผู้คัดค้าน คดีจะกลายเป็นคดีมีข้อพิพาทและอาจใช้เวลาหนึ่งถึงสองปีหรือนานกว่านั้น คำร้องต้องมีเอกสารประกอบ ได้แก่ ใบมรณบัตรของผู้ตาย หลักฐานความสัมพันธ์ของผู้ร้องกับผู้ตายหรือส่วนได้เสียในกองมรดก และบัญชีทรัพย์มรดกที่ทราบ แนะนำให้ใช้บริการทนายความ
อ้างอิงมาตรานี้
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1713 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1713. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1713/ (accessed 19 พฤศจิกายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1713 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1713/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1713/"><p>ทายาทหรือผู้มีส่วนได้เสียหรือพนักงานอัยการจะร้องต่อศาลขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกก็ได้ ในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) เมื่อเจ้ามรดกตาย ทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมได้สูญหายไป หรืออยู่นอกราชอาณาเขต หรือเป็นผู้เยาว์ (๒) เมื่อผู้จัดการมรดกหรือทายาทไม่สามารถ หรือไม่เต็มใจที่จะจัดการ หรือมีเหตุขัดข้องในการจัดการ หรือในการแบ่งปันมรดก (๓) เมื่อข้อกำหนดพินัยกรรมซึ่งตั้งผู้จัดการมรดกไว้ไม่มีผลบังคับได้ด้วยประการใด ๆ การตั้งผู้จัดการมรดกนั้น ถ้ามีข้อกำหนดพินัยกรรมก็ให้ศาลตั้งตามข้อกำหนดพินัยกรรม และถ้าไม่มีข้อกำหนดพินัยกรรม ก็ให้ศาลตั้งเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกตามพฤติการณ์ และโดยคำนึงถึงเจตนาของเจ้ามรดก แล้วแต่ศาลจะเห็นสมควร</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1713 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1713/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา