มาตรา 1629: ทายาทโดยธรรม 6 ลำดับ, รายละเอียด
ตัวบทกฎหมาย
ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น และภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๑๖๓๐ วรรค ๒ แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังดังต่อไปนี้ คือ (๑) ผู้สืบสันดาน (๒) บิดามารดา (๓) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน (๔) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน (๕) ปู่ ย่า ตา ยาย (๖) ลุง ป้า น้า อา คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นก็เป็นทายาทโดยธรรม ภายใต้บังคับของบทบัญญัติพิเศษแห่งมาตรา ๑๖๓๕
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
There are only six classes of statutory heir and, subject to Section 1630 paragraph 2, each class is entitled to inherit in the following order:
(1) descendants;
(2) parents;
(3) brothers and sisters of full blood;
(4) brothers and sisters of half blood;
(5) grandparents;
(6) uncles and aunts.The surviving spouse is also a statutory heir, subject to the special provisions of Section 1635.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1629 ระบุ 6 ลำดับที่อ้างถึงในมาตรา 1620 ข้อปฏิบัติสำคัญสองประการ: (1) ในลำดับ 1 ทั้งบุตรชอบด้วยกฎหมายทางสายเลือดและบุตรบุญธรรม (มาตรา 1627) รับมรดกเท่ากัน บุตรนอกสมรสรับมรดกได้เฉพาะเมื่อรับรองตามมาตรา 1547 หรือระบุชัดในพินัยกรรม (2) หลักการรับช่วงสิทธิ (มาตรา 1639), ส่วนของผู้สืบสันดานลำดับ 1 ที่ถึงแก่กรรมก่อนตกทอดแก่ผู้สืบสันดานของผู้นั้น คือ หลานรับส่วนของบิดามารดาที่เสียชีวิต
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ลำดับมีผลเด็ดขาด หากมีผู้สืบสันดาน (ลำดับที่ ๑) บิดามารดา พี่น้อง ปู่ย่าตายาย และลุงป้าน้าอาไม่มีสิทธิรับมรดกเลย คู่สมรสที่ยังมีชีวิตรับมรดกร่วมกับทายาทลำดับใดก็ตามที่รับมรดก ตามสัดส่วนในมาตรา ๑๖๓๕ สิทธิรับมรดกแทนที่ (มาตรา ๑๖๓๙) ใช้กับลำดับ (๑) (๓) (๔) และ (๖) หากสมาชิกในลำดับตายก่อน ผู้สืบสันดานเข้าแทนที่ สำหรับประชาชนทั่วไป: หากผู้ตายมีบุตร เฉพาะบุตร (และหลานที่รับมรดกแทนที่) และคู่สมรสที่ยังมีชีวิตเท่านั้นที่รับมรดก บิดามารดาและพี่น้องถูกตัดสิทธิทั้งหมด นับแต่วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๘ คู่สมรสเพศเดียวกันที่จดทะเบียนสมรสเป็นทายาทโดยธรรมในเงื่อนไขเดียวกันทุกประการ
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญ นับแต่วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๘ พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ ๒๔) พ.ศ. ๒๕๖๗ มีผลบังคับใช้ ทำให้คู่สมรสเพศเดียวกันมีสิทธิรับมรดกเท่าเทียมกับคู่สมรสทุกคนตามมาตรานี้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6161/2548 (2005) ★ คดีนำ
เมื่อมีทายาทโดยธรรมลำดับ ๑ (ผู้สืบสันดาน) อยู่ ทายาทลำดับต่ำกว่าทั้งหมดถูกตัดสิทธิตามมาตรา ๑๖๒๙ และ ๑๖๓๐ สมาชิกในลำดับที่ถูกตัดสิทธิไม่ใช่ผู้มีส่วนได้เสียที่มีสิทธิร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก
ผู้ร้องเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาของผู้ตาย (ลำดับ ๓) ส่วนผู้คัดค้านเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย (ลำดับ ๑) ศาลวินิจฉัยว่ามีทายาทลำดับ ๑ อยู่ ทายาทลำดับ ๓ จึงไม่มีสิทธิในทรัพย์มรดกและไม่มีสิทธิร้องขอตั้งผู้จัดการมรดก
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3569/2548 (2005)
เมื่อผู้ตายไม่มีผู้สืบสันดานและคู่สมรส บิดามารดาในฐานะทายาทลำดับ ๒ ตามมาตรา ๑๖๒๙(๒) รับมรดกทั้งหมด
ผู้ตายไม่มีผู้สืบสันดานและไม่มีคู่สมรส โจทก์เป็นมารดาของผู้ตาย ศาลวินิจฉัยว่ามารดาเป็นทายาทโดยธรรมลำดับ ๒ ตามมาตรา ๑๖๒๙(๒) จึงมีสิทธิได้รับที่ดินพิพาท
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2733/2548 (2005)
พี่น้องร่วมบิดามารดารับมรดกในฐานะทายาทลำดับ ๓ เมื่อไม่มีทายาทลำดับ ๑ หรือ ๒ หากพี่น้องถึงแก่กรรมหลังผู้ตายโดยยังไม่ได้รับส่วนแบ่ง ผู้สืบสันดานของพี่น้องนั้นรับมรดกแทนที่ตามมาตรา ๑๖๓๙
ผู้ตายไม่มีบุตร คู่สมรส หรือบิดามารดา มรดกตกแก่พี่น้องร่วมบิดามารดาในฐานะทายาทลำดับ ๓ ตามมาตรา ๑๖๒๙(๓) พี่น้องคนหนึ่งถึงแก่กรรมภายหลังผู้ตายโดยยังไม่ได้รับส่วนแบ่ง ส่วนแบ่งนั้นจึงตกแก่ผู้สืบสันดานของพี่น้องคนนั้นโดยสิทธิรับมรดกแทนที่ตามมาตรา ๑๖๓๙
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 147 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4273/2568 (2025) การแบ่งปันทรัพย์มรดกระหว่างทายาท — ต้องทำโดยเข้าครอบครองเป็นส่วนสัด หรือทำสัญญาเป็นหนังสือตามมาตรา 1750
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8420/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4837/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4887/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1023/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 692/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7272/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4419/2562 (2019)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1627 40
- มาตรา 1713 23
- มาตรา 1630 21
- มาตรา 1635 16
- มาตรา 1599 15
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 14
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ทายาทโดยธรรม ๖ ลำดับในประเทศไทยคือใครบ้าง?
ตามมาตรา ๑๖๒๙ ทายาทโดยธรรม ๖ ลำดับ ได้แก่ (๑) ผู้สืบสันดาน (บุตร หลาน เหลน โดยสิทธิรับมรดกแทนที่) (๒) บิดามารดา (๓) พี่น้องร่วมบิดามารดา (๔) พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดา (๕) ปู่ย่าตายาย (๖) ลุงป้าน้าอา ลำดับสูงกว่าตัดสิทธิลำดับต่ำกว่าทั้งหมด คู่สมรสที่ยังมีชีวิตรับมรดกร่วมกับทายาทลำดับที่รับมรดกตามสัดส่วนในมาตรา ๑๖๓๕ นับแต่วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๘ คู่สมรสเพศเดียวกันที่จดทะเบียนตามพระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียมมีสิทธิเท่าเทียมกัน
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1629 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1629. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1629/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1629 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1629/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1629/"><p>ทายาทโดยธรรมมีหกลำดับเท่านั้น และภายใต้บังคับแห่งมาตรา ๑๖๓๐ วรรค ๒ แต่ละลำดับมีสิทธิได้รับมรดกก่อนหลังดังต่อไปนี้ คือ (๑) ผู้สืบสันดาน (๒) บิดามารดา (๓) พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน (๔) พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน (๕) ปู่ ย่า ตา ยาย (๖) ลุง ป้า น้า อา คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่นั้นก็เป็นทายาทโดยธรรม ภายใต้บังคับของบทบัญญัติพิเศษแห่งมาตรา ๑๖๓๕</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1629 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1629/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา