มาตรา 1635 — ส่วนของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่
ตัวบทกฎหมาย
ลำดับและส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ในการรับมรดกของผู้ตายนั้น ให้เป็นไปดังต่อไปนี้(๑) ถ้ามีทายาทตาม
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
The surviving spouse is entitled to the inheritance of the deceased in the class and according to the division as hereunder provided: (1) if there is an heir according to Section 1629 (1) surviving or having representatives as the case may be, such surviving spouse is entitled to the same share as an heir in the degree of children; (2) if there is an heir according to Section 1629 (3) and such heir is surviving or has representatives, or if in default of an heir according to Section 1629 (1), there is an heir according to Section 1629 (2) as the case may be, such surviving spouse is entitled to one half of the inheritance; (3) if there is an heir according to Section 1629 (4) or (6) and such heir is surviving or has representatives, or if there is an heir according to Section 1629 (5) as the case may be, such surviving spouse is entitled to two-thirds of the inheritance; feedback (/form/1-samuiforsale-contact-form.html?tmpl=component) / (4) if there is no heir as specified in Section 1629, such surviving spouse is entitled to the whole inheritance.
คำแปลนี้ยังไม่ได้รับการรับรองจากสำนักงาน — โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1635 ระบุส่วนแบ่งคู่สมรสเป็นเศษส่วน: คู่กับลำดับ 1 (ผู้สืบสันดาน) คู่สมรสได้ 1 ส่วนเท่ากับบุตร 1 คน คู่กับลำดับ 2 (บิดามารดา) ได้ 1/2 คู่กับลำดับ 3-4 (พี่น้อง) ได้ 1/2 คู่กับลำดับ 5-6 (ปู่ย่า/ลุงป้า) ได้ 2/3 หากไม่มีทายาทอื่น คู่สมรสได้ทั้งหมด ข้อสำคัญ: ส่วนนี้เป็นส่วนของคู่สมรสหลังการแบ่งสินสมรส คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่ได้รับสินสมรสครึ่งหนึ่งของตน (มาตรา 1474) เป็นทรัพย์ส่วนตัวก่อน สินสมรสครึ่งของผู้ตายบวกสินส่วนตัวของผู้ตายคือสิ่งที่ตกทอดตามมาตรา 1635
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: สัดส่วนตามมาตรา ๑๖๓๕ ใช้กับส่วนของผู้ตายในกองมรดก (หลังชำระบัญชีทรัพย์สินระหว่างสมรสตามมาตรา ๑๖๒๕) หากมีผู้สืบสันดานลำดับ ๑ คู่สมรสได้รับส่วนแบ่งเท่ากับบุตรแต่ละคน เช่น มีบุตรสามคนและคู่สมรส แบ่งเป็นสี่ส่วนเท่ากัน หากมีเพียงบิดามารดาหรือพี่น้อง (ลำดับ ๒-๓) คู่สมรสได้รับกึ่งหนึ่ง หากไม่มีทายาทลำดับ ๑-๓ คู่สมรสได้รับสองในสามหากมีปู่ย่าตายายหรือลุงป้าน้าอา และได้รับทั้งหมดหากไม่มีทายาทอื่นเลย นับแต่วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๘ กฎเหล่านี้ใช้กับคู่สมรสเพศเดียวกันเท่าเทียมกัน
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมในส่วนของสัดส่วนที่สำคัญ นับแต่วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๘ พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ ๒๔) พ.ศ. ๒๕๖๗ ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันดังกล่าว ขยายสิทธิทั้งหมดของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตตามมาตรา ๑๖๓๕ ให้แก่คู่สมรสเพศเดียวกัน คู่สมรสเพศเดียวกันที่ยังมีชีวิตอยู่รับมรดกในเงื่อนไขเดียวกันทุกประการกับคู่สมรสอื่นๆ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5750/2533 (1990)
คู่สมรสที่จดทะเบียนสมรสเป็นทายาทโดยธรรมตามมาตรา ๑๖๒๙ และ ๑๖๓๕ รับมรดกร่วมกับผู้สืบสันดานลำดับ ๑ โดยได้รับส่วนแบ่งเท่ากับบุตรแต่ละคน
ผู้ร้องเป็นบุตรของผู้ตายจากการสมรสก่อนประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ ๕ ใช้บังคับ ซึ่งรับรองตามบทเฉพาะกาล ผู้คัดค้านเป็นคู่สมรสที่จดทะเบียนตามกฎหมายปัจจุบัน ศาลวินิจฉัยว่าทั้งสองเป็นทายาทโดยธรรม บุตรเป็นทายาทลำดับ ๑ และคู่สมรสที่จดทะเบียนตามมาตรา ๑๖๒๙ และ ๑๖๓๕
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
คำถามที่พบบ่อย
คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอยู่รับมรดกเท่าใดในประเทศไทย?
ตามมาตรา ๑๖๓๕ ส่วนแบ่งของคู่สมรสที่ยังมีชีวิตขึ้นอยู่กับทายาทที่มีอยู่: (ก) หากมีผู้สืบสันดาน (บุตร หลาน): คู่สมรสได้รับส่วนแบ่งเท่ากับบุตรแต่ละคน เช่น มีบุตรสองคนและคู่สมรส แบ่งเป็นสามส่วนเท่ากัน (ข) หากมีเพียงบิดามารดาหรือพี่น้อง (แต่ไม่มีผู้สืบสันดาน): คู่สมรสได้รับกึ่งหนึ่งของกองมรดก (ค) หากมีเพียงปู่ย่าตายายหรือลุงป้าน้าอา: คู่สมรสได้รับสองในสาม (ง) หากไม่มีทายาทอื่นเลย: คู่สมรสรับมรดกทั้งหมด หมายเหตุ: คู่สมรสรับส่วนแบ่งสินสมรสครึ่งหนึ่งก่อน จากนั้นจึงนับส่วนแบ่งมรดก นับแต่วันที่ ๒๒ มกราคม ๒๕๖๘ กฎเหล่านี้ใช้กับคู่สมรสเพศเดียวกันเท่าเทียมกัน