มาตรา 1599: การเปิดการสืบมรดก
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อบุคคลใดตาย มรดกของบุคคลนั้นตกทอดแก่ทายาททายาทอาจเสียไปซึ่งสิทธิในมรดกได้แต่โดยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
When a person dies, his estate devolves on the heirs. An heir may lose his right to the succession only under the provisions of this Code or other laws.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1599 เป็นจุดเริ่มต้นทางความคิด: ในวินาทีที่เสียชีวิต กองมรดกตกทอดแก่ทายาท "ตกทอด" ไม่ได้หมายความว่าเข้าถึงทรัพย์ได้ทันที, ทรัพย์ยังอยู่ภายใต้การจัดการจนกว่าจะชำระหนี้และผู้จัดการมรดกแบ่งทรัพย์ แต่สิทธิรับมรดกผูกพันตั้งแต่วันตายและไม่อาจถูกทำลายโดยเหตุการณ์ภายหลัง (การสละมรดกของทายาทมีผลย้อนหลังถึงวันตาย) สำคัญสำหรับลูกค้าต่างชาติ: พินัยกรรมไทย (ตามมาตรา 1646+) ควบคุมทรัพย์ที่อยู่ในไทย พินัยกรรมต่างประเทศจะรับรองหรือไม่ขึ้นกับแบบ (มาตรา 1606) และกฎหมายของประเทศบ้านเกิด
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: การตกทอดมรดกเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติและทันที ไม่ต้องมีการแสดงเจตนารับมรดก อย่างไรก็ตามทายาทอาจสละมรดกได้ตามมาตรา ๑๖๑๒ สำหรับประชาชนทั่วไป: นับแต่วันที่ผู้ตายถึงแก่ความตาย ทายาทถือกรรมสิทธิ์รวมในทรัพย์สินของผู้ตายและต้องรับผิดชอบหนี้ของกองมรดกไม่เกินกว่าทรัพย์มรดกที่ได้รับ
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับดั้งเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง มาตรา ๑๕๙๙ วางหลักการรับมรดกโดยสมบูรณ์ในกฎหมายไทย โดยสิทธิในทรัพย์สินและความรับผิดผ่านไปยังทายาทในขณะที่ผู้ตายถึงแก่ความตายทันที
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 13689/2556 (2013)
กรรมสิทธิ์ในทรัพย์มรดกตกทอดแก่ทายาทตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๕๙๙ ทันทีที่ผู้ตายถึงแก่ความตาย การฟ้องเรียกทรัพย์คืนของทายาทไม่อยู่ภายใต้อายุความห้าปีตามมาตรา ๑๗๓๓
ที่ดินพิพาทเป็นทรัพย์สินของผู้ตายและตกทอดแก่ทายาทโดยผลแห่ง ป.พ.พ. มาตรา ๑๕๙๙ วรรคหนึ่งทันทีที่ผู้ตายถึงแก่ความตาย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1950/2553 (2010)
ความตายของลูกหนี้ตามคำพิพากษาระหว่างการบังคับคดีโอนความรับผิดไปยังทายาทตามมาตรา ๑๕๙๙ การบังคับคดีดำเนินต่อไปได้โดยไม่ต้องตั้งทายาทเป็นคู่ความแทน
เมื่อจำเลยถึงแก่กรรมระหว่างการบังคับคดี หน้าที่และความรับผิดตกทอดแก่ทายาทตาม ป.พ.พ. มาตรา ๑๕๙๙ และ ๑๖๐๐ การขายทอดตลาดดำเนินต่อไปได้โดยไม่ต้องเรียกทายาทเข้าเป็นคู่ความแทนก่อน
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 19128/2555 (2012)
ความรับผิดของคู่ความที่ถึงแก่กรรมระหว่างการบังคับคดีตกทอดแก่ทายาทตามมาตรา ๑๕๙๙ เพียงเพื่อให้การบังคับคดีสิ้นสุดลงเท่านั้น
คดีถึงที่สุดและจำเลยที่ ๑ ถึงแก่กรรมระหว่างการบังคับคดี หน้าที่และความรับผิดตกทอดแก่ทายาทตามมาตรา ๑๕๙๙ และ ๑๖๐๐ เพื่อให้การบังคับคดีเสร็จสิ้นเท่านั้น
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 117 คดี (พ.ศ. 2501 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4273/2568 (2025) การแบ่งปันทรัพย์มรดกระหว่างทายาท — ต้องทำโดยเข้าครอบครองเป็นส่วนสัด หรือทำสัญญาเป็นหนังสือตามมาตรา 1750
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2656/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1323/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1023/2566 (2023)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1180/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2159/2562 (2019) ข้อจำกัดความสงบเรียบร้อยในสัญญาก่อนสมรส
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8873/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 113/2561 (2018)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1600 59
- มาตรา 1629 15
- มาตรา 1754 14
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 42 10
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 9
- มาตรา 1719 8
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
มรดกตกทอดแก่ทายาทเมื่อใด?
มรดกตกทอดแก่ทายาทในทันทีที่ผู้ตายถึงแก่ความตาย โดยผลของกฎหมาย ไม่ต้องมีคำสั่งศาลหรือการแสดงเจตนารับมรดก นับแต่ขณะนั้นทายาทเป็นเจ้าของรวมในทรัพย์สินทั้งหมดของกองมรดกและร่วมรับผิดในหนี้ของกองมรดก แต่ทายาทแต่ละคนรับผิดไม่เกินกว่าทรัพย์มรดกที่ตนได้รับตามมาตรา ๑๖๐๑
ชาวต่างชาติรับมรดกในประเทศไทยได้หรือไม่?
ได้ ชาวต่างชาติสามารถเป็นทายาทโดยธรรมหรือผู้รับพินัยกรรมและรับมรดกสังหาริมทรัพย์ได้โดยไม่มีข้อจำกัด อย่างไรก็ตาม การรับมรดกที่ดินอยู่ภายใต้บังคับของประมวลกฎหมายที่ดิน โดยทั่วไปชาวต่างชาติไม่สามารถถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินได้ ที่ดินที่ได้รับมรดกต้องจำหน่ายภายในระยะเวลาที่อธิบดีกรมที่ดินกำหนด ทรัพย์สินอื่นเช่นห้องชุด (ภายในโควตาคนต่างด้าว) และทรัพย์สินส่วนตัวสามารถรับมรดกได้โดยเสรี
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1599 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1599. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1599/ (accessed 9 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1599 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1599/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1599/"><p>เมื่อบุคคลใดตาย มรดกของบุคคลนั้นตกทอดแก่ทายาททายาทอาจเสียไปซึ่งสิทธิในมรดกได้แต่โดยบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่น</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1599 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1599/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา