มาตรา 733: ผู้รับจำนองบังคับได้แต่ทรัพย์ที่จำนอง
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าเอาทรัพย์จำนองหลุดและราคาทรัพย์สินนั้นมีประมาณต่ำกว่าจำนวนเงินที่ค้างชำระกันอยู่ก็ดี หรือถ้าเอาทรัพย์สินซึ่งจำนองออกขายทอดตลาดใช้หนี้ ได้เงินจำนวนสุทธิน้อยกว่าจำนวนเงินที่ค้างชำระกันอยู่นั้นก็ดี เงินยังขาดจำนวนอยู่เท่าใดลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดในเงินนั้น
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
If the mortgaged property is foreclosed and its value is less than the amount outstanding, or if the mortgaged property is sold by public auction in satisfaction of the debt and the net proceeds are less than the amount outstanding, the debtor is not liable for the shortfall.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 733 เป็นการคุ้มครองผู้กู้ที่สำคัญ, มาตรฐานของจำนองผู้บริโภคในไทยจำกัดการบังคับชำระหนี้ไว้แค่ตัวทรัพย์ที่จำนอง แม้เงินที่ขายทอดตลาดจะไม่พอใช้หนี้ก็ตาม สัญญาของผู้ให้กู้ต้องมีข้อกำหนดสละการคุ้มครองนี้อย่างชัดเจนจึงจะบังคับกับทรัพย์อื่นได้ และแม้กระทั่งหลังการแก้ไขปี พ.ศ. 2557 ก็มีข้อจำกัดการเอาเปรียบ บทบัญญัตินี้ทำให้ผู้ให้กู้ในไทยมักเรียกทั้งจำนองและสัญญาค้ำประกันส่วนบุคคล (มาตรา 680) ควบคู่กันเพื่อเพิ่มโอกาสได้คืน
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
ทนายความ: มาตรา 733 เป็นบทคุ้มครองลูกหนี้ที่สำคัญ หากเจ้าหนี้ได้คำพิพากษาตามหนี้ประธานและถือจำนองด้วย การขายทอดตลาดที่ได้เงินน้อยกว่าหนี้ตามคำพิพากษาไม่ทำให้เจ้าหนี้มีสิทธิบังคับทรัพย์สินอื่นของลูกหนี้สำหรับส่วนที่ขาด เว้นแต่คู่สัญญาตกลงกันไว้เป็นอย่างอื่น บทบัญญัตินี้ใช้บังคับแม้บุคคลภายนอก (ไม่ใช่ลูกหนี้) จำนองทรัพย์ของตนเพื่อประกันหนี้ผู้อื่น ประชาชนทั่วไป: หากธนาคารขายทรัพย์จำนองของคุณและได้เงินน้อยกว่าหนี้ ธนาคารโดยทั่วไปไม่สามารถไล่เบี้ยทรัพย์สินอื่นของคุณ ความรับผิดสิ้นสุดเมื่อขายทรัพย์จำนองแล้ว
ความเป็นมาทางกฎหมาย
บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ฉบับเดิม ไม่มีการแก้ไขเพิ่มเติมที่สำคัญในภายหลัง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15363/2557 (2014) ★ คดีนำ
หลังการบังคับจำนองทรัพย์ ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดเป็นการส่วนตัวในส่วนหนี้ที่เหลือซึ่งยังขาดอยู่จากเงินที่ได้จากการบังคับ
เมื่อหนี้จำนองน้อยกว่าหนี้ประธานและทรัพย์จำนองถูกบังคับในราคาต่ำกว่าหนี้คงค้าง มาตรา 733 กำหนดว่าลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดในส่วนที่ขาด แม้จำนองจะครอบคลุมแค่บางส่วนของหนี้ประธาน
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8851/2551 (2008)
มาตรา 733 ใช้บังคับไม่ว่าลูกหนี้หรือบุคคลภายนอกจะจำนองทรัพย์ สิทธิของผู้รับจำนองจำกัดอยู่ที่เงินจากการบังคับทุกกรณี
มาตรา 733 ไม่จำกัดเฉพาะกรณีที่ลูกหนี้จำนองทรัพย์ของตนเอง แต่ใช้บังคับกับกรณีที่บุคคลอื่นจำนองทรัพย์ของตนเพื่อประกันหนี้ผู้อื่นด้วย ในทั้งสองกรณีสิทธิของผู้รับจำนองหลังบังคับจำกัดอยู่ที่เงินจากการขายทอดตลาด
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 29 คดี (พ.ศ. 2506 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2451/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6612/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3803/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15363/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14806/2556 (2013)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8851/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1580/2551 (2008)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8260/2550 (2007)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 728 4
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 4
- มาตรา 729 3
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 246 3
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 247 3
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 271 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หลังธนาคารขายทอดตลาดบ้านจำนองและได้เงินไม่พอชำระหนี้ ธนาคารสามารถฟ้องเรียกส่วนที่เหลือจากเราได้หรือไม่?
โดยทั่วไปไม่ได้ ตามมาตรา 733 เมื่อธนาคารบังคับจำนองและขายทอดตลาดแล้ว ส่วนที่ขาดระหว่างเงินจากการขายและหนี้เป็นอันระงับ ธนาคารไม่สามารถบังคับทรัพย์สินอื่นของคุณในส่วนที่ขาดได้ อย่างไรก็ตาม หากมีหนี้กู้ยืมส่วนตัวแยกต่างหาก (ไม่ได้ค้ำประกันด้วยจำนอง) ยังคงบังคับได้
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 733 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 733. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-733/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 733 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-733/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-733/"><p>ถ้าเอาทรัพย์จำนองหลุดและราคาทรัพย์สินนั้นมีประมาณต่ำกว่าจำนวนเงินที่ค้างชำระกันอยู่ก็ดี หรือถ้าเอาทรัพย์สินซึ่งจำนองออกขายทอดตลาดใช้หนี้ ได้เงินจำนวนสุทธิน้อยกว่าจำนวนเงินที่ค้างชำระกันอยู่นั้นก็ดี เงินยังขาดจำนวนอยู่เท่าใดลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดในเงินนั้น</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 733 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-733/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา