มาตรา 1490: หนี้ของสินสมรส

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7631/2552 (2009)

   เมื่อสามีกู้เงินและภริยาลงลายมือชื่อเป็นพยานในสัญญากู้ ถือว่าภริยาได้ให้สัตยาบันในการทำสัญญากู้ยืมเงินนั้น หนี้กู้ยืมเงินจึงเป็นหนี้ร่วมของสามีและภริยา ตามมาตรา 1490 (4) เจ้าหนี้ของลูกหนี้ร่วมย่อมมีอำนาจตามมาตรา 291 ที่จะฟ้องลูกหนี้ทุกคนพร้อมกันให้ชำระหนี้เป็นส่วน ๆ หรือจะฟ้องลูกหนี้ทีละคนจนกว่าจะได้รับชำระหนี้ครบถ้วนก็ได้ ดังนั้น เมื่อในคดีก่อนเจ้าหนี้ฟ้องเฉพาะสามีโดยมิได้ฟ้องภริยาด้วย ภริยาย่อมมิใช่คู่ความเดียวกันกับจำเลยในคดีก่อน ฟ้องคดีหลังจึงไม่เป็นฟ้องซ้ำ คำพิพากษานี้วางหลักเรื่องความเป็นหนี้ร่วมและสิทธิเลือกฟ้องของเจ้าหนี้ มิได้วินิจฉัยว่าจะบังคับคดีเอาแก่ทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาประเภทใด

   สามีจำเลยกู้เงินโจทก์ และจำเลยลงลายมือชื่อเป็นพยานในสัญญากู้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าถือว่าจำเลยได้ให้สัตยาบันในการทำสัญญากู้ยืมเงินดังกล่าว หนี้กู้ยืมเงินจึงเป็นหนี้ร่วมของสามีจำเลยและจำเลยตามมาตรา 1490 (4) และโจทก์ในฐานะเจ้าหนี้ย่อมมีอำนาจฟ้องลูกหนี้ทุกคนพร้อมกันให้ชำระหนี้เป็นส่วน ๆ หรือจะฟ้องลูกหนี้ทีละคนจนกว่าจะได้รับชำระหนี้ครบถ้วนก็ได้ ตามมาตรา 291 ในคดีก่อนโจทก์นำสัญญากู้ยืมฟ้องเฉพาะสามีจำเลยให้ชำระหนี้ โดยมิได้ฟ้องจำเลยคดีนี้ให้ร่วมชำระหนี้ด้วย จำเลยคดีนี้จึงถือไม่ได้ว่าเป็นคู่ความเดียวกันกับจำเลยในคดีก่อน ฟ้องของโจทก์คดีนี้จึงไม่เป็นฟ้องซ้ำ

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6686/2552 (2009)

   หนี้ที่คู่สมรสฝ่ายหนึ่งก่อขึ้นเพื่อประโยชน์ตนฝ่ายเดียว ย่อมเป็นหนี้ร่วมตามมาตรา 1490 (4) เมื่ออีกฝ่ายหนึ่งได้ให้สัตยาบัน ซึ่งพิสูจน์ได้จากการที่อีกฝ่ายรู้เห็นยินยอมในการกู้ยืมนั้น เมื่อเป็นหนี้ร่วมแล้ว เจ้าหนี้ย่อมบังคับชำระหนี้จากทรัพย์สินซึ่งเป็นสินสมรสได้ทั้งหมด และคู่สมรสอีกฝ่ายไม่มีสิทธิขอกันส่วนจากเงินที่ได้จากการขายทอดตลาด

   ภริยากู้ยืมเงินโจทก์หลายครั้งแล้วถึงแก่ความตาย โจทก์ฟ้องทายาทและนำยึดที่ดินซึ่งเป็นสินสมรสระหว่างผู้ร้องกับผู้ตาย ผู้ร้องยื่นคำร้องตาม ป.วิ.พ. มาตรา 287 ขอกันส่วนเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดกึ่งหนึ่ง โดยอ้างว่ามิได้รู้เห็นยินยอมในการกู้ยืม ศาลฎีกาเห็นว่าข้อนำสืบของผู้ร้องเลื่อนลอย เพราะผู้ร้องมีเงินเดือนเพียงประมาณ 10,000 บาท ต้องใช้จ่ายในครอบครัวและให้การศึกษาแก่บุตร ขณะที่ภริยาป่วยด้วยโรคมะเร็งปอดระยะสุดท้าย ทั้งมีการนำโฉนดที่ดินไปวางเป็นประกันเงินกู้ และผู้ร้องเองยืนยันว่าภริยาไม่เคยหยิบโฉนดโดยไม่บอกกล่าวก่อน กับยอมรับว่าเคยไปพบโจทก์ถึง 2 ครั้งหลังได้รับหนังสือทวงถาม จึงฟังได้ว่าผู้ร้องรู้เห็นในการกู้ยืม หนี้รายนี้เป็นหนี้ร่วมตามมาตรา 1490 (4) โจทก์บังคับชำระหนี้จากสินสมรสได้ทั้งหมด ผู้ร้องไม่มีสิทธิขอกันส่วน

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา