มาตรา 1490: หนี้ของสินสมรส
ตัวบทกฎหมาย
หนี้ที่คู่สมรสเป็นลูกหนี้ร่วมกันนั้นให้รวมถึงหนี้ที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก่อให้เกิดขึ้นในระหว่างสมรสดังต่อไปนี้
(๑) หนี้เกี่ยวแก่การจัดการบ้านเรือนและจัดหาสิ่งจำเป็นสำหรับครอบครัว การอุปการะเลี้ยงดูตลอดถึงการรักษาพยาบาลบุคคลในครอบครัวและการศึกษาของบุตรตามสมควรแก่อัตภาพ
(๒) หนี้ที่เกี่ยวข้องกับสินสมรส
(๓) หนี้ที่เกิดขึ้นเนื่องจากการงานซึ่งคู่สมรสทำด้วยกัน
(๔) หนี้ที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก่อขึ้นเพื่อประโยชน์ตนฝ่ายเดียว แต่อีกฝ่ายหนึ่งได้ให้สัตยาบัน
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Debts for which the spouses are jointly liable include the following debts incurred by either spouse during the marriage:
(1) debts concerning the management of the household and the provision of necessaries for the family, the maintenance and medical treatment of members of the family, and the education of the children, as is appropriate to their condition in life;
(2) debts connected with the marital property;
(3) debts arising from a business carried on by the spouses together;
(4) debts incurred by one spouse for that spouse's own benefit alone, but ratified by the other.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1490 เป็นช่องทางที่เจ้าหนี้ใช้บังคับเอาจากส่วนสินสมรสของคู่สมรสฝ่ายที่ไม่ได้ก่อหนี้ หนี้ครอบครัวมีสามประเภท: (1) หนี้เพื่อความจำเป็นของครัวเรือน, ค่าอาหาร ค่าเล่าเรียน ค่ารักษาพยาบาล (2) หนี้ของทรัพย์ที่ถือร่วม, จำนองบ้านครอบครัว (3) หนี้ประกอบอาชีพที่เป็นประโยชน์ต่อครอบครัว, เงินกู้ธุรกิจที่ครัวเรือนได้รับประโยชน์จากรายได้ หนี้ใช้เป็นส่วนตัว (การพนัน การซื้อของหรูส่วนตัว) ยังคงเป็นหนี้ส่วนตัวเว้นแต่คู่สมรสอีกฝ่ายจะให้สัตยาบัน คำพิพากษาศาลฎีกาเร็ว ๆ นี้ตีความ "ประโยชน์ต่อครอบครัว" อย่างกว้างเมื่อใช้กับการกู้ยืมเพื่อธุรกิจ
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: เจ้าหนี้ต้องพิสูจน์ว่าหนี้เกิดขึ้นเพื่อประโยชน์ครอบครัวหรือการจัดการสินสมรสจึงจะบังคับจากสินสมรสได้ หนี้ส่วนตัวของคู่สมรสฝ่ายเดียวไม่สามารถบังคับจากสินสมรสโดยไม่ได้รับความยินยอม สำหรับประชาชน: หนี้เพื่อการดูแลครัวเรือนหรือธุรกิจร่วมผูกพันสินสมรส แต่หนี้ส่วนตัวของคู่สมรสไม่ผูกพันท่านโดยอัตโนมัติ
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1490 ใช้บังคับมาตั้งแต่การปรับปรุง พ.ศ. 2519 พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ขยายระบบหนี้ร่วมให้ใช้กับคู่สมรสทุกคู่
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7631/2552 (2009)
คู่สมรสที่เป็นพยานในสัญญากู้ถือว่าให้สัตยาบัน ทำให้หนี้ดังกล่าวกลายเป็นหนี้ร่วมของคู่สมรส
เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งกู้เงินและอีกฝ่ายลงลายมือชื่อเป็นพยานในสัญญากู้ ศาลถือว่าฝ่ายที่เป็นพยานได้ให้สัตยาบันแก่หนี้ดังกล่าว ทำให้เป็นหนี้ร่วมที่บังคับได้จากสินสมรส
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6686/2552 (2009)
หนี้ถือเป็นหนี้ร่วมหากพฤติการณ์แสดงให้เห็นอย่างสมเหตุสมผลว่าเงินที่กู้นำไปใช้เพื่อประโยชน์ครอบครัว
เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งกู้เงินจำนวนมากและมีเหตุอันควรสันนิษฐานว่านำเงินมาใช้เพื่อประโยชน์ครอบครัว หนี้ดังกล่าวถือเป็นหนี้ร่วมที่บังคับได้จากสินสมรส
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 72 คดี (พ.ศ. 2501 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4155/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4008/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2794/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1486/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3803/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3801/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8820/2561 (2018)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 14281/2558 (2015)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
- มาตรา 1445 10
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 142 9
- มาตรา 1489 8
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 223/2 8
- ป.วิ.แพ่ง มาตรา 287 5
- มาตรา 1474 3
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1490 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1490. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1490/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1490 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1490/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1490/"><p>หนี้ที่คู่สมรสเป็นลูกหนี้ร่วมกันนั้นให้รวมถึงหนี้ที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก่อให้เกิดขึ้นในระหว่างสมรสดังต่อไปนี้ (๑) หนี้เกี่ยวแก่การจัดการบ้านเรือนและจัดหาสิ่งจำเป็นสำหรับครอบครัว การอุปการะเลี้ยงดูตลอดถึงการรักษาพยาบาลบุคคลในครอบครัวและการศึกษาของบุตรตามสมควรแก่อัตภาพ (๒) หนี้ที่เกี่ยวข้องกับสินสมรส (๓) หนี้ที่เกิดขึ้นเนื่องจากการงานซึ่งคู่สมรสทำด้วยกัน (๔) หนี้ที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก่อขึ้นเพื่อประโยชน์ตนฝ่ายเดียว แต่อีกฝ่ายหนึ่งได้ให้สัตยาบัน</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1490 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1490/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา