มาตรา 1533: สินสมรสให้แบ่งคนละส่วนเท่ากัน

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 566/2556 (2013)

   ข้อตกลงแบ่งทรัพย์สินเมื่อหย่าไม่มีแบบพิธีพิเศษนอกจากข้อกำหนดสัญญาทั่วไป และสามารถทำแยกจากการจดทะเบียนหย่าได้

   ข้อตกลงแบ่งทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสสามารถทำได้ในขณะจดทะเบียนหย่า (มีหรือไม่มีบันทึกของนายทะเบียนก็ได้) หรือแยกทำเป็นหนังสือ ไม่มีแบบพิธีเฉพาะเจาะจงนอกเหนือจากกฎหมายสัญญาทั่วไป

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 960/2552 (2009)

   เมื่อบันทึกท้ายทะเบียนหย่าไม่มีข้อตกลงแบ่งแยกสินสมรสไว้ การแบ่งสินสมรสต้องเป็นไปตามมาตรา 1533 คือแบ่งให้ชายและหญิงได้ส่วนเท่ากันคนละกึ่งหนึ่งในตัวทรัพย์ ตามมาตรา 1361 เจ้าของรวมคนหนึ่ง ๆ จำหน่ายส่วนของตนได้ แต่ตัวทรัพย์สินจะจำหน่ายได้ก็แต่โดยความยินยอมแห่งเจ้าของรวมทุกคน คู่สมรสฝ่ายที่ขายทรัพย์ทั้งหมดโดยอีกฝ่ายมิได้ยินยอม ย่อมโอนได้เพียงกรรมสิทธิ์ส่วนของตนกึ่งหนึ่ง แม้ผู้ซื้อจะสุจริตและเสียค่าตอบแทนก็ตาม ผู้ซื้อกับคู่สมรสอีกฝ่ายจึงเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์รวมคนละเท่า ๆ กันในทุกส่วนของทรัพย์ ผู้ซื้อไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่ และคู่สมรสอีกฝ่ายมีสิทธิฟ้องเพิกถอนการซื้อขายเฉพาะส่วนของตนได้ หากไม่อาจโอนส่วนนั้น ผู้ซื้อและผู้ขายต้องร่วมกันรับผิดชดใช้ราคาแทน

   สามีภริยาซื้อที่ดินพร้อมทาวน์เฮาส์ระหว่างสมรสโดยยังผ่อนชำระและติดจำนองอยู่ บันทึกท้ายทะเบียนหย่าระบุเพียงว่าหากผ่อนส่งชำระเสร็จสิ้นแล้วจะยกกรรมสิทธิ์ให้ฝ่ายหญิง ต่อมาปี 2540 ก่อนผ่อนชำระเสร็จและโดยฝ่ายหญิงมิได้ยินยอม สามีจดทะเบียนขายทรัพย์ทั้งหมดให้แก่น้องสาวในราคา 2,000,000 บาท ผู้ซื้อฟ้องขับไล่ฝ่ายหญิง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าบันทึกดังกล่าวไม่มีข้อความใดยกกรรมสิทธิ์ทั้งหมดให้แก่สามี เมื่อไม่มีข้อตกลงแบ่งแยกสินสมรส การแบ่งต้องเป็นไปตามมาตรา 1533 คือคนละกึ่งหนึ่ง ผู้ซื้อจึงได้กรรมสิทธิ์เท่าที่ผู้โอนมีอยู่คือกึ่งหนึ่ง และตามมาตรา 1361 ตัวทรัพย์จะจำหน่ายได้ก็แต่โดยความยินยอมของเจ้าของรวมทุกคน สัญญาซื้อขายจึงผูกพันเฉพาะส่วนของผู้ขาย ผู้ซื้อกับจำเลยเป็นเจ้าของรวมคนละเท่า ๆ กันในทุกส่วน ผู้ซื้อไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่ จำเลยมีสิทธิขอเพิกถอนการซื้อขายเฉพาะส่วนของตน และเมื่อไม่อาจโอนได้ ผู้ซื้อกับผู้ขายต้องร่วมกันชดใช้ราคา 1,000,000 บาท

   อ่านคำพิพากษาฉบับเต็ม (deka.in.th)

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา