มาตรา 1448: อายุขั้นต่ำในการสมรส, 18 ปี
ตัวบทกฎหมาย
การสมรสจะทำได้ต่อเมื่อบุคคลทั้งสองฝ่ายมีอายุสิบแปดปีบริบูรณ์แล้ว แต่ในกรณีมีเหตุอันสมควร ศาลอาจอนุญาตให้ทำการสมรสก่อนนั้นได้
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
A marriage may be made only when both parties have completed their eighteenth year of age, but where there is appropriate cause the court may permit them to marry before that age.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1448 ได้รับการแก้ไขโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 (มีผลบังคับ 23 มกราคม 2568) ซึ่ง: (ก) ยกอายุขั้นต่ำจาก 17 เป็น 18 ปี แก้ปัญหาความไม่สอดคล้องกับพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก (ข) เปลี่ยน 'ชายและหญิง' เป็น 'บุคคลทั้งสองฝ่าย' ทำให้สมรสได้โดยไม่จำกัดเพศ ข้อยกเว้นเรื่องการอนุญาตจากศาลยังคงเดิม การสมรสก่อนวันที่กฎหมายใหม่บังคับใช้ยังคงมีผลสมบูรณ์ การจดทะเบียนหลังจากนั้นต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ใหม่
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ตรวจสอบบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางเพื่อยืนยันอายุก่อนให้คำแนะนำเรื่องการจดทะเบียน ผู้เยาว์ต้องยื่นคำร้องต่อศาลก่อน สำหรับประชาชน: หากอายุต่ำกว่าสิบแปดปี ไม่สามารถจดทะเบียนสมรสที่อำเภอได้โดยตรง ต้องมีคำสั่งศาลก่อน คู่รักเพศเดียวกันมีสิทธิจดทะเบียนสมรสได้อย่างเต็มที่ตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม 2568
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1448 เดิมกำหนดอายุขั้นต่ำไว้ที่สิบเจ็ดปีและใช้ถ้อยคำว่า 'ชายและหญิง' ต่อมาได้รับการแก้ไขโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม 2568 โดยเพิ่มอายุขั้นต่ำเป็นสิบแปดปีและเปลี่ยนถ้อยคำเพื่อให้เป็นกลางทางเพศ เปิดทางให้บุคคลทุกเพศสมรสกันได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1832/2527 (1984)
นายทะเบียนจะปฏิเสธการจดทะเบียนสมรสได้เฉพาะกรณีที่มีเหตุตามกฎหมายเท่านั้น
นายทะเบียนมีหน้าที่รับจดทะเบียนสมรสเมื่อมีการร้องขอ จะปฏิเสธได้เฉพาะเมื่อไม่เป็นไปตามเงื่อนไขของมาตรา 1448 ถึง 1454 และ 1458 หากปฏิเสธ ผู้มีส่วนได้เสียมีสิทธิร้องศาลโดยไม่เสียค่าธรรมเนียม
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 12 คดี (พ.ศ. 2525 ถึง 2563)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2887/2563 (2020)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 342/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8523/2552 (2009)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6484/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2269/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1285/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6035/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2429/2541 (1998)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คู่รักเพศเดียวกันสามารถจดทะเบียนสมรสในประเทศไทยได้หรือไม่?
ได้ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม 2568 ได้แก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ให้การสมรสเปิดกว้างสำหรับบุคคลทุกเพศ คู่รักเพศเดียวกันสามารถจดทะเบียนสมรสที่สำนักงานเขตหรืออำเภอได้ในเงื่อนไขเดียวกันกับคู่รักต่างเพศทุกประการ
คู่สมรสเพศเดียวกันมีสิทธิอะไรบ้างภายใต้กฎหมายไทย?
นับตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม 2568 คู่สมรสเพศเดียวกันที่จดทะเบียนถูกต้องตามกฎหมายมีสิทธิเท่าเทียมในเรื่องทรัพย์สิน (ระบบสินสมรส) มรดก ค่าอุปการะเลี้ยงดู การเยี่ยมในโรงพยาบาล การให้ความยินยอมทางการแพทย์ และการรับบุตรบุญธรรม รวมทั้งมีหน้าที่ช่วยเหลืออุปการะเลี้ยงดูกันและอยู่กินร่วมกันเช่นเดียวกับคู่สมรสทั่วไป
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1448 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1448. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1448/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1448 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1448/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1448/"><p>การสมรสจะทำได้ต่อเมื่อบุคคลทั้งสองฝ่ายมีอายุสิบแปดปีบริบูรณ์แล้ว แต่ในกรณีมีเหตุอันสมควร ศาลอาจอนุญาตให้ทำการสมรสก่อนนั้นได้</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1448 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1448/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา