มาตรา 1465: ระบบทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส, กรณีไม่มีสัญญาก่อนสมรส
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าคู่สมรสมิได้ทำสัญญากันไว้ในเรื่องทรัพย์สินเป็นพิเศษก่อนสมรส ความสัมพันธ์ระหว่างคู่สมรสในเรื่องทรัพย์สินนั้น ให้บังคับตามบทบัญญัติในหมวดนี้
ถ้าข้อความใดในสัญญาก่อนสมรสขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือระบุให้ใช้กฎหมายประเทศอื่นบังคับเรื่องทรัพย์สินนั้น ข้อความนั้น ๆ เป็นโมฆะ
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where spouses have not, before the marriage, concluded a special agreement concerning property, the relations between them as regards their property are governed by the provisions of this Chapter.
Any clause in a prenuptial agreement that is contrary to public order or to the good morals of the people, or that provides that the relations between them as regards that property are to be governed by the law of another country, is void.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1465 เป็นจุดเริ่มต้นของระบบทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสตามกฎหมายไทย เป็นระบบผสมที่คู่สมรสแต่ละฝ่ายเก็บทรัพย์สินก่อนสมรสไว้เป็นสินส่วนตัวตามมาตรา 1471 ส่วนทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสเป็นสินสมรสตามมาตรา 1474 และแบ่งกันคนละครึ่งเมื่อหย่า ลูกค้าต่างชาติที่ไม่ประสงค์จะใช้ระบบนี้ โดยเฉพาะผู้ที่นำทรัพย์สินก่อนสมรสจำนวนมากเข้ามา ต้องทำสัญญาก่อนสมรสตามมาตรา 1466 และมาตรา 1469 ก่อนการจดทะเบียนสมรส อนึ่ง วรรคสองจำกัดเนื้อหาของสัญญานั้นไว้ คือ ข้อความที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนย่อมเป็นโมฆะ และข้อความที่กำหนดให้ใช้กฎหมายของประเทศอื่นบังคับความสัมพันธ์ในเรื่องทรัพย์สินก็เป็นโมฆะเช่นกัน ลูกค้าต่างชาติจึงตกลงให้ใช้กฎหมายบ้านเกิดของตนไม่ได้ ส่วนคำพิพากษาศาลฎีกายืนยันว่าข้อตกลงแบ่งทรัพย์สินหลังสมรสไม่อาจแทนระบบตามกฎหมายได้ เพียงจัดสรรสินสมรสที่มีอยู่แล้วเท่านั้น
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ข้อกำหนดในสัญญาก่อนสมรสที่ระบุให้กฎหมายต่างประเทศบังคับใช้กับทรัพย์สินในไทยเป็นโมฆะ กฎหมายไทยบังคับใช้ สำหรับประชาชน: หากไม่มีสัญญาก่อนสมรส ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสถือเป็นสินสมรสแบ่งกันคนละครึ่งเมื่อหย่า
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1465 ใช้บังคับมาตั้งแต่การปรับปรุงบรรพ 5 เมื่อ พ.ศ. 2519 พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ขยายระบบทรัพย์สินตามกฎหมายให้ใช้กับคู่สมรสทุกคู่โดยไม่คำนึงถึงเพศ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6711/2537 (1994)
สัญญาก่อนสมรสที่แปลงสินส่วนตัวเป็นสินสมรสและจดแจ้งในทะเบียนสมรสมีผลสมบูรณ์ตามมาตรา 1465 to 1466
คู่สมรสตกลงในขณะจดทะเบียนสมรสให้ที่ดินและบ้านซึ่งเป็นสินส่วนตัวของฝ่ายชายกลายเป็นสินสมรส ศาลถือว่าเป็นสัญญาก่อนสมรสที่ชอบด้วยกฎหมายและใช้บังคับได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4214/2534 (1991)
เมื่อไม่มีสัญญาก่อนสมรส คู่สมรสไม่อาจฟ้องร้องกันในเรื่องทรัพย์สินระหว่างสมรสได้ เว้นแต่มีบทบัญญัติกฎหมายรองรับ
เมื่อไม่มีสัญญาก่อนสมรส ระบบทรัพย์สินตามบรรพ 5 ใช้บังคับ และคู่สมรสไม่สามารถฟ้องร้องกันเรื่องทรัพย์สินระหว่างสมรสได้ เว้นแต่มีกฎหมายให้อำนาจ
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 9 คดี (พ.ศ. 2498 ถึง 2537)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6711/2537 (1994) สัญญาก่อนสมรสและอสังหาริมทรัพย์
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5245/2531 (1988)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 154/2524 (1981)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2039/2522 (1979)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 676/2511 (1968)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 985/2507 (1964)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1/2502 (1959)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 480/2498 (1955)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากไม่ได้ทำสัญญาก่อนสมรส ทรัพย์สินจะเป็นอย่างไร?
หากไม่มีสัญญาก่อนสมรส ระบบสินสมรสตามกฎหมายจะใช้บังคับโดยอัตโนมัติ ทรัพย์สินที่มีอยู่ก่อนสมรสและมรดกหรือของขวัญที่ได้รับระหว่างสมรสถือเป็นสินส่วนตัว ส่วนทรัพย์สินอื่นที่ได้มาระหว่างสมรส เช่น เงินเดือน กำไรธุรกิจ ทรัพย์สินที่ซื้อร่วมกัน ถือเป็นสินสมรสและแบ่งกันคนละครึ่งเมื่อหย่า
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1465 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1465. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1465/ (accessed 17 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1465 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1465/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1465/"><p>ถ้าคู่สมรสมิได้ทำสัญญากันไว้ในเรื่องทรัพย์สินเป็นพิเศษก่อนสมรส ความสัมพันธ์ระหว่างคู่สมรสในเรื่องทรัพย์สินนั้น ให้บังคับตามบทบัญญัติในหมวดนี้ ถ้าข้อความใดในสัญญาก่อนสมรสขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือระบุให้ใช้กฎหมายประเทศอื่นบังคับเรื่องทรัพย์สินนั้น ข้อความนั้น ๆ เป็นโมฆะ</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1465 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1465/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา