มาตรา 1469: สัญญาก่อนสมรส, แบบ
ตัวบทกฎหมาย
สัญญาที่เกี่ยวกับทรัพย์สินใดที่คู่สมรสได้ทำไว้ต่อกันในระหว่างเป็นคู่สมรสกันนั้น ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะบอกล้างเสียในเวลาใดที่เป็นคู่สมรสกันอยู่หรือภายในกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันที่ขาดจากการเป็นคู่สมรสกันก็ได้ แต่ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของบุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริต
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
An agreement concerning property made between spouses during the time they are spouses may be avoided by either of them at any time while they are spouses, or within one year from the day they ceased to be spouses; but this does not affect the rights of third persons acting in good faith.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1469 บังคับแบบอย่างเข้มงวด: ขาดสาระสำคัญข้อใดข้อหนึ่ง สัญญาเป็นโมฆะ จุดที่ลูกความตกหลุมพรางบ่อย: (1) สัญญาต้องลงนามและแนบทะเบียนในเวลาจดทะเบียนสมรส คู่ที่นึกได้ภายหลังไม่สามารถทำย้อนหลังได้ (สัญญาแบ่งทรัพย์สินตามมาตรา 1465 เป็นคนละเรื่องและให้ผลไม่เหมือนกัน) (2) พยานสองคนต้องเซ็นต่อหน้านายทะเบียน คู่เพศเดียวกันสามารถทำสัญญาก่อนสมรสได้แล้วตามพระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม 2567
ข้อพิจารณาเชิงปฏิบัติ
สำหรับทนายความ: ต้องนำสัญญาก่อนสมรสไปยื่นต่อนายทะเบียนในวันจดทะเบียนสมรสเท่านั้น สัญญาที่ลงนามก่อนหน้าแต่ไม่ได้แนบในวันจดทะเบียนเป็นโมฆะ สำหรับประชาชน: สัญญาก่อนสมรสต้องแนบท้ายทะเบียนสมรสในวันเดียวกับที่จดทะเบียน เอกสารที่เก็บไว้เองโดยไม่ได้แนบกับทะเบียนสมรสไม่มีผลทางกฎหมาย
ความเป็นมาทางกฎหมาย
มาตรา 1469 กำกับแบบพิธีของสัญญาก่อนสมรสมาตั้งแต่การปรับปรุงบรรพ 5 เมื่อ พ.ศ. 2519 พระราชบัญญัติสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ขยายข้อกำหนดเหล่านี้ให้ใช้กับคู่สมรสทุกคู่
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 818/2546 (2003)
สัญญาเกี่ยวกับทรัพย์สินที่ทำระหว่างสมรสสามารถบอกล้างได้ตลอดเวลา ข้อตกลงห้ามบอกล้างเป็นโมฆะ
การโอนที่ดินระหว่างคู่สมรสในระหว่างสมรสถือเป็นสัญญาเกี่ยวกับทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสซึ่งสามารถบอกล้างได้ตลอดเวลา แม้จะมีข้อตกลงห้ามบอกล้าง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8739/2551 (2008)
ข้อกำหนดที่ตัดสิทธิบอกล้างตามกฎหมายเป็นโมฆะ ส่วนอื่นของสัญญายังคงสมบูรณ์
ข้อตกลงเกี่ยวกับทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสที่มีข้อห้ามบอกล้าง 20 ปีเป็นโมฆะในส่วนนั้น แต่ส่วนที่เหลือของสัญญายังคงมีผลบังคับได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 39 คดี (พ.ศ. 2488 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5054/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 186/2565 (2022) ที่ดินที่สามียกให้ภริยา (หรือกลับกัน) โดยไม่ระบุว่าเป็นสินสมรส — ตกเป็นสินส่วนตัวของผู้รับ
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3857/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2236/2562 (2019) ทุนเรือนหุ้นในสหกรณ์ที่ชำระจากเงินเดือนในระหว่างสมรส — เป็นสินสมรส
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4345/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3376/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15028/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 16037/2555 (2012)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
สามารถทำสัญญาก่อนสมรสหลังแต่งงานแล้วได้หรือไม่?
ไม่ได้ สัญญาก่อนสมรสต้องทำก่อนสมรสและแนบไว้ในทะเบียนสมรสตามมาตรา 1469 ข้อตกลงเกี่ยวกับทรัพย์สินที่ทำหลังสมรสเป็นสัญญาระหว่างคู่สมรส ไม่ใช่สัญญาก่อนสมรส และฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสามารถบอกล้างได้ตลอดเวลาระหว่างสมรสหรือภายในหนึ่งปีหลังสิ้นสุดการสมรส
สัญญาก่อนสมรสในประเทศไทยสามารถกำหนดเรื่องใดได้บ้าง?
สัญญาก่อนสมรสในไทยสามารถกำหนดวิธีจัดประเภททรัพย์สิน (เช่น ระบุให้ทรัพย์สินบางอย่างคงเป็นสินส่วนตัว) วิธีแบ่งทรัพย์สินเมื่อหย่า และสิทธิในการจัดการทรัพย์สินเฉพาะอย่าง สัญญาห้ามมีข้อกำหนดที่ขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดี ห้ามควบคุมความสัมพันธ์ส่วนตัวระหว่างคู่สมรส และห้ามกำหนดให้ใช้กฎหมายต่างประเทศกับทรัพย์สินในไทย ข้อกำหนดเหล่านี้เป็นโมฆะตามมาตรา 1465
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1469 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1469. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1469/ (accessed 8 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1469 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1469/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1469/"><p>สัญญาที่เกี่ยวกับทรัพย์สินใดที่คู่สมรสได้ทำไว้ต่อกันในระหว่างเป็นคู่สมรสกันนั้น ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะบอกล้างเสียในเวลาใดที่เป็นคู่สมรสกันอยู่หรือภายในกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันที่ขาดจากการเป็นคู่สมรสกันก็ได้ แต่ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของบุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริต</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1469 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1469/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา