มาตรา 1469: สัญญาเกี่ยวกับทรัพย์สินที่ทำระหว่างเป็นคู่สมรส
ตัวบทกฎหมาย
สัญญาที่เกี่ยวกับทรัพย์สินใดที่คู่สมรสได้ทำไว้ต่อกันในระหว่างเป็นคู่สมรสกันนั้น ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะบอกล้างเสียในเวลาใดที่เป็นคู่สมรสกันอยู่หรือภายในกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันที่ขาดจากการเป็นคู่สมรสกันก็ได้ แต่ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของบุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริต
คัดลอกจากราชกิจจานุเบกษา / สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
คำแปลภาษาอังกฤษ
An agreement concerning property made between spouses during the time they are spouses may be avoided by either of them at any time while they are spouses, or within one year from the day they ceased to be spouses; but this does not affect the rights of third persons acting in good faith.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 1469 ให้สิทธิบอกล้างสัญญาเกี่ยวกับทรัพย์สินที่คู่สมรสทำต่อกันเองในระหว่างสมรส สัญญาเช่นว่านี้ไม่เป็นโมฆะ แต่เป็นสัญญาที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งบอกล้างได้ จึงต้องแยกให้ชัดจากสัญญาก่อนสมรสตามมาตรา 1466 ซึ่งมีแบบเคร่งครัดและตกเป็นโมฆะถ้าไม่ทำตามแบบ กำหนดเวลาบอกล้างคือระหว่างที่ยังเป็นคู่สมรสกันอยู่ หรือภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ขาดจากการเป็นคู่สมรส เมื่อพ้นกำหนดแล้วสัญญาย่อมสมบูรณ์ ข้อจำกัดสำคัญคือการบอกล้างไม่กระทบสิทธิของบุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริต ทรัพย์สินที่โอนต่อไปยังบุคคลภายนอกโดยสุจริตแล้วจึงเรียกคืนไม่ได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 818/2546 (2003)
การจดทะเบียนยกที่ดินอันเป็นสินส่วนตัวให้แก่คู่สมรสในระหว่างสมรส เป็นสัญญาที่เกี่ยวกับทรัพย์สินซึ่งสามีภริยาได้ทำไว้ต่อกันในระหว่างเป็นสามีภริยา การบอกล้างจึงต้องบังคับตามมาตรา 1469 อันเป็นบทบัญญัติเฉพาะ มิใช่ตามมาตรา 535 ซึ่งเป็นบททั่วไป
ระหว่างสมรส โจทก์จดทะเบียนยกที่ดินอันเป็นสินส่วนตัวรวม 7 แปลง ให้แก่จำเลยซึ่งเป็นภริยา โดยจดทะเบียนสิทธิเก็บกินไว้ทุกแปลง ต่อมาโจทก์มอบหมายให้ทนายความมีหนังสือบอกล้างสัญญาให้ดังกล่าว จำเลยฎีกาว่าต้องบังคับตามมาตรา 535 อันเป็นบทว่าด้วยการถอนคืนการให้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่านิติกรรมการให้เป็นสัญญาที่เกี่ยวกับทรัพย์สินที่สามีภริยาทำไว้ต่อกันในระหว่างเป็นสามีภริยา ซึ่งมาตรา 1469 ในบรรพ 5 หมวด 4 บัญญัติไว้โดยเฉพาะแล้ว จึงต้องบังคับตามมาตรา 1469 หาใช่มาตรา 535 ไม่ และเห็นว่าคำสั่งงดสืบพยานของศาลชั้นต้นชอบด้วย ป.วิ.พ. มาตรา 24 และมาตรา 182 (4)
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8739/2551 (2008)
ข้อกำหนดที่ตัดสิทธิบอกล้างตามกฎหมายเป็นโมฆะ ส่วนอื่นของสัญญายังคงสมบูรณ์
ข้อตกลงเกี่ยวกับทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสที่มีข้อห้ามบอกล้าง 20 ปีเป็นโมฆะในส่วนนั้น แต่ส่วนที่เหลือของสัญญายังคงมีผลบังคับได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 39 คดี (พ.ศ. 2488 ถึง 2568)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5054/2568 (2025)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 186/2565 (2022) ที่ดินที่สามียกให้ภริยา (หรือกลับกัน) โดยไม่ระบุว่าเป็นสินสมรส ตกเป็นสินส่วนตัวของผู้รับ
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3857/2562 (2019)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2236/2562 (2019) ทุนเรือนหุ้นในสหกรณ์ที่ชำระจากเงินเดือนในระหว่างสมรส เป็นสินสมรส
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4345/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3376/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 15028/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 16037/2555 (2012)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
มักถูกอ้างถึงพร้อมกับ
มาตราที่ปรากฏร่วมกับมาตรานี้บ่อยที่สุดในคำพิพากษาเดียวกัน ตัวเลขคือจำนวนคดี
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil and Commercial Code, s. 1469 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil and Commercial Code (Thailand), s. 1469. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1469/ (accessed 18 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.พ.พ. มาตรา 1469 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1469/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1469/"><p>สัญญาที่เกี่ยวกับทรัพย์สินใดที่คู่สมรสได้ทำไว้ต่อกันในระหว่างเป็นคู่สมรสกันนั้น ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะบอกล้างเสียในเวลาใดที่เป็นคู่สมรสกันอยู่หรือภายในกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันที่ขาดจากการเป็นคู่สมรสกันก็ได้ แต่ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของบุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริต</p><footer>Civil and Commercial Code, s. 1469 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-code/section-1469/">ThaiLawOnline</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา