ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 169/1: การบังคับเอาแก่ค่าฤชาธรรมเนียมที่ค้างชำระ
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าบุคคลซึ่งต้องชำระค่าฤชาธรรมเนียมค้างชำระค่าฤชาธรรมเนียมต่อศาลก็ดี หรือต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ดี หรือต่อบุคคลอื่นที่มิใช่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาก็ดี ศาล เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือบุคคลเช่นว่านั้นอาจบังคับเอาแก่ทรัพย์สินของบุคคลนั้นเสมือนหนึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาเพื่อชำระค่าฤชาธรรมเนียมดังกล่าวได้ ในกรณีเช่นนี้ ให้ถือว่าหัวหน้าสำนักงานประจำศาลยุติธรรมชั้นต้น เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือบุคคลที่มีสิทธิได้รับค่าฤชาธรรมเนียมนั้น แล้วแต่กรณี เป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา
การบังคับคดีตามวรรคหนึ่ง ให้ได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีทั้งปวง แต่หากยังมีเงินที่ได้จากการบังคับคดีคงเหลือภายหลังชำระให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับ ให้หักค่าฤชาธรรมเนียมที่ได้รับยกเว้นดังกล่าวไว้จากเงินนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
ถ้าบุคคลซึ่งต้องชำระค่าฤชาธรรมเนียมค้างชำระค่าฤชาธรรมเนียมต่อศาลก็ดี หรือต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ดี หรือต่อบุคคลอื่นที่มิใช่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาก็ดี ศาล เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือบุคคลเช่นว่านั้นอาจบังคับเอาแก่ทรัพย์สินของบุคคลนั้นเสมือนหนึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาเพื่อชำระค่าฤชาธรรมเนียมดังกล่าวได้ ในกรณีเช่นนี้ ให้ถือว่าหัวหน้าสำนักงานประจำศาลยุติธรรมชั้นต้น เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือบุคคลที่มีสิทธิได้รับค่าฤชาธรรมเนียมนั้น แล้วแต่กรณี เป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา การบังคับคดีตามวรรคหนึ่ง ให้ได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีทั้งปวง แต่หากยังมีเงินที่ได้จากการบังคับคดีคงเหลือภายหลังชำระให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับ ให้หักค่าฤชาธรรมเนียมที่ได้รับยกเว้นดังกล่าวไว้จากเงินนั้น
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 169/1 ให้ค่าฤชาธรรมเนียมที่ค้างชำระต่อระบบศาลหรือต่อบุคคลภายนอกบางประเภทมีช่องทางเรียกเก็บได้ในตัวเอง เมื่อค่าฤชาธรรมเนียมเช่นนั้นค้างชำระ ศาล เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือผู้มีสิทธิได้รับ อาจบังคับเอาแก่ทรัพย์สินของผู้ค้างชำระเสมือนเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษา โดยให้หัวหน้าสำนักงานประจำศาลชั้นต้น เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือผู้มีสิทธิได้รับ ถือเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา เพื่อไม่ให้กลไกนี้กลืนตัวเอง การบังคับคดีจึงได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีทั้งปวง โดยหักคืนจากเงินที่เหลือหลังชำระให้ผู้มีสิทธิ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
บทนี้เป็นข้อเตือนใจว่าค่าธรรมเนียมศาลที่ค้างชำระมิใช่หนี้ที่ผ่อนปรน ศาลและเจ้าพนักงานสามารถบังคับเอาแก่ทรัพย์สินของท่านได้เช่นเดียวกับเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา หากท่านมีค่าฤชาธรรมเนียมค้างอยู่ พึงทราบว่าอาจถูกบังคับคดีได้โดยไม่ต้องฟ้องเป็นคดีใหม่ การชำระค่าธรรมเนียมศาลให้ครบถ้วนโดยเร็วช่วยหลีกเลี่ยงการถูกบังคับคดี
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าค้างชำระค่าฤชาธรรมเนียมจะเกิดอะไรขึ้น
ตามมาตรา 169/1 ศาล เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือผู้มีสิทธิได้รับ อาจบังคับเอาแก่ทรัพย์สินของผู้ค้างชำระเสมือนเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาเพื่อเรียกค่าฤชาธรรมเนียมที่ค้าง
การบังคับเอาค่าฤชาธรรมเนียมที่ค้างต้องเสียค่าธรรมเนียมบังคับคดีหรือไม่
ไม่ต้อง มาตรา 169/1 ยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีทั้งปวง แต่จะหักค่าฤชาธรรมเนียมที่ยกเว้นนั้นจากเงินที่เหลือหลังชำระให้ผู้มีสิทธิได้รับ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 169/1 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 169/1. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-169-1/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 169/1 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-169-1/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-169-1/"><p>ถ้าบุคคลซึ่งต้องชำระค่าฤชาธรรมเนียมค้างชำระค่าฤชาธรรมเนียมต่อศาลก็ดี หรือต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ดี หรือต่อบุคคลอื่นที่มิใช่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาก็ดี ศาล เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือบุคคลเช่นว่านั้นอาจบังคับเอาแก่ทรัพย์สินของบุคคลนั้นเสมือนหนึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาเพื่อชำระค่าฤชาธรรมเนียมดังกล่าวได้ ในกรณีเช่นนี้ ให้ถือว่าหัวหน้าสำนักงานประจำศาลยุติธรรมชั้นต้น เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือบุคคลที่มีสิทธิได้รับค่าฤชาธรรมเนียมนั้น แล้วแต่กรณี เป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา การบังคับคดีตามวรรคหนึ่ง ให้ได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดีทั้งปวง แต่หากยังมีเงินที่ได้จากการบังคับคดีคงเหลือภายหลังชำระให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับ ให้หักค่าฤชาธรรมเนียมที่ได้รับยกเว้นดังกล่าวไว้จากเงินนั้น</p><footer>Civil Procedure Code, s. 169/1 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-169-1/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา