ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 222/13: การรวมคำร้องขอดำเนินคดีแบบกลุ่ม
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่มีการยื่นคำร้องขอให้ดำเนินคดีแบบกลุ่มเกี่ยวกับสิทธิอย่างเดียวกันหลายรายในศาลเดียวกันหรือต่างศาลกัน ให้ศาลรวมการพิจารณาคำร้องขอเหล่านั้นเข้าด้วยกัน และมีคำสั่งให้ผู้ร้องรายหนึ่งรายใดเป็นโจทก์ในการดำเนินคดีแบบกลุ่ม ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาตามมาตรา ๒๒๒/๒ คำสั่งของศาลตามมาตรานี้ให้เป็นที่สุด เว้นแต่จะเป็นกรณีตามมาตรา ๒๒๒/๑๒ วรรคสาม
คำแปลภาษาอังกฤษ
In the case where motions requesting to proceed as a class action concerning the same right have been filed in several instances, whether in the same court or in different courts, the court shall consolidate the consideration of those motions together and issue an order designating any one of the applicants as the plaintiff in conducting the class action, in accordance with the rules, methods, and conditions in the regulations of the President of the Supreme Court under Section 222/2. The court's order under this Section shall be final, except in a case under Section 222/12 paragraph three.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
บทบัญญัตินี้ป้องกันการดำเนินคดีแบบกลุ่มที่ซ้ำซ้อนและแข่งขันกันในเรื่องสิทธิอย่างเดียวกัน โดยกำหนดให้ศาลต้องรวมคำร้องที่ยื่นคู่ขนานเข้าด้วยกันและเลือกโจทก์ผู้ดำเนินคดีเพียงรายเดียว ตามข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาที่ออกตามมาตรา ๒๒๒/๒ การกำหนดให้คำสั่งรวมและเลือกโจทก์เป็นที่สุด ช่วยลดการชิงความได้เปรียบเชิงกระบวนพิจารณาระหว่างผู้ที่อยากเป็นตัวแทนกลุ่ม ส่วนข้อยกเว้นยังคงสิทธิอุทธรณ์คำสั่งอนุญาตตามมาตรา ๒๒๒/๑๒ วรรคสามไว้ คู่ความจึงไม่เสียสิทธิในการทบทวนคำสั่งนั้น
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านเป็นหนึ่งในหลายกลุ่มหรือบุคคลที่ต่างจะยื่นฟ้องแบบกลุ่มในเรื่องเดียวกัน พึงเข้าใจว่าจะแยกดำเนินคดีคู่ขนานกันไม่ได้ ศาลจะรวมเข้าด้วยกันและเลือกโจทก์เพียงรายเดียว การจัดเตรียมตั้งแต่เนิ่น ๆ ด้วยตัวแทนที่น่าเชื่อถือและคำฟ้องที่หนักแน่น ช่วยเพิ่มโอกาสที่ศาลจะเลือกผู้ร้องของท่านให้นำคดี เนื่องจากคำสั่งเลือกเป็นที่สุด จึงแทบไม่มีช่องรื้อฟื้นภายหลัง บทเรียนในทางปฏิบัติคือควรประสานผู้เสียหายก่อนยื่นฟ้อง ไม่ใช่หลังยื่น
คำถามที่พบบ่อย
ถ้ามีสองกลุ่มยื่นฟ้องแบบกลุ่มในเรื่องเดียวกันจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา ๒๒๒/๑๓ ศาลต้องรวมคำร้องที่แข่งกัน แม้ยื่นต่างศาล เข้าด้วยกัน และเลือกผู้ร้องรายหนึ่งเป็นโจทก์ดำเนินคดีแบบกลุ่ม ตามข้อกำหนดของประธานศาลฎีกา
คำสั่งเลือกโจทก์ผู้ดำเนินคดีแบบกลุ่มอุทธรณ์ได้หรือไม่
คำสั่งรวมและเลือกโจทก์ตามมาตรา ๒๒๒/๑๓ เป็นที่สุด เว้นแต่สิทธิอุทธรณ์คำสั่งอนุญาตที่คงไว้ตามมาตรา ๒๒๒/๑๒ วรรคสาม
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 222/13 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 222/13. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-13/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 222/13 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-13/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-13/"><p>ในกรณีที่มีการยื่นคำร้องขอให้ดำเนินคดีแบบกลุ่มเกี่ยวกับสิทธิอย่างเดียวกันหลายรายในศาลเดียวกันหรือต่างศาลกัน ให้ศาลรวมการพิจารณาคำร้องขอเหล่านั้นเข้าด้วยกัน และมีคำสั่งให้ผู้ร้องรายหนึ่งรายใดเป็นโจทก์ในการดำเนินคดีแบบกลุ่ม ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาตามมาตรา ๒๒๒/๒ คำสั่งของศาลตามมาตรานี้ให้เป็นที่สุด เว้นแต่จะเป็นกรณีตามมาตรา ๒๒๒/๑๒ วรรคสาม</p><footer>Civil Procedure Code, s. 222/13 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-13/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา