ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 222/27: สิทธิของสมาชิกที่เข้าแทนที่โจทก์
ตัวบทกฎหมาย
ห้ามมิให้สมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ ใช้สิทธิอย่างอื่นนอกจากสิทธิที่มีอยู่แก่โจทก์ในชั้นพิจารณาเมื่อตนร้องขอเข้าแทนที่โจทก์ และห้ามมิให้ใช้สิทธิเช่นว่านั้นในทางที่ขัดกับสิทธิของโจทก์เดิม เว้นแต่เป็นที่พอใจแก่ศาลตามคำร้องของสมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ว่าการดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ที่ได้ทำไปแล้วซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายแก่สมาชิกกลุ่มนั้นเกิดจากความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของโจทก์ ในกรณีเช่นว่านี้ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลอาจมีคำสั่งอย่างใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
ห้ามมิให้สมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ ใช้สิทธิอย่างอื่นนอกจากสิทธิที่มีอยู่แก่โจทก์ในชั้นพิจารณาเมื่อตนร้องขอเข้าแทนที่โจทก์ และห้ามมิให้ใช้สิทธิเช่นว่านั้นในทางที่ขัดกับสิทธิของโจทก์เดิม เว้นแต่เป็นที่พอใจแก่ศาลตามคำร้องของสมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ว่าการดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ที่ได้ทำไปแล้วซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายแก่สมาชิกกลุ่มนั้นเกิดจากความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของโจทก์ ในกรณีเช่นว่านี้ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลอาจมีคำสั่งอย่างใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้กำหนดฐานะทางกฎหมายของสมาชิกที่เข้าแทนที่โจทก์ และป้องกันมิให้ใช้การเข้าแทนที่มารื้อกระบวนพิจารณาที่ทำไปโดยชอบแล้ว หลักคือความต่อเนื่อง ผู้เข้าแทนที่รับสิทธิเท่าที่โจทก์เดิมมีอยู่ในขณะยื่นคำขอ ไม่มากไม่น้อยไปกว่านั้น ข้อยกเว้นรองรับกรณีโจทก์เดิมดำเนินคดีบกพร่อง โดยอาศัยแนวคิดความจงใจและประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ให้ศาลแก้ไขหรือกลับกระบวนพิจารณาเดิมเพื่อประโยชน์ของกลุ่มได้ เมื่ออ่านประกอบมาตรา 222/25 และ 222/26 จึงเป็นการถ่วงดุลระหว่างความเป็นที่สุดของกระบวนพิจารณากับการคุ้มครองสมาชิกกลุ่มที่ไม่ได้เข้าร่วมด้วยตนเอง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านเข้าแทนที่เป็นโจทก์ อย่าเข้าใจว่าจะเริ่มคดีใหม่หรือกลับคำที่โจทก์เดิมยอมไว้ได้ ท่านรับคดีตามสภาพที่เป็นอยู่ ช่องทางเดียวคือแสดงต่อศาลว่าโจทก์เดิมกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงจนกลุ่มเสียหาย ซึ่งอาจนำไปสู่คำสั่งแก้ไขเยียวยา การรวบรวมพยานหลักฐานว่าการกระทำเดิมทำให้สมาชิกเสียหายอย่างไรจึงเป็นเรื่องชี้ขาด ควรเก็บสำนวนและปรึกษาทนายความก่อนยื่นคำขอ
คำถามที่พบบ่อย
โจทก์คนใหม่ในคดีแบบกลุ่มเริ่มคดีใหม่ทั้งหมดได้หรือไม่
ไม่ได้ ตามมาตรา 222/27 ผู้เข้าแทนที่มีสิทธิเท่าที่โจทก์เดิมมีอยู่ในขณะยื่นคำขอเข้าแทนที่ และห้ามใช้สิทธิในทางที่ขัดกับสิทธิของโจทก์เดิม
มีทางแก้ไขกระบวนพิจารณาที่โจทก์เดิมทำจนกลุ่มเสียหายหรือไม่
มี แต่เฉพาะเมื่อศาลพอใจว่าการกระทำของโจทก์เดิมทำให้กลุ่มเสียหายเพราะจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ศาลจึงอาจมีคำสั่งใด ๆ ตามที่เห็นสมควรเพื่อความยุติธรรม
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 222/27 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 222/27. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-27/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 222/27 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-27/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-27/"><p>ห้ามมิให้สมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ ใช้สิทธิอย่างอื่นนอกจากสิทธิที่มีอยู่แก่โจทก์ในชั้นพิจารณาเมื่อตนร้องขอเข้าแทนที่โจทก์ และห้ามมิให้ใช้สิทธิเช่นว่านั้นในทางที่ขัดกับสิทธิของโจทก์เดิม เว้นแต่เป็นที่พอใจแก่ศาลตามคำร้องของสมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ว่าการดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ที่ได้ทำไปแล้วซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายแก่สมาชิกกลุ่มนั้นเกิดจากความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของโจทก์ ในกรณีเช่นว่านี้ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลอาจมีคำสั่งอย่างใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 222/27 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-27/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา