ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 222/27: สิทธิของสมาชิกที่เข้าแทนที่โจทก์
ตัวบทกฎหมาย
ห้ามมิให้สมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ ใช้สิทธิอย่างอื่นนอกจากสิทธิที่มีอยู่แก่โจทก์ในชั้นพิจารณาเมื่อตนร้องขอเข้าแทนที่โจทก์ และห้ามมิให้ใช้สิทธิเช่นว่านั้นในทางที่ขัดกับสิทธิของโจทก์เดิม เว้นแต่เป็นที่พอใจแก่ศาลตามคำร้องของสมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ว่าการดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ที่ได้ทำไปแล้วซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายแก่สมาชิกกลุ่มนั้นเกิดจากความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของโจทก์ ในกรณีเช่นว่านี้ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลอาจมีคำสั่งอย่างใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
A group member who substitutes as plaintiff under section 222/25 is prohibited from exercising any right other than the right available to the plaintiff at the trial stage at the time he requested to substitute as plaintiff, and is prohibited from exercising such right in a manner contrary to the rights of the original plaintiff, unless the court is satisfied, upon the request of the group member who substitutes as plaintiff, that the proceedings conducted by the plaintiff which caused damage to the group members arose from the willful act or gross negligence of the plaintiff. In such case, for the interest of justice, the court may make any order as it deems appropriate.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้กำหนดฐานะทางกฎหมายของสมาชิกที่เข้าแทนที่โจทก์ และป้องกันมิให้ใช้การเข้าแทนที่มารื้อกระบวนพิจารณาที่ทำไปโดยชอบแล้ว หลักคือความต่อเนื่อง ผู้เข้าแทนที่รับสิทธิเท่าที่โจทก์เดิมมีอยู่ในขณะยื่นคำขอ ไม่มากไม่น้อยไปกว่านั้น ข้อยกเว้นรองรับกรณีโจทก์เดิมดำเนินคดีบกพร่อง โดยอาศัยแนวคิดความจงใจและประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ให้ศาลแก้ไขหรือกลับกระบวนพิจารณาเดิมเพื่อประโยชน์ของกลุ่มได้ เมื่ออ่านประกอบมาตรา 222/25 และ 222/26 จึงเป็นการถ่วงดุลระหว่างความเป็นที่สุดของกระบวนพิจารณากับการคุ้มครองสมาชิกกลุ่มที่ไม่ได้เข้าร่วมด้วยตนเอง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านเข้าแทนที่เป็นโจทก์ อย่าเข้าใจว่าจะเริ่มคดีใหม่หรือกลับคำที่โจทก์เดิมยอมไว้ได้ ท่านรับคดีตามสภาพที่เป็นอยู่ ช่องทางเดียวคือแสดงต่อศาลว่าโจทก์เดิมกระทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงจนกลุ่มเสียหาย ซึ่งอาจนำไปสู่คำสั่งแก้ไขเยียวยา การรวบรวมพยานหลักฐานว่าการกระทำเดิมทำให้สมาชิกเสียหายอย่างไรจึงเป็นเรื่องชี้ขาด ควรเก็บสำนวนและปรึกษาทนายความก่อนยื่นคำขอ
คำถามที่พบบ่อย
โจทก์คนใหม่ในคดีแบบกลุ่มเริ่มคดีใหม่ทั้งหมดได้หรือไม่
ไม่ได้ ตามมาตรา 222/27 ผู้เข้าแทนที่มีสิทธิเท่าที่โจทก์เดิมมีอยู่ในขณะยื่นคำขอเข้าแทนที่ และห้ามใช้สิทธิในทางที่ขัดกับสิทธิของโจทก์เดิม
มีทางแก้ไขกระบวนพิจารณาที่โจทก์เดิมทำจนกลุ่มเสียหายหรือไม่
มี แต่เฉพาะเมื่อศาลพอใจว่าการกระทำของโจทก์เดิมทำให้กลุ่มเสียหายเพราะจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง ศาลจึงอาจมีคำสั่งใด ๆ ตามที่เห็นสมควรเพื่อความยุติธรรม
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 222/27 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 222/27. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-27/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 222/27 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-27/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-27/"><p>ห้ามมิให้สมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ตามมาตรา ๒๒๒/๒๕ ใช้สิทธิอย่างอื่นนอกจากสิทธิที่มีอยู่แก่โจทก์ในชั้นพิจารณาเมื่อตนร้องขอเข้าแทนที่โจทก์ และห้ามมิให้ใช้สิทธิเช่นว่านั้นในทางที่ขัดกับสิทธิของโจทก์เดิม เว้นแต่เป็นที่พอใจแก่ศาลตามคำร้องของสมาชิกกลุ่มที่เข้าแทนที่โจทก์ว่าการดำเนินกระบวนพิจารณาของโจทก์ที่ได้ทำไปแล้วซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายแก่สมาชิกกลุ่มนั้นเกิดจากความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของโจทก์ ในกรณีเช่นว่านี้ เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ศาลอาจมีคำสั่งอย่างใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้</p><footer>Civil Procedure Code, s. 222/27 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-222-27/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา