ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 6/1: การโอนคดีเพื่อประโยชน์สาธารณะไปยังศาลแพ่ง
ตัวบทกฎหมาย
คดีที่ยื่นฟ้องไว้ต่อศาลชั้นต้นซึ่งไม่ใช่ศาลแพ่ง ก่อนวันชี้สองสถาน หรือก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าเจ็ดวันในกรณีที่ไม่มีการชี้สองสถาน หากศาลที่คดีนั้นอยู่ระหว่างพิจารณาเห็นว่าผลของคดีดังกล่าวอาจกระทบต่อการอนุรักษ์หรือการบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อม การคุ้มครองผู้บริโภคเป็นส่วนรวม หรือประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นที่สำคัญ และการโอนคดีไปยังศาลแพ่งจะทำให้การพิจารณาพิพากษาคดีเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ก็ให้ศาลแจ้งคู่ความทราบและทำความเห็นเสนอประธานศาลอุทธรณ์เพื่อมีคำสั่งให้โอนคดีนั้นไปยังศาลแพ่งได้ คำสั่งของประธานศาลอุทธรณ์ให้เป็นที่สุด
การโอนคดีตามวรรคหนึ่ง ไม่กระทบกระเทือนถึงกระบวนพิจารณาที่ได้ดำเนินการไปก่อนที่จะมีคำสั่งให้โอนคดี และให้ถือว่าบรรดากระบวนพิจารณาที่ได้ดำเนินการไปแล้วนั้นเป็นกระบวนพิจารณาของศาลแพ่งด้วย เว้นแต่ศาลแพ่งจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
คำแปลภาษาอังกฤษ
คดีที่ยื่นฟ้องไว้ต่อศาลชั้นต้นซึ่งไม่ใช่ศาลแพ่ง ก่อนวันชี้สองสถาน หรือก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าเจ็ดวันในกรณีที่ไม่มีการชี้สองสถาน หากศาลที่คดีนั้นอยู่ระหว่างพิจารณาเห็นว่าผลของคดีดังกล่าวอาจกระทบต่อการอนุรักษ์หรือการบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อม การคุ้มครองผู้บริโภคเป็นส่วนรวม หรือประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นที่สำคัญ และการโอนคดีไปยังศาลแพ่งจะทำให้การพิจารณาพิพากษาคดีเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ก็ให้ศาลแจ้งคู่ความทราบและทำความเห็นเสนอประธานศาลอุทธรณ์เพื่อมีคำสั่งให้โอนคดีนั้นไปยังศาลแพ่งได้ คำสั่งของประธานศาลอุทธรณ์ให้เป็นที่สุด การโอนคดีตามวรรคหนึ่ง ไม่กระทบกระเทือนถึงกระบวนพิจารณาที่ได้ดำเนินการไปก่อนที่จะมีคำสั่งให้โอนคดี และให้ถือว่าบรรดากระบวนพิจารณาที่ได้ดำเนินการไปแล้วนั้นเป็นกระบวนพิจารณาของศาลแพ่งด้วย เว้นแต่ศาลแพ่งจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 6/1 ให้รวมคดีที่มีลักษณะเกี่ยวกับประโยชน์สาธารณะไว้ที่ศาลแพ่ง ซึ่งมีศักยภาพและความเชี่ยวชาญสำหรับเรื่องซับซ้อนที่กระทบทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ผู้บริโภค หรือประโยชน์สาธารณะสำคัญอื่น ต่างจากมาตรา 6 ที่เป็นคำร้องของจำเลย การโอนตามมาตรานี้ริเริ่มโดยศาลเองจากการประเมินของศาล ในชั้นต้นคดี คือก่อนวันชี้สองสถาน หรืออย่างน้อยเจ็ดวันก่อนวันสืบพยานเมื่อไม่มีการชี้สองสถาน โดยประธานศาลอุทธรณ์เป็นผู้ชี้ขาดและคำสั่งเป็นที่สุด วรรคสองคุ้มครองความต่อเนื่องโดยถือว่ากระบวนพิจารณาที่ทำไปแล้วเป็นของศาลแพ่ง เว้นแต่ศาลแพ่งจะสั่งเป็นอย่างอื่นเพื่อความยุติธรรม
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคู่ความในคดีสิ่งแวดล้อม ผู้บริโภค หรือประโยชน์สาธารณะอื่นที่อยู่ต่อศาลชั้นต้นซึ่งไม่ใช่ศาลแพ่ง มาตรานี้อาจย้ายคดีไปยังศาลที่พร้อมกว่า การเข้าใจกำหนดเวลาช่วงต้นจึงสำคัญ เพราะพิจารณาโอนได้เฉพาะก่อนวันชี้สองสถานหรือไม่นานก่อนเริ่มสืบพยาน คู่ความได้รับแจ้งแต่ไม่ได้เป็นผู้ตัดสิน ซึ่งเป็นอำนาจของประธานศาลอุทธรณ์ หากคดีมีมิติประโยชน์สาธารณะ ควรเตรียมรับความเป็นไปได้ของการโอนตั้งแต่ต้น
คำถามที่พบบ่อย
คดีที่กระทบประโยชน์สาธารณะจะโอนไปศาลแพ่งได้เมื่อใด
ตามมาตรา 6/1 ศาลพิจารณาโอนได้เฉพาะช่วงต้นคดี คือก่อนวันชี้สองสถาน หรืออย่างน้อยเจ็ดวันก่อนวันสืบพยานเมื่อไม่มีการชี้สองสถาน เมื่อผลของคดีอาจกระทบประโยชน์สาธารณะสำคัญและการโอนจะมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
กระบวนพิจารณาที่ทำไปแล้วจะเสียไปเมื่อโอนคดีตามมาตรา 6/1 หรือไม่
ไม่เสีย กระบวนพิจารณาที่ทำก่อนคำสั่งโอนให้ถือเป็นกระบวนพิจารณาของศาลแพ่งและยังใช้ได้ เว้นแต่ศาลแพ่งจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 6/1 (ประเทศไทย) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 6/1. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-6-1/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 6/1 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-6-1/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-6-1/"><p>คดีที่ยื่นฟ้องไว้ต่อศาลชั้นต้นซึ่งไม่ใช่ศาลแพ่ง ก่อนวันชี้สองสถาน หรือก่อนวันสืบพยานไม่น้อยกว่าเจ็ดวันในกรณีที่ไม่มีการชี้สองสถาน หากศาลที่คดีนั้นอยู่ระหว่างพิจารณาเห็นว่าผลของคดีดังกล่าวอาจกระทบต่อการอนุรักษ์หรือการบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อม การคุ้มครองผู้บริโภคเป็นส่วนรวม หรือประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นที่สำคัญ และการโอนคดีไปยังศาลแพ่งจะทำให้การพิจารณาพิพากษาคดีเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ก็ให้ศาลแจ้งคู่ความทราบและทำความเห็นเสนอประธานศาลอุทธรณ์เพื่อมีคำสั่งให้โอนคดีนั้นไปยังศาลแพ่งได้ คำสั่งของประธานศาลอุทธรณ์ให้เป็นที่สุด การโอนคดีตามวรรคหนึ่ง ไม่กระทบกระเทือนถึงกระบวนพิจารณาที่ได้ดำเนินการไปก่อนที่จะมีคำสั่งให้โอนคดี และให้ถือว่าบรรดากระบวนพิจารณาที่ได้ดำเนินการไปแล้วนั้นเป็นกระบวนพิจารณาของศาลแพ่งด้วย เว้นแต่ศาลแพ่งจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 6/1 (ประเทศไทย): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-6-1/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา