ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 165/2: คำแถลงของจำเลยในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง
ตัวบทกฎหมาย
ในการไต่สวนมูลฟ้อง จำเลยอาจแถลงให้ศาลทราบถึงข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายอันสำคัญที่ศาลควรสั่งว่าคดีไม่มีมูล
และจะระบุในคำแถลงถึงตัวบุคคล เอกสาร หรือวัตถุที่จะสนับสนุนข้อเท็จจริงตามคำแถลงของจำเลยด้วยก็ได้
กรณีเช่นว่านี้ ศาลอาจเรียกบุคคล เอกสาร หรือวัตถุดังกล่าวมาเป็นพยานศาลเพื่อประกอบการวินิจฉัยสั่งคดีได้ตามที่จำเป็นและสมควร
โดยโจทก์และจำเลยอาจถามพยานศาลได้เมื่อได้รับอนุญาตจากศาล
คำแปลภาษาอังกฤษ
At the preliminary hearing, the defendant may state to the court facts or important points of law on which the court ought to rule that the case has no prima facie basis, and may specify in the statement the persons, documents, or objects that will support the facts stated by the defendant. In such a case, the court may summon such persons, documents, or objects as witnesses of the court to assist in deciding the case, as necessary and appropriate, and the prosecutor and the defendant may question the court's witnesses when permitted by the court.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้อยู่ในลักษณะว่าด้วยการฟ้องคดีอาญาและการไต่สวนมูลฟ้อง ให้บทบาทแก่จำเลยในชั้นไต่สวนมูลฟ้องที่ราษฎรเป็นโจทก์ ซึ่งโดยปกติจำเลยยังไม่ใช่คู่ความเต็มตัว โดยให้จำเลยแถลงข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายที่แสดงว่าคดีไม่มีมูล และชี้ไปยังตัวบุคคล เอกสาร หรือวัตถุที่สนับสนุน สิ่งที่ระบุนั้นเข้ามาในฐานะพยานศาลมิใช่พยานของฝ่ายใด และศาลเป็นผู้พิจารณาว่าจำเป็นและสมควรจะเรียกหรือไม่ ก่อนวินิจฉัยตามมาตรา ๑๖๗ ว่าคดีมีมูลหรือไม่ ทั้งนี้เสริมกับมาตรา ๑๖๕ ที่ว่าด้วยการนำสืบของโจทก์ในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับจำเลยที่ถูกราษฎรฟ้อง นี่คือโอกาสแรกที่จะช่วยโน้มน้าวศาลว่าคดีไม่มีมูลก่อนที่ศาลจะประทับฟ้องไว้พิจารณา ซึ่งช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายและความเครียดจากการต่อสู้คดีเต็มรูปแบบ สิ่งที่จำเลยเสนอจะกลายเป็นพยานศาล จึงไม่จำกัดเฉพาะพยานของจำเลย แต่ศาลยังมีดุลพินิจว่าจะเรียกหรือไม่ จำเลยควรปรึกษาทนายความเพื่อวางแนวทางในชั้นนี้
คำถามที่พบบ่อย
จำเลยนำพยานหลักฐานเข้าในชั้นไต่สวนมูลฟ้องได้หรือไม่
ตามมาตรา 165/2 จำเลยอาจแถลงข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายว่าคดีไม่มีมูล และระบุบุคคล เอกสาร หรือวัตถุที่สนับสนุนได้ ศาลอาจเรียกสิ่งเหล่านั้นมาเป็นพยานศาลหากเห็นว่าจำเป็นและสมควร
สิ่งที่เรียกมาถือเป็นพยานจำเลยหรือไม่
ไม่ สิ่งที่เรียกมาตามมาตรา 165/2 เข้ามาในฐานะพยานศาล ไม่ใช่พยานจำเลย เพื่อช่วยให้ศาลวินิจฉัยว่าคดีมีมูลหรือไม่ ทั้งโจทก์และจำเลยอาจถามพยานได้เมื่อศาลอนุญาต
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 165/2 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 165/2. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-165-2/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 165/2 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-165-2/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-165-2/"><p>ในการไต่สวนมูลฟ้อง จำเลยอาจแถลงให้ศาลทราบถึงข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายอันสำคัญที่ศาลควรสั่งว่าคดีไม่มีมูล และจะระบุในคำแถลงถึงตัวบุคคล เอกสาร หรือวัตถุที่จะสนับสนุนข้อเท็จจริงตามคำแถลงของจำเลยด้วยก็ได้ กรณีเช่นว่านี้ ศาลอาจเรียกบุคคล เอกสาร หรือวัตถุดังกล่าวมาเป็นพยานศาลเพื่อประกอบการวินิจฉัยสั่งคดีได้ตามที่จำเป็นและสมควร โดยโจทก์และจำเลยอาจถามพยานศาลได้เมื่อได้รับอนุญาตจากศาล</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 165/2 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-165-2/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา