Insurer paying above its policy limit recovers the excess with a ten year limit คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 502/2569
⚖️ ประเด็นสำคัญ ⚖️ ประเด็นสำคัญ
The Supreme Court held that the excess cannot be split between the two victims because the damage arose in one incident, and that paying it discharged the defendants' tort debt in their interest, which is management of affairs without mandate; the insurer may recover the 151,400 baht advanced under section 401.
โจทก์จึงมีสิทธิเรียกเงินที่ได้ออกทดรองจัดการงานที่เกินจากวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกันภัยจำนวน 151,400 บาท จากจำเลยทั้งสองได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 401
บทสรุป บทสรุปผู้บริหาร
An insurer that pays third parties beyond its policy limit can recover the excess from the insured and the driver as money advanced for them.
Facts of the Case ข้อเท็จจริง
The employee of the insured truck owner negligently hit another truck and then a house; the insurer, whose third party property cover was 600,000 baht per accident, paid both victims 751,400 baht in total and sued the driver and the employer for the 151,400 baht above the limit.
คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย) คำวินิจฉัยของศาล (หลักกฎหมาย)
The Supreme Court held that the excess cannot be split between the two victims because the damage arose in one incident, and that paying it discharged the defendants' tort debt in their interest, which is management of affairs without mandate; the insurer may recover the 151,400 baht advanced under section 401.
โจทก์จึงมีสิทธิเรียกเงินที่ได้ออกทดรองจัดการงานที่เกินจากวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกันภัยจำนวน 151,400 บาท จากจำเลยทั้งสองได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 401
บทวิเคราะห์กฎหมาย การวิเคราะห์ทางกฎหมาย
On section 193/30: The Supreme Court rejected the defence: the insurer was not suing by subrogation in tort but for reimbursement of money advanced in managing the defendants' affairs, for which no specific limitation period exists, so the general ten year period of section 193/30 applies.
ข้อความคำพิพากษา ข้อความคำพิพากษาภาษาไทย
ข้อความคำพิพากษาที่บันทึกไว้
แหล่งข้อมูลประกอบ: deka.in.th (สำเนาจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ)
ข้อความคำพิพากษาที่บันทึกไว้ในฐานข้อมูลนี้
เอกสารอ้างอิงประกอบ: deka.in.th (แหล่งเผยแพร่ซ้ำ)
จำเลยทั้งสองให้การขอให้ยกฟ้อง
ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง ค่าฤชาธรรมเนียมให้เป็นพับ
โจทก์อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์ภาค 7 พิพากษากลับเป็นว่า ให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 151,400 บาท พร้อมดอกเบี้ยอัตราร้อยละ 5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องจนกว่าชำระเสร็จแก่โจทก์ กับให้ร่วมกันใช้ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสองศาลแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความรวม 8,000 บาท
จำเลยทั้งสองฎีกา โดยได้รับอนุญาตจากศาลฎีกา
ศาลฎีกาแผนกคดีพาณิชย์และเศรษฐกิจวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงที่คู่ความไม่โต้แย้งกันในชั้นฎีการับฟังได้เป็นยุติว่า จำเลยที่ 2 เป็นเจ้าของรถบรรทุกหมายเลขทะเบียน 72-xxxx นครปฐม ทำสัญญาประกันวินาศภัยประเภท 1 ไว้กับโจทก์ คุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินของบุคคลภายนอกที่ได้รับความเสียหายจำนวน 600,000 บาท ต่อครั้ง ต่อมาวันที่ 30 กันยายน 2562 ซึ่งอยู่ในระยะเวลาคุ้มครองตามกรมธรรม์ จำเลยที่ 1 ลูกจ้างหรือตัวแทนของจำเลยที่ 2 ขับรถบรรทุกที่เอาประกันภัยของจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นนายจ้างหรือตัวการไปในทางการที่จ้างหรือตามมอบหมายและยินยอมของจำเลยที่ 2 ไปตามถนนสายอู่ทอง – บ่อพลอย โดยประมาทเลินเล่อชนท้ายรถบรรทุกหมายเลขทะเบียน 83 – xxxx สุพรรณบุรี แล้วเสียหลักพุ่งชนบ้านของนางสี่ ได้รับความเสียหาย โจทก์ใช้ค่าสินไหมทดแทนสำหรับรถบรรทุกหมายเลขทะเบียน 83 – xxxx สุพรรณบุรี ดังนี้ วันที่ 30 มกราคม 2563 ชำระค่าซ่อมแซมรถบรรทุก 280,000 บาท วันที่ 24 ธันวาคม 2562 ชำระค่ายกรถบรรทุก 12,500 บาท วันที่ 3 พฤษภาคม 2563 ชำระค่าขาดประโยชน์จากการใช้รถบรรทุกระหว่างซ่อมแซม 45,000 บาท และโจทก์ใช้ค่าสินไหมทดแทนสำหรับบ้านของนางสี่ ดังนี้ วันที่ 26 ธันวาคม 2562 ชำระค่าอุปกรณ์เครื่องใช้ภายในบ้าน 33,900 บาท แก่เจ้าของบ้าน วันที่ 13 สิงหาคม 2563 ชำระค่าซ่อมแซมบ้าน 380,000 บาท แก่ผู้รับจ้างซ่อมแซมบ้าน รวมค่าสินไหมทดแทนที่โจทก์ชำระเป็นเงิน 751,400 บาท ค่าสินไหมทดแทนที่โจทก์ชำระเกินวงเงินคุ้มครอง 151,400 บาท
มีปัญหาวินิจฉัยตามที่จำเลยทั้งสองได้รับอนุญาตให้ฎีกาว่า จำเลยทั้งสองต้องชดใช้เงินที่โจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนเกินวงเงินคุ้มครองให้แก่โจทก์หรือไม่ เพียงใด และฟ้องโจทก์ขาดอายุความหรือไม่ เห็นว่า การที่จำเลยที่ 1 ลูกจ้างของจำเลยที่ 2 ขับรถบรรทุกคันที่โจทก์รับประกันภัยไว้ชนท้ายรถบรรทุกหมายเลขทะเบียน 83- xxxx สุพรรณบุรี ของผู้อื่นและรถเสียหลักไปชนบ้านของนางสี่ได้รับความเสียหายอันเป็นความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการละเมิดครั้งเดียวกัน แต่มีผู้เสียหายสองรายซึ่งจำเลยที่ 2 ผู้เอาประกันภัยในฐานะนายจ้างต้องร่วมรับผิดในผลแห่งละเมิด โจทก์ในฐานะผู้รับประกันภัยมีหน้าที่ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เจ้าของรถบรรทุกหมายเลขทะเบียน 83- xxxx สุพรรณบุรี และนางสี่เจ้าของบ้านที่ได้รับความเสียหาย การที่โจทก์ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนความเสียหายที่เกิดขึ้นกับรถบรรทุกและบ้านที่ได้รับความเสียหายเป็นเงิน 751,400 บาท เกินไปกว่าวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกันภัยจำนวน 151,400 บาท นั้น หาอาจแยกว่าส่วนที่เกินวงเงินคุ้มครองนั้นเป็นความเสียหายในส่วนใดได้ไม่ เนื่องจากความเสียหายทั้งสองส่วนเกิดขึ้นในคราวเดียวกัน อีกทั้งการที่โจทก์ชำระค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายทั้งสองรายนั้นเป็นการชดใช้ความเสียหายให้แก่บุคคลผู้ได้รับความเสียหายมีผลทำให้หนี้อันเกิดจากมูลละเมิดที่จำเลยทั้งสองต้องรับผิดเป็นอันระงับไป อันเป็นการสมประโยชน์หรือความประสงค์ตามที่จะพึงสันนิษฐานได้ของจำเลยทั้งสอง ถือว่าเป็นการจัดการงานนอกสั่ง ซึ่งก่อให้เกิดหนี้ผูกพันจำเลยทั้งสองให้ต้องรับผิดชดใช้เงินค่าสินไหมทดแทนที่โจทก์ได้ออกทดรองจัดการงานไป โจทก์จึงมีสิทธิเรียกเงินที่ได้ออกทดรองจัดการงานที่เกินจากวงเงินคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกันภัยจำนวน 151,400 บาท จากจำเลยทั้งสองได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 401 และกรณีดังกล่าวมิใช่โจทก์รับช่วงสิทธิจากนางสี่มาฟ้องจำเลยทั้งสองให้รับผิดในมูลละเมิดซึ่งมีอายุความ 1 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 448 วรรคหนึ่ง ดังที่จำเลยทั้งสองฎีกา แต่เป็นการใช้สิทธิเรียกร้องให้ชดใช้เงินทดรองอันเกิดจากการจัดการงานนอกสั่งซึ่งไม่มีบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยอายุความบัญญัติไว้โดยเฉพาะ จึงต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/30 ซึ่งมีอายุความ 10 ปี นับแต่วันที่โจทก์อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้ ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 7 พิพากษาว่าฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความและให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงินจำนวน 151,400 บาท นั้น ชอบแล้ว ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาของจำเลยทั้งสองฟังไม่ขึ้น แต่ที่ศาลอุทธรณ์ภาค 7 พิพากษาให้จำเลยทั้งสองชำระดอกเบี้ยร้อยละ 5 ต่อปี นับแต่วันฟ้องเป็นต้นไปจนกว่าจะชำระเสร็จโดยมิได้กำหนดให้ปรับเปลี่ยนอัตราดอกเบี้ยลดลงหรือเพิ่มขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาที่ออกตามมาตรา 7 วรรคสอง แห่งพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ. 2564 นั้น เป็นการไม่ชอบ ศาลฎีกาจึงแก้ไขให้ถูกต้อง
พิพากษาแก้เป็นว่า ดอกเบี้ยที่จำเลยทั้งสองต้องชำระนั้น ให้ปรับเปลี่ยนตามอัตราดอกเบี้ยที่กระทรวงการคลังกำหนดโดยตราเป็นพระราชกฤษฎีกา บวกด้วยอัตราเพิ่มร้อยละ 2 ต่อปี ทั้งนี้ ต้องไม่เกินอัตราร้อยละ 5 ต่อปี ตามคำขอของโจทก์ นอกจากที่แก้ให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ภาค 7 ค่าฤชาธรรมเนียมชั้นฎีกาให้เป็นพับ
มาตราที่อ้างอิง มาตราที่อ้างอิง
Disclaimer: The English translations provided on this website are unofficial and for informational purposes only. The authoritative text of Thai statutes is in the Thai language as published in the Royal Thai Government Gazette (Ratchakitchanubeksa). This content does not constitute legal advice. For specific legal questions, consult a qualified Thai attorney.
Copyright © 2026 ThaiLaw Online Co. Ltd. The Thai statutory text (ตัวบทกฎหมาย) and the original Thai-language Supreme Court (Dika) decisions are in the public domain as published in the Royal Thai Government Gazette (ราชกิจจานุเบกษา) pursuant to Section 7 of the Copyright Act B.E. 2537 (1994). All other content, including English translations, Supreme Court (Dika) decision summaries, legal annotations, cross-references, commentary, and editorial analysis, is the copyrighted intellectual property of ThaiLawOnline and its editors, Sebastien H. Brousseau (LL.B.) and Wichuda Atthamethakon (LL.M.). Unauthorized reproduction or distribution is prohibited.
ข้อสงวนสิทธิ์: คำแปลภาษาอังกฤษที่ให้ไว้ในเว็บไซต์นี้เป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการและมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ตัวบทกฎหมายที่เป็นทางการคือภาษาไทยตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เนื้อหานี้ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย สำหรับคำถามทางกฎหมายเฉพาะ กรุณาปรึกษาทนายความไทยที่มีคุณสมบัติ
ลิขสิทธิ์ © 2026 บริษัท ไทยลอว์ ออนไลน์ จำกัด ตัวบทกฎหมายภาษาไทยและคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับภาษาไทยดั้งเดิมเป็นสาธารณสมบัติ ตามที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื้อหาอื่นทั้งหมด ได้แก่ คำแปลภาษาอังกฤษ บทสรุปคำพิพากษาศาลฎีกา คำอธิบายกฎหมาย การอ้างอิงข้าม ข้อวิจารณ์ และบทวิเคราะห์ทางบรรณาธิการ เป็นทรัพย์สินทางปัญญาอันมีลิขสิทธิ์ของ ThaiLawOnline และบรรณาธิการ เซบาสเตียง อ็อง บรูโซ (LL.B.) และ วิชุดา อรรถเมธากร (LL.M.) ห้ามทำซ้ำหรือเผยแพร่โดยไม่ได้รับอนุญาต