ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 108: หน้าที่ของพยานที่ถูกหมายเรียก
ตัวบทกฎหมาย
พยานที่ได้รับหมายเรียกโดยชอบดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๐๖ และมาตรา ๑๐๗ นั้น จำต้องไป ณ สถานที่และตามวันเวลาที่กำหนดไว้ เว้นแต่มีเหตุเจ็บป่วยหรือมีข้อแก้ตัวอันจำเป็นอย่างอื่นโดยได้แจ้งเหตุนั้นให้ศาลทราบแล้ว และศาลเห็นว่าข้ออ้างหรือข้อแก้ตัวนั้นฟังได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
A witness duly summoned as provided in Section 106 and Section 107 must attend at the place and on the date and time fixed, unless there is illness or another necessary excuse, of which the court has been notified and which the court is of the opinion is a tenable ground or excuse.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 108 กำหนดหน้าที่ในเชิงบวกของพยานที่จะต้องปฏิบัติตามหมายเรียกโดยชอบซึ่งออกตามมาตรา 106 หรือ 107 ด้วยการไป ณ สถานที่ วันเวลาที่กำหนด หน้าที่นี้ไม่เด็ดขาด คือยกเว้นได้เมื่อมีเหตุเจ็บป่วยหรือเหตุจำเป็นอื่น แต่เฉพาะเมื่อพยานได้แจ้งให้ศาลทราบและศาลพอใจว่าข้ออ้างนั้นฟังได้ จึงทำให้การไม่มาศาลเป็นเรื่องที่ศาลวินิจฉัย มิใช่ทางเลือกของพยานเอง และเป็นฐานของบทบังคับและบทกำหนดโทษที่ตามมาในหมวดนี้ ทั้งนี้ ประเภทบุคคลที่บังคับไม่ได้เลยถูกแยกไปบัญญัติในมาตรา 106/1 ตามการจัดเลขมาตราใหม่ของหมวดนี้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ควรบอกพยานของคุณให้ชัดว่าหมายเรียกเป็นหน้าที่ตามกฎหมาย มิใช่คำเชิญ เมื่อได้รับหมายโดยชอบแล้วต้องมาศาล เว้นแต่มีเหตุเจ็บป่วยหรือความจำเป็นอื่นจริงที่แจ้งศาลและศาลรับฟัง หากพยานไปไม่ได้จริง อย่าให้ขาดนัดเฉย ๆ ควรยื่นข้อแก้ตัวต่อศาลล่วงหน้าและพร้อมพิสูจน์ มิฉะนั้นอาจถูกลงโทษและเสียพยานนั้นไป ในทางกลับกัน หากพยานฝ่ายตรงข้ามไม่มาศาลโดยไม่มีข้อแก้ตัวที่ฟังได้ ควรยกขึ้นกล่าว เพราะอาจมีผลต่อการดำเนินคดี
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2553 ถึง 2553)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10843/2553 (2010)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
พยานที่ถูกหมายเรียกต้องมาศาลหรือไม่
ต้อง ตามมาตรา 108 พยานที่ถูกหมายเรียกโดยชอบตามมาตรา 106 หรือ 107 ต้องไป ณ สถานที่ วันเวลาที่กำหนด เว้นแต่มีข้อแก้ตัวที่ฟังได้
เหตุใดที่ทำให้พยานไม่ต้องมาศาล
เหตุเจ็บป่วยหรือความจำเป็นอื่นทำให้ไม่ต้องมาได้ แต่เฉพาะเมื่อพยานแจ้งเหตุให้ศาลทราบและศาลเห็นว่าข้อแก้ตัวนั้นฟังได้
พยานตัดสินใจไม่มาศาลเองได้หรือไม่
ไม่ได้ การไม่มาศาลเป็นเรื่องที่ศาลวินิจฉัย มิใช่พยานเลือกเอง หากไม่มีข้อแก้ตัวที่แจ้งและศาลรับฟัง พยานยังต้องมาศาลและอาจถูกลงโทษ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 108 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 108. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-108/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 108 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-108/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-108/"><p>พยานที่ได้รับหมายเรียกโดยชอบดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๐๖ และมาตรา ๑๐๗ นั้น จำต้องไป ณ สถานที่และตามวันเวลาที่กำหนดไว้ เว้นแต่มีเหตุเจ็บป่วยหรือมีข้อแก้ตัวอันจำเป็นอย่างอื่นโดยได้แจ้งเหตุนั้นให้ศาลทราบแล้ว และศาลเห็นว่าข้ออ้างหรือข้อแก้ตัวนั้นฟังได้</p><footer>Civil Procedure Code, s. 108 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-108/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา