ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 164: ค่าฤชาธรรมเนียมเมื่อมีการวางเงินต่อศาล
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่วางเงินต่อศาลตามมาตรา ๑๓๕, ๑๓๖ นั้น จำเลยไม่ต้องรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมแห่งจำนวนเงินที่วางนั้นอันเกิดขึ้นภายหลังถ้าโจทย์ยอมรับเงินที่วางต่อศาลเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว จำเลยต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมถ้าโจทย์ยอมรับเงินที่วางต่อศาลนั้นเป็นการพอใจเพียงส่วนหนึ่งแห่งจำนวนเงินที่เรียกร้อง และดำเนินคดีต่อไป จำเลยต้องรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะได้พิพากษาให้โจทก์แพ้คดี ในกรณีเช่นนี้โจทก์ต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นอันเกิดแต่การที่ตนไม่ยอมรับเงินที่วางต่อศาลเป็นการพอใจตามที่เรียกร้อง
คำแปลภาษาอังกฤษ
ในกรณีที่วางเงินต่อศาลตามมาตรา ๑๓๕, ๑๓๖ นั้น จำเลยไม่ต้องรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมแห่งจำนวนเงินที่วางนั้นอันเกิดขึ้นภายหลังถ้าโจทย์ยอมรับเงินที่วางต่อศาลเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว จำเลยต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมถ้าโจทย์ยอมรับเงินที่วางต่อศาลนั้นเป็นการพอใจเพียงส่วนหนึ่งแห่งจำนวนเงินที่เรียกร้อง และดำเนินคดีต่อไป จำเลยต้องรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะได้พิพากษาให้โจทก์แพ้คดี ในกรณีเช่นนี้โจทก์ต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นอันเกิดแต่การที่ตนไม่ยอมรับเงินที่วางต่อศาลเป็นการพอใจตามที่เรียกร้อง
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 164 เชื่อมกลไกการวางเงินตามมาตรา 135 และ 136 เข้ากับการกำหนดความรับผิดชั้นที่สุดในค่าฤชาธรรมเนียม โดยคุ้มครองจำเลยจากค่าฤชาธรรมเนียมในจำนวนเงินที่วางซึ่งเกิดขึ้นภายหลัง แล้วจึงจัดสรรความรับผิดตามท่าทีของโจทก์ ถ้าโจทก์รับเงินที่วางเป็นการพอใจเต็มจำนวน จำเลยรับผิดค่าฤชาธรรมเนียม ถ้ารับเพียงบางส่วนและดำเนินคดีต่อ จำเลยยังคงรับผิด เว้นแต่โจทก์แพ้คดี ในกรณีนั้นโจทก์ต้องรับผิดค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นที่เกิดจากการไม่ยอมรับเงินที่วางซึ่งพอแล้ว
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับจำเลย การวางเงินในจำนวนที่เหมาะสมไม่เพียงหยุดดอกเบี้ย แต่ยังอาจผลักค่าฤชาธรรมเนียมที่เกิดภายหลังไปให้โจทก์ที่ปฏิเสธเงินนั้นอย่างไม่มีเหตุผลแล้วแพ้คดี ส่วนโจทก์ การปฏิเสธเงินที่วางเป็นการเสี่ยง เพราะหากศาลเห็นภายหลังว่าเงินที่วางพอแล้ว โจทก์ต้องรับผิดค่าฤชาธรรมเนียมทั้งหมดที่เกิดจากการดำเนินคดีต่อ ทั้งสองฝ่ายจึงควรประเมินมูลค่าคดีให้รอบคอบก่อนตัดสินใจ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 655/2499 (1956)
เมื่อโจทก์ได้รับเพียงจำนวนเงินที่จำเลยนำมาวางต่อศาลไว้แล้ว โจทก์ต้องรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นแทนจำเลยตามมาตรา 164
ศาลฎีกาลดค่าเสียหายลงจนโจทก์ได้รับเพียงจำนวนเงินที่จำเลยนำมาวางต่อศาลไว้แล้ว เมื่อโจทก์ได้ไม่เกินเงินที่วาง ศาลจึงพิพากษาให้โจทก์เสียค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นแทนจำเลยตามมาตรา 164
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 739/2498 (1955)
เงินที่จะได้รับการยกเว้นดอกเบี้ยและค่าฤชาธรรมเนียมจากการวางเงินตามมาตรา 135 และ 164 ต้องอยู่ในลักษณะที่คู่ความอีกฝ่ายรับไปได้แม้ผู้วางจะไม่ยอมรับผิด เงินที่วางเพียงเป็นประกันการชำระหนี้โดยยังสงวนสิทธิต่อสู้คดีต่อไปไม่ใช่การวางเงินตามบทบัญญัติดังกล่าว
ศาลวินิจฉัยว่าการวางเงินจะยกเว้นดอกเบี้ยและค่าฤชาธรรมเนียมได้ก็ต่อเมื่อวางในลักษณะที่คู่ความอีกฝ่ายรับไปได้แม้ไม่ยอมรับผิด เมื่อจำเลยวางเงินเพียงเป็นประกันการชำระหนี้โดยยังสงวนสิทธิต่อสู้คดีต่อไป ย่อมไม่ใช่การวางเงินตามมาตรา 135 และ 164
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2498 ถึง 2526)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 739/2498 (1955)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 655/2499 (1956)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2595/2526 (1983)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าโจทก์รับเงินที่จำเลยวางต่อศาล ใครรับผิดค่าฤชาธรรมเนียม
ตามมาตรา 164 ถ้าโจทก์รับเงินที่วางเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้อง จำเลยเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม
ถ้าโจทก์ไม่ยอมรับเงินที่วางแล้วแพ้คดีจะเป็นอย่างไร
ถ้าศาลพิพากษาให้โจทก์แพ้คดีทั้งที่ปฏิเสธเงินที่วาง มาตรา 164 กำหนดให้โจทก์รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นที่เกิดจากการไม่ยอมรับเงินนั้น
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 164 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 164. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-164/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 164 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-164/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-164/"><p>ในกรณีที่วางเงินต่อศาลตามมาตรา ๑๓๕, ๑๓๖ นั้น จำเลยไม่ต้องรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมแห่งจำนวนเงินที่วางนั้นอันเกิดขึ้นภายหลังถ้าโจทย์ยอมรับเงินที่วางต่อศาลเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว จำเลยต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมถ้าโจทย์ยอมรับเงินที่วางต่อศาลนั้นเป็นการพอใจเพียงส่วนหนึ่งแห่งจำนวนเงินที่เรียกร้อง และดำเนินคดีต่อไป จำเลยต้องรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะได้พิพากษาให้โจทก์แพ้คดี ในกรณีเช่นนี้โจทก์ต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นอันเกิดแต่การที่ตนไม่ยอมรับเงินที่วางต่อศาลเป็นการพอใจตามที่เรียกร้อง</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 164 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-164/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา