ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 165: ค่าฤชาธรรมเนียมเมื่อมีการชำระหนี้
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่มีการชำระหนี้ ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๑๓๗ ถ้าโจทก์ยอมรับการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว จำเลยต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะเห็นสมควรมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นถ้าโจทก์ไม่พอใจในการชำระหนี้เช่นว่านั้น และดำเนินคดีต่อไป ค่าฤชาธรรมเนียมให้อยู่ในดุลพินิจของศาล แต่ถ้าศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่โจทก์เรียกร้องแล้ว ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นอันเกิดแต่การที่โจทก์ปฏิเสธไม่ยอมรับชำระหนี้นั้น โจทก์ต้องเป็นผู้รับผิด
คำแปลภาษาอังกฤษ
In the case of performance of an obligation as provided in Section 137, if the plaintiff accepts that performance as full satisfaction of the amount claimed, the defendant shall be liable for the court costs, unless the court sees fit to order otherwise. If the plaintiff is not satisfied with such performance and continues the case, the court costs shall be within the court's discretion; but if the court is of the view that the performance was full satisfaction of the plaintiff's claim, the plaintiff shall be liable for all court costs arising from the plaintiff's refusal to accept the performance.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 165 เป็นบทคู่ขนานกับมาตรา 164 สำหรับการชำระหนี้ตามมาตรา 137 ซึ่งจำเลยเสนอชำระหนี้แทนการวางเงินสด โดยจัดสรรความรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมตามท่าทีของโจทก์ การรับเป็นการพอใจเต็มจำนวนทำให้จำเลยรับผิด เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น ส่วนการดำเนินคดีต่อไปให้ค่าฤชาธรรมเนียมอยู่ในดุลพินิจของศาล หากศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว โจทก์ต้องรับผิดค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นที่เกิดจากการปฏิเสธ บทนี้ร่วมกับมาตรา 163 และ 164 มุ่งไม่ให้คู่ความยืดคดีในสิ่งที่มีการเสนอให้แล้ว
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โจทก์ที่ปฏิเสธการชำระหนี้ที่แท้จริงแล้วดำเนินคดีต่อมีความเสี่ยงเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม เพราะหากศาลเห็นภายหลังว่าการชำระหนี้นั้นพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว โจทก์ต้องรับผิดค่าฤชาธรรมเนียมทั้งหมดที่เกิดจากการดำเนินคดีต่อ ก่อนปฏิเสธการเสนอชำระหนี้จึงควรพิจารณาให้รอบคอบว่าขาดจากที่เรียกร้องจริงหรือไม่
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2550)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 946/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1721/2523 (1980)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1448/2492 (1949)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2595/2526 (1983)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าโจทก์รับการชำระหนี้ของจำเลยเป็นการพอใจเต็มจำนวน ใครรับผิดค่าฤชาธรรมเนียม
ตามมาตรา 165 ถ้าโจทก์รับการชำระหนี้ตามมาตรา 137 เป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้อง จำเลยเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น
ถ้าโจทก์ปฏิเสธการชำระหนี้และดำเนินคดีต่อจะเป็นอย่างไร
ค่าฤชาธรรมเนียมย่อมอยู่ในดุลพินิจของศาล แต่ถ้าศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นพอใจเต็มจำนวนแล้ว มาตรา 165 ให้โจทก์รับผิดค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นที่เกิดจากการปฏิเสธ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 165 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 165. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-165/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 165 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-165/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-165/"><p>ในกรณีที่มีการชำระหนี้ ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๑๓๗ ถ้าโจทก์ยอมรับการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว จำเลยต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะเห็นสมควรมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นถ้าโจทก์ไม่พอใจในการชำระหนี้เช่นว่านั้น และดำเนินคดีต่อไป ค่าฤชาธรรมเนียมให้อยู่ในดุลพินิจของศาล แต่ถ้าศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่โจทก์เรียกร้องแล้ว ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นอันเกิดแต่การที่โจทก์ปฏิเสธไม่ยอมรับชำระหนี้นั้น โจทก์ต้องเป็นผู้รับผิด</p><footer>Civil Procedure Code, s. 165 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-165/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา