ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 165: ค่าฤชาธรรมเนียมเมื่อมีการชำระหนี้
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่มีการชำระหนี้ ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๑๓๗ ถ้าโจทก์ยอมรับการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว จำเลยต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะเห็นสมควรมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นถ้าโจทก์ไม่พอใจในการชำระหนี้เช่นว่านั้น และดำเนินคดีต่อไป ค่าฤชาธรรมเนียมให้อยู่ในดุลพินิจของศาล แต่ถ้าศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่โจทก์เรียกร้องแล้ว ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นอันเกิดแต่การที่โจทก์ปฏิเสธไม่ยอมรับชำระหนี้นั้น โจทก์ต้องเป็นผู้รับผิด
คำแปลภาษาอังกฤษ
ในกรณีที่มีการชำระหนี้ ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๑๓๗ ถ้าโจทก์ยอมรับการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว จำเลยต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะเห็นสมควรมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นถ้าโจทก์ไม่พอใจในการชำระหนี้เช่นว่านั้น และดำเนินคดีต่อไป ค่าฤชาธรรมเนียมให้อยู่ในดุลพินิจของศาล แต่ถ้าศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่โจทก์เรียกร้องแล้ว ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นอันเกิดแต่การที่โจทก์ปฏิเสธไม่ยอมรับชำระหนี้นั้น โจทก์ต้องเป็นผู้รับผิด
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 165 เป็นบทคู่ขนานกับมาตรา 164 สำหรับการชำระหนี้ตามมาตรา 137 ซึ่งจำเลยเสนอชำระหนี้แทนการวางเงินสด โดยจัดสรรความรับผิดในค่าฤชาธรรมเนียมตามท่าทีของโจทก์ การรับเป็นการพอใจเต็มจำนวนทำให้จำเลยรับผิด เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น ส่วนการดำเนินคดีต่อไปให้ค่าฤชาธรรมเนียมอยู่ในดุลพินิจของศาล หากศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว โจทก์ต้องรับผิดค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นที่เกิดจากการปฏิเสธ บทนี้ร่วมกับมาตรา 163 และ 164 มุ่งไม่ให้คู่ความยืดคดีในสิ่งที่มีการเสนอให้แล้ว
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โจทก์ที่ปฏิเสธการชำระหนี้ที่แท้จริงแล้วดำเนินคดีต่อมีความเสี่ยงเรื่องค่าฤชาธรรมเนียม เพราะหากศาลเห็นภายหลังว่าการชำระหนี้นั้นพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว โจทก์ต้องรับผิดค่าฤชาธรรมเนียมทั้งหมดที่เกิดจากการดำเนินคดีต่อ ก่อนปฏิเสธการเสนอชำระหนี้จึงควรพิจารณาให้รอบคอบว่าขาดจากที่เรียกร้องจริงหรือไม่
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2492 ถึง 2550)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 946/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1721/2523 (1980)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1448/2492 (1949)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2595/2526 (1983)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ถ้าโจทก์รับการชำระหนี้ของจำเลยเป็นการพอใจเต็มจำนวน ใครรับผิดค่าฤชาธรรมเนียม
ตามมาตรา 165 ถ้าโจทก์รับการชำระหนี้ตามมาตรา 137 เป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้อง จำเลยเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น
ถ้าโจทก์ปฏิเสธการชำระหนี้และดำเนินคดีต่อจะเป็นอย่างไร
ค่าฤชาธรรมเนียมย่อมอยู่ในดุลพินิจของศาล แต่ถ้าศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นพอใจเต็มจำนวนแล้ว มาตรา 165 ให้โจทก์รับผิดค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นที่เกิดจากการปฏิเสธ
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 165 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 165. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-165/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 165 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-165/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-165/"><p>ในกรณีที่มีการชำระหนี้ ดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๑๓๗ ถ้าโจทก์ยอมรับการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่เรียกร้องแล้ว จำเลยต้องเป็นผู้รับผิดในค่าฤชาธรรมเนียม เว้นแต่ศาลจะเห็นสมควรมีคำสั่งเป็นอย่างอื่นถ้าโจทก์ไม่พอใจในการชำระหนี้เช่นว่านั้น และดำเนินคดีต่อไป ค่าฤชาธรรมเนียมให้อยู่ในดุลพินิจของศาล แต่ถ้าศาลเห็นว่าการชำระหนี้นั้นเป็นการพอใจเต็มตามที่โจทก์เรียกร้องแล้ว ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสิ้นอันเกิดแต่การที่โจทก์ปฏิเสธไม่ยอมรับชำระหนี้นั้น โจทก์ต้องเป็นผู้รับผิด</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 165 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-165/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา