ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 183 ทวิ: การไม่มาศาลในวันชี้สองสถาน
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่คู่ความทุกฝ่ายหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาศาลในวันชี้สองสถาน ให้ศาลทำการชี้สองสถานโดยให้ถือว่าคู่ความที่ไม่มาศาลได้ทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้วคู่ความที่ไม่มาศาลนั้นไม่มีสิทธิคัดค้านว่าประเด็นข้อพิพาทและหน้าที่นำสืบที่ศาลกำหนดไว้นั้นไม่ถูกต้อง เว้นแต่เป็นกรณีที่ไม่สามารถมาศาลได้ในวันชี้สองสถาน เพราะเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ หรือเป็นการคัดค้านในเรื่องที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ในกรณีเช่นนี้ให้นำมาตรา ๑๘๓ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
ในกรณีที่คู่ความทุกฝ่ายหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาศาลในวันชี้สองสถาน ให้ศาลทำการชี้สองสถานโดยให้ถือว่าคู่ความที่ไม่มาศาลได้ทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้วคู่ความที่ไม่มาศาลนั้นไม่มีสิทธิคัดค้านว่าประเด็นข้อพิพาทและหน้าที่นำสืบที่ศาลกำหนดไว้นั้นไม่ถูกต้อง เว้นแต่เป็นกรณีที่ไม่สามารถมาศาลได้ในวันชี้สองสถาน เพราะเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ หรือเป็นการคัดค้านในเรื่องที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ในกรณีเช่นนี้ให้นำมาตรา ๑๘๓ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 183/2 กำหนดผลเมื่อคู่ความไม่มาศาลในวันชี้สองสถานตามมาตรา 183 ศาลดำเนินการต่อไป และถือว่าคู่ความที่ไม่มาทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้ว และเสียสิทธิคัดค้านประเด็นหรือหน้าที่นำสืบที่กำหนดไว้ มีข้อยกเว้นสองประการที่ยังคงสิทธิคัดค้าน คือ มีเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ที่ทำให้มาไม่ได้ และการคัดค้านในเรื่องความสงบเรียบร้อยของประชาชน โดยให้นำวิธีการคัดค้านตามมาตรา 183 วรรคสาม มาใช้โดยอนุโลม บทบัญญัตินี้ป้องปรามการใช้การขาดนัดเป็นกลยุทธ์ ขณะที่คุ้มครองคู่ความที่มาไม่ได้จริง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
อย่าละเลยการมาศาลในวันชี้สองสถาน หากท่านหรือทนายไม่มา ศาลจะกำหนดประเด็นและหน้าที่นำสืบโดยไม่มีท่าน และถือว่าท่านทราบแล้ว โดยทั่วไปจะคัดค้านภายหลังไม่ได้ หากมีเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้จริง ควรมีหลักฐาน เพราะมีเพียงเหตุจำเป็นเช่นนั้นหรือประเด็นความสงบเรียบร้อยที่ทำให้กลับมามีสิทธิคัดค้านได้ ตามวิธีการในมาตรา 183 วรรคสาม
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2538 ถึง 2540)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8338/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4320/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9373/2538 (1995)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6731/2538 (1995)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากไม่มาศาลในวันชี้สองสถานจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา 183/2 ศาลยังคงทำการชี้สองสถาน และถือว่าท่านทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้ว โดยทั่วไปท่านเสียสิทธิคัดค้านประเด็นหรือหน้าที่นำสืบที่กำหนดในวันนั้น
มีข้อยกเว้นให้คู่ความที่ไม่มายังคงคัดค้านได้หรือไม่
มี หากมาไม่ได้เพราะเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ หรือเป็นการคัดค้านเรื่องความสงบเรียบร้อยของประชาชน ยังคงคัดค้านได้ตามวิธีการในมาตรา 183 วรรคสาม
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 183 bis (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 183 bis. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-183-2/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 183 ทวิ -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-183-2/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-183-2/"><p>ในกรณีที่คู่ความทุกฝ่ายหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาศาลในวันชี้สองสถาน ให้ศาลทำการชี้สองสถานโดยให้ถือว่าคู่ความที่ไม่มาศาลได้ทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้วคู่ความที่ไม่มาศาลนั้นไม่มีสิทธิคัดค้านว่าประเด็นข้อพิพาทและหน้าที่นำสืบที่ศาลกำหนดไว้นั้นไม่ถูกต้อง เว้นแต่เป็นกรณีที่ไม่สามารถมาศาลได้ในวันชี้สองสถาน เพราะเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ หรือเป็นการคัดค้านในเรื่องที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ในกรณีเช่นนี้ให้นำมาตรา ๑๘๓ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม</p><footer>Civil Procedure Code, s. 183 bis (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-183-2/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา