ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 183 ทวิ: การไม่มาศาลในวันชี้สองสถาน
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่คู่ความทุกฝ่ายหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาศาลในวันชี้สองสถาน ให้ศาลทำการชี้สองสถานโดยให้ถือว่าคู่ความที่ไม่มาศาลได้ทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้วคู่ความที่ไม่มาศาลนั้นไม่มีสิทธิคัดค้านว่าประเด็นข้อพิพาทและหน้าที่นำสืบที่ศาลกำหนดไว้นั้นไม่ถูกต้อง เว้นแต่เป็นกรณีที่ไม่สามารถมาศาลได้ในวันชี้สองสถาน เพราะเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ หรือเป็นการคัดค้านในเรื่องที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ในกรณีเช่นนี้ให้นำมาตรา ๑๘๓ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where all parties, or any one party, do not come to court on the day of the settlement of issues, the court shall proceed to hold the settlement of issues, and the party who does not come to court shall be deemed to have known the proceedings taken on that day. The party who does not come to court has no right to object that the issues in dispute and the burden of proof fixed by the court are incorrect, except where the party was unable to come to court on the day of the settlement of issues due to an unavoidable necessity, or where the objection concerns public order. In such a case, the third paragraph of Section 183 shall apply mutatis mutandis.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 183/2 กำหนดผลเมื่อคู่ความไม่มาศาลในวันชี้สองสถานตามมาตรา 183 ศาลดำเนินการต่อไป และถือว่าคู่ความที่ไม่มาทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้ว และเสียสิทธิคัดค้านประเด็นหรือหน้าที่นำสืบที่กำหนดไว้ มีข้อยกเว้นสองประการที่ยังคงสิทธิคัดค้าน คือ มีเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ที่ทำให้มาไม่ได้ และการคัดค้านในเรื่องความสงบเรียบร้อยของประชาชน โดยให้นำวิธีการคัดค้านตามมาตรา 183 วรรคสาม มาใช้โดยอนุโลม บทบัญญัตินี้ป้องปรามการใช้การขาดนัดเป็นกลยุทธ์ ขณะที่คุ้มครองคู่ความที่มาไม่ได้จริง
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
อย่าละเลยการมาศาลในวันชี้สองสถาน หากท่านหรือทนายไม่มา ศาลจะกำหนดประเด็นและหน้าที่นำสืบโดยไม่มีท่าน และถือว่าท่านทราบแล้ว โดยทั่วไปจะคัดค้านภายหลังไม่ได้ หากมีเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้จริง ควรมีหลักฐาน เพราะมีเพียงเหตุจำเป็นเช่นนั้นหรือประเด็นความสงบเรียบร้อยที่ทำให้กลับมามีสิทธิคัดค้านได้ ตามวิธีการในมาตรา 183 วรรคสาม
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2538 ถึง 2540)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8338/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4320/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9373/2538 (1995)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6731/2538 (1995)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
หากไม่มาศาลในวันชี้สองสถานจะเป็นอย่างไร
ตามมาตรา 183/2 ศาลยังคงทำการชี้สองสถาน และถือว่าท่านทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้ว โดยทั่วไปท่านเสียสิทธิคัดค้านประเด็นหรือหน้าที่นำสืบที่กำหนดในวันนั้น
มีข้อยกเว้นให้คู่ความที่ไม่มายังคงคัดค้านได้หรือไม่
มี หากมาไม่ได้เพราะเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ หรือเป็นการคัดค้านเรื่องความสงบเรียบร้อยของประชาชน ยังคงคัดค้านได้ตามวิธีการในมาตรา 183 วรรคสาม
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 183 bis (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 183 bis. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-183-2/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 183 ทวิ -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-183-2/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-183-2/"><p>ในกรณีที่คู่ความทุกฝ่ายหรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มาศาลในวันชี้สองสถาน ให้ศาลทำการชี้สองสถานโดยให้ถือว่าคู่ความที่ไม่มาศาลได้ทราบกระบวนพิจารณาในวันนั้นแล้วคู่ความที่ไม่มาศาลนั้นไม่มีสิทธิคัดค้านว่าประเด็นข้อพิพาทและหน้าที่นำสืบที่ศาลกำหนดไว้นั้นไม่ถูกต้อง เว้นแต่เป็นกรณีที่ไม่สามารถมาศาลได้ในวันชี้สองสถาน เพราะเหตุจำเป็นอันไม่อาจก้าวล่วงได้ หรือเป็นการคัดค้านในเรื่องที่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ในกรณีเช่นนี้ให้นำมาตรา ๑๘๓ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม</p><footer>Civil Procedure Code, s. 183 bis (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-183-2/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา