ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 187: การสิ้นสุดการพิจารณา
ตัวบทกฎหมาย
เมื่อได้สืบพยานตามที่จำเป็นและคู่ความได้แถลงการณ์ ถ้าหากมี เสร็จแล้ว ให้ถือว่าการพิจารณาเป็นอันสิ้นสุด แต่ตราบใดที่ยังมิได้มีคำพิพากษา ศาลอาจทำการพิจารณาต่อไปอีกได้ตามที่เห็นสมควร เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
คำแปลภาษาอังกฤษ
เมื่อได้สืบพยานตามที่จำเป็นและคู่ความได้แถลงการณ์ ถ้าหากมี เสร็จแล้ว ให้ถือว่าการพิจารณาเป็นอันสิ้นสุด แต่ตราบใดที่ยังมิได้มีคำพิพากษา ศาลอาจทำการพิจารณาต่อไปอีกได้ตามที่เห็นสมควร เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 187 กำหนดจุดสิ้นสุดการพิจารณาในวิธีพิจารณาสามัญ คือเมื่อสืบพยานและแถลงการณ์เสร็จ ส่วนที่สองให้อำนาจศาลอย่างกว้างที่จะพิจารณาต่อหรือรื้อฟื้นการพิจารณาได้ทุกเมื่อก่อนมีคำพิพากษาเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม ความยืดหยุ่นนี้ใช้กับศาลอุทธรณ์ผ่านมาตรา 246 และใช้เป็นเกณฑ์วินิจฉัยว่าคดียังอยู่ระหว่างพิจารณาหรือไม่ เนื่องจากเกี่ยวกับการดำเนินกระบวนพิจารณาโดยชอบ การไม่ปฏิบัติตามอาจถือเป็นปัญหาความสงบเรียบร้อย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคู่ความ หมายความว่าคดียังไม่ปิดจริงจนกว่าจะอ่านคำพิพากษา หากมีพยานหลักฐานสำคัญหรือประเด็นความเป็นธรรมเกิดขึ้นหลังสืบพยานเสร็จ ยังมีช่องขอให้ศาลพิจารณาต่อได้ การดำเนินกระบวนพิจารณาไม่ชอบยังยกขึ้นในชั้นอุทธรณ์หรือฎีกาได้ในฐานะปัญหาความสงบเรียบร้อย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5410/2537 (1994)
ตราบใดที่ยังไม่มีคำพิพากษา คดียังอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาล ตามมาตรา 187 ประกอบมาตรา 246 ศาลยังดำเนินการในเรื่องต่าง ๆ เช่น คำขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถา ได้จนกว่าจะมีคำพิพากษา
โจทก์ยื่นคำขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาเกินกำหนดเพียงวันเดียว แต่เมื่อศาลอุทธรณ์ยังมิได้สั่งจำหน่ายคดี คดีจึงยังอยู่ระหว่างพิจารณาตามมาตรา 187 ประกอบมาตรา 246 ศาลจึงให้โจทก์ดำเนินคดีต่อไปได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1736/2550 (2007)
ปัญหาว่าศาลชั้นต้นดำเนินกระบวนพิจารณาสืบพยานชอบด้วยมาตรา 187 หรือไม่ เช่น การให้พยานปากเดิมเบิกความหลายครั้ง เป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อย ซึ่งคู่ความยกขึ้นอ้างในชั้นฎีกาได้แม้เพิ่งยกขึ้นครั้งแรก
จำเลยเพิ่งยกขึ้นในชั้นฎีกาว่าศาลชั้นต้นดำเนินการสืบพยานไม่ชอบด้วยมาตรา 187 ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยจึงรับวินิจฉัยให้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 10 คดี (พ.ศ. 2493 ถึง 2559)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8383/2559 (2016)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5410/2537 (1994)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 663/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 532/2521 (1978)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 77/2511 (1968)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 687/2493 (1950)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1736/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 411/2515 (1972)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การพิจารณาคดีแพ่งถือว่าสิ้นสุดเมื่อใด
ตามมาตรา 187 ให้ถือว่าการพิจารณาสิ้นสุดเมื่อสืบพยานเท่าที่จำเป็นและแถลงการณ์เสร็จ แต่ศาลยังดำเนินการได้จนกว่าจะมีคำพิพากษา
ศาลจะรื้อฟื้นการพิจารณาหลังสืบพยานเสร็จได้หรือไม่
ได้ ตราบใดที่ยังไม่มีคำพิพากษา มาตรา 187 ให้ศาลพิจารณาต่อไปได้ตามที่เห็นสมควรเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 187 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 187. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-187/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 187 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-187/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-187/"><p>เมื่อได้สืบพยานตามที่จำเป็นและคู่ความได้แถลงการณ์ ถ้าหากมี เสร็จแล้ว ให้ถือว่าการพิจารณาเป็นอันสิ้นสุด แต่ตราบใดที่ยังมิได้มีคำพิพากษา ศาลอาจทำการพิจารณาต่อไปอีกได้ตามที่เห็นสมควร เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม</p><footer>Civil Procedure Code, s. 187 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-187/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา