ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 239: อุทธรณ์คำสั่งต้องพิจารณาก่อนอุทธรณ์คำพิพากษา
ตัวบทกฎหมาย
อุทธรณ์คำสั่งนั้นจะต้องพิจารณาก่อนอุทธรณ์คำพิพากษาเท่าที่สามารถจะทำได้ แม้ถึงว่าอุทธรณ์คำพิพากษานั้นจะได้ลงไว้ในสารบบความของศาลอุทธรณ์ก่อนอุทธรณ์คำสั่งนั้นก็ดี
คำแปลภาษาอังกฤษ
An appeal against an order must, so far as possible, be considered before the appeal against the judgment, even though the appeal against the judgment was entered in the docket of the appellate court before the appeal against the order.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 239 กำหนดลำดับการพิจารณาเมื่อมีทั้งอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาและอุทธรณ์คำพิพากษาอยู่ต่อศาลอุทธรณ์ ให้พิจารณาอุทธรณ์คำสั่งก่อนเท่าที่ทำได้ ไม่ว่าลำดับการลงสารบบความจะเป็นอย่างไร เพราะผลของอุทธรณ์คำสั่งอาจกระทบการวินิจฉัยอุทธรณ์คำพิพากษา มาตรานี้ใช้กับกรณีที่อุทธรณ์คำสั่งในขณะที่คดีกำลังดำเนินไปสู่คำพิพากษา และไม่ห้ามการวินิจฉัยอุทธรณ์คำสั่งที่ทำมาพร้อมอุทธรณ์คำพิพากษาในคำพิพากษาฉบับเดียวกัน หากศาลอุทธรณ์มองข้ามอุทธรณ์คำสั่ง ย่อมเป็นการไม่ชอบที่ศาลสูงอาจแก้ไขได้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านอุทธรณ์ทั้งคำสั่งและคำพิพากษา ควรทำให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาอุทธรณ์คำสั่งด้วย เพราะผลอาจเปลี่ยนภาพรวมทั้งหมด ในทางปฏิบัติ อุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาที่ทำพร้อมอุทธรณ์คำพิพากษาควรรวมมาในคำฟ้องอุทธรณ์หรือคำแก้อุทธรณ์ฉบับเดียวกัน และศาลอุทธรณ์อาจวินิจฉัยทั้งหมดในคำพิพากษาฉบับเดียว หากศาลอุทธรณ์วินิจฉัยอุทธรณ์คำพิพากษาแต่มองข้ามอุทธรณ์คำสั่ง ย่อมยกขึ้นเป็นข้อไม่ชอบและแก้ไขในชั้นฎีกาได้
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6065/2540 (1997)
เมื่อคู่ความอุทธรณ์คำสั่งพร้อมกับอุทธรณ์คำพิพากษา ศาลอุทธรณ์ต้องพิจารณาอุทธรณ์คำสั่งก่อนตามมาตรา 239 การไม่พิจารณาย่อมไม่ชอบ
ผู้คัดค้านอุทธรณ์คำสั่งที่ไม่รับบัญชีระบุพยานเพิ่มเติมพร้อมกับอุทธรณ์คำพิพากษา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าตามมาตรา 239 ศาลอุทธรณ์ต้องพิจารณาอุทธรณ์คำสั่งก่อน เมื่อไม่พิจารณาจึงไม่ชอบ ศาลฎีกาจึงวินิจฉัยปัญหานั้นเองโดยไม่ย้อนสำนวน
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1891/2512 (1969)
การอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาซึ่งทำพร้อมกับอุทธรณ์คำพิพากษา อาจรวมมาในคำฟ้องอุทธรณ์หรือคำแก้อุทธรณ์ฉบับเดียวกัน และศาลอุทธรณ์วินิจฉัยปัญหาทั้งหมดในคำพิพากษาฉบับเดียวได้ ไม่ขัดมาตรา 239 ซึ่งใช้กับกรณีที่อุทธรณ์คำสั่งก่อนที่ศาลชั้นต้นชี้ขาดตัดสินคดี
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการอุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาที่ทำพร้อมอุทธรณ์คำพิพากษาอาจรวมมาในฉบับเดียวและวินิจฉัยในคำพิพากษาฉบับเดียวได้ ไม่ขัดมาตรา 239 ซึ่งใช้สำหรับกรณีที่อุทธรณ์คำสั่งก่อนที่ศาลชั้นต้นชี้ขาดตัดสินคดี
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2512 ถึง 2550)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6065/2540 (1997)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1891/2512 (1969)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3169/2550 (2007)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลพิจารณาอุทธรณ์ใดก่อน อุทธรณ์คำสั่งหรืออุทธรณ์คำพิพากษา
ตามมาตรา 239 อุทธรณ์คำสั่งต้องพิจารณาก่อนอุทธรณ์คำพิพากษาเท่าที่ทำได้ แม้อุทธรณ์คำพิพากษาจะลงสารบบความก่อน
อุทธรณ์คำสั่งกับคำพิพากษาในฉบับเดียวกันได้หรือไม่
ได้ อุทธรณ์คำสั่งระหว่างพิจารณาที่ทำพร้อมอุทธรณ์คำพิพากษาอาจรวมในคำฟ้องอุทธรณ์หรือคำแก้อุทธรณ์ฉบับเดียวกัน และศาลอุทธรณ์วินิจฉัยในคำพิพากษาฉบับเดียวได้ ไม่ขัดมาตรา 239
หากศาลอุทธรณ์มองข้ามอุทธรณ์คำสั่งของฉันจะเป็นอย่างไร
เป็นการไม่ชอบ เมื่อศาลอุทธรณ์ไม่พิจารณาอุทธรณ์คำสั่งก่อนตามมาตรา 239 ศาลสูงอาจถือเป็นข้อไม่ชอบและวินิจฉัยปัญหานั้นเองได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 239 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 239. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-239/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 239 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-239/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-239/"><p>อุทธรณ์คำสั่งนั้นจะต้องพิจารณาก่อนอุทธรณ์คำพิพากษาเท่าที่สามารถจะทำได้ แม้ถึงว่าอุทธรณ์คำพิพากษานั้นจะได้ลงไว้ในสารบบความของศาลอุทธรณ์ก่อนอุทธรณ์คำสั่งนั้นก็ดี</p><footer>Civil Procedure Code, s. 239 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-239/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา