ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 269: ผลของคำสั่งตามคำขอในเหตุฉุกเฉิน
ตัวบทกฎหมาย
คำสั่งศาลซึ่งอนุญาตตามคำขอในเหตุฉุกเฉินนั้น ให้มีผลบังคับตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕๘ และมาตรา ๒๕๘ ทวิ อนึ่ง ศาลจะสั่งให้โจทก์รอการบังคับไว้จนกว่าศาลจะได้วินิจฉัยชี้ขาดคำขอให้ยกเลิกคำสั่งหรือจนกว่าโจทก์จะได้วางประกันก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
A court order granting an application filed on grounds of emergency shall take effect as provided in Section 258 and Section 258 bis. Furthermore, the court may order the plaintiff to suspend enforcement until the court has adjudicated an application to revoke the order, or until the plaintiff has provided security.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 269 อยู่ในภาค 4 ลักษณะ 1 หมวด 2 ว่าด้วยคำขอในเหตุฉุกเฉิน ซึ่งเป็นช่องทางเร่งด่วนที่โจทก์ใช้เมื่อวิธีการชั่วคราวตามมาตรา 254 รอการไต่สวนตามปกติไม่ได้ มาตรานี้โยงช่องทางเร่งด่วนกลับไปยังหลักทั่วไป โดยกำหนดให้คำสั่งที่อนุญาตในเหตุฉุกเฉินมีผลบังคับเช่นเดียวกับวิธีการชั่วคราวตามมาตรา 258 และมาตรา 258 ทวิ เนื่องจากคำสั่งเช่นนี้อาจผูกพันจำเลยได้ก่อนการไต่สวนเต็มรูปแบบ มาตรานี้จึงให้อำนาจศาลถ่วงดุลด้วยการสั่งให้รอการบังคับไว้จนกว่าจะวินิจฉัยคำขอให้ยกเลิกคำสั่งหรือจนกว่าโจทก์จะวางประกัน ใช้ควบคู่กับมาตรา 267 ที่ให้ศาลพิจารณาคำขอฉุกเฉินโดยด่วน
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ช่องทางฉุกเฉินมีพลังมากแต่เป็นข้อยกเว้น ศาลวางแนวว่าคำสั่งจะถือเป็นคำสั่งในเหตุฉุกเฉินตามมาตรา 267 และมาตรา 269 ก็ต่อเมื่อศาลพิจารณาโดยด่วนจริงและคำสั่งบังคับได้ทันทีโดยไม่ต้องส่งให้อีกฝ่ายทราบก่อน หากศาลนัดไต่สวนตามปกติและส่งสำเนาให้จำเลย ย่อมเป็นคำขอวิธีการชั่วคราวอย่างธรรมดา ผู้ที่ถูกคำสั่งฉุกเฉินอาจยื่นคำขอให้ยกเลิกและขอให้ศาลรอการบังคับหรือให้โจทก์วางประกันได้ ขั้นตอนเหล่านี้ดำเนินไปอย่างรวดเร็วจึงควรมีทนายความ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1509/2514 (1971)
คำร้องจะดำเนินตามช่องทางฉุกเฉินตามมาตรา 267 และมาตรา 269 ก็ต่อเมื่อศาลพิจารณาโดยด่วนและคำสั่งบังคับได้ทันทีโดยไม่ต้องส่งให้ทราบก่อน หากศาลนัดไต่สวนตามปกติและส่งสำเนาให้จำเลย ย่อมเป็นการพิจารณาคำร้องอย่างวิธีธรรมดา
ในคดีขอให้ส่งคืนบุตร โจทก์ยื่นคำร้องขอวิธีการชั่วคราว ศาลนัดไต่สวนในวันที่ 4 และสั่งให้ส่งสำเนาให้จำเลยทราบ เมื่อไต่สวนแล้วจึงสั่งให้ส่งคืนบุตรภายใน 3 วัน ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการไต่สวนอย่างวิธีธรรมดา มิใช่วิธีการในเหตุฉุกเฉินตามมาตรา 267 และมาตรา 269 เพราะศาลมิได้พิจารณาโดยด่วนและคำสั่งมิได้บังคับได้ทันทีโดยไม่ต้องส่งให้ทราบ
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6091/2534 (1991)
เมื่อศาลชั้นต้นนัดไต่สวนคำร้อง สั่งให้ส่งสำเนาคำร้องให้จำเลยทุกคนทราบ และมีคำสั่งในวันรุ่งขึ้นหลังไต่สวนเสร็จ โดยกำหนดให้ปฏิบัติภายในสิบห้าวัน ย่อมมิใช่กรณีที่ศาลพิจารณาคำร้องเป็นการด่วนโดยไม่ชักช้า ทั้งคำสั่งดังกล่าวก็มิได้บังคับได้ทันทีโดยไม่ต้องส่งให้จำเลยทุกคนทราบดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 267 และมาตรา 269 กรณีจึงเป็นการดำเนินการพิจารณาไต่สวนอย่างวิธีธรรมดา จะนำมาตรา 267 วรรคสอง มาปรับแก่คำร้องขอให้ยกเลิกคำสั่งไม่ได้
โจทก์ยื่นคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราวลงวันที่ 7 ธันวาคม 2531 ศาลชั้นต้นนัดไต่สวนวันที่ 13 ธันวาคม 2531 และสั่งให้ส่งสำเนาคำร้องให้จำเลยทุกคนทราบ ไต่สวนเสร็จวันที่ 14 ธันวาคม 2531 แล้วมีคำสั่งในวันรุ่งขึ้นให้จำเลยทุกคนร่วมกันจัดการนำส่งสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นของบริษัทต่อศาลภายในสิบห้าวัน เมื่อจำเลยยื่นคำร้องลงวันที่ 12 มกราคม 2532 ขอให้ยกเลิกคำสั่งดังกล่าว ศาลฎีกาวินิจฉัยว่ามิใช่กรณีที่ศาลพิจารณาคำร้องเป็นการด่วน และคำสั่งมิได้บังคับได้ทันทีโดยไม่ต้องส่งให้จำเลยทุกคนทราบ จึงเป็นการไต่สวนอย่างวิธีธรรมดา จะนำมาตรา 267 วรรคสอง มาปรับแก่คำร้องของจำเลยไม่ได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2514 ถึง 2551)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6091/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1509/2514 (1971)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2125/2551 (2008)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คำสั่งตามคำขอในเหตุฉุกเฉินตามมาตรา 269 มีผลอย่างไร?
ทำให้วิธีการชั่วคราวที่อนุญาตโดยด่วนมีผลบังคับเช่นเดียวกับวิธีการทั่วไปตามมาตรา 258 และมาตรา 258 ทวิ ศาลยังอาจสั่งให้รอการบังคับไว้จนกว่าจะวินิจฉัยคำขอให้ยกเลิกหรือจนกว่าโจทก์จะวางประกัน
เมื่อใดจึงถือว่าเป็นคำสั่งในเหตุฉุกเฉินไม่ใช่คำสั่งธรรมดา?
ต่อเมื่อศาลพิจารณาคำขอโดยด่วนและคำสั่งบังคับได้ทันทีโดยไม่ต้องส่งให้อีกฝ่ายทราบก่อน หากศาลนัดไต่สวนตามปกติและส่งสำเนาให้จำเลย ถือเป็นคำขอวิธีการชั่วคราวอย่างธรรมดา
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 269 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 269. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-269/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 269 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-269/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-269/"><p>คำสั่งศาลซึ่งอนุญาตตามคำขอในเหตุฉุกเฉินนั้น ให้มีผลบังคับตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๕๘ และมาตรา ๒๕๘ ทวิ อนึ่ง ศาลจะสั่งให้โจทก์รอการบังคับไว้จนกว่าศาลจะได้วินิจฉัยชี้ขาดคำขอให้ยกเลิกคำสั่งหรือจนกว่าโจทก์จะได้วางประกันก็ได้</p><footer>Civil Procedure Code, s. 269 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-269/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา