ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 348: ส่งมอบทรัพย์มีทะเบียนหรืออสังหาริมทรัพย์
ตัวบทกฎหมาย
การบังคับคดีในกรณีที่ศาลพิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาส่งคืนหรือส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่งที่มีทะเบียนกรรมสิทธิ์หรือมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานั้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือนายทะเบียนดำเนินการจดทะเบียนต่อไป
การบังคับคดีในกรณีที่ศาลพิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาส่งคืนหรือส่งมอบอสังหาริมทรัพย์เฉพาะสิ่ง ถ้ามีเหตุขัดขวางหรือเหตุขัดข้องในการส่งคืนหรือส่งมอบอสังหาริมทรัพย์นั้นแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ให้นำบทบัญญัติในหมวด ๔ การบังคับคดีในกรณีที่ให้ขับไล่ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
การบังคับคดีในกรณีที่ศาลพิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาส่งคืนหรือส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่งที่มีทะเบียนกรรมสิทธิ์หรือมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานั้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือนายทะเบียนดำเนินการจดทะเบียนต่อไป
การบังคับคดีในกรณีที่ศาลพิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาส่งคืนหรือส่งมอบอสังหาริมทรัพย์เฉพาะสิ่ง ถ้ามีเหตุขัดขวางหรือเหตุขัดข้องในการส่งคืนหรือส่งมอบอสังหาริมทรัพย์นั้นแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ให้นำบทบัญญัติในหมวด ๔ การบังคับคดีในกรณีที่ให้ขับไล่ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้จัดการปัญหาสองด้านเมื่อต้องส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่ง คือการโอนทะเบียนกรรมสิทธิ์ และการเข้าครอบครองจริง วรรคหนึ่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งนายทะเบียนจดทะเบียนโอนทรัพย์ที่มีทะเบียน เช่น ที่ดินมีโฉนดหรือ น.ส. 3 วรรคสองซึ่งเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2560 นำวิธีบังคับคดีขับไล่ในหมวด 4 มาใช้เมื่อมีเหตุขัดขวางการส่งมอบอสังหาริมทรัพย์ และเนื่องจากบทแก้ไขมีผลย้อนหลังตามมาตรา 21 ของพระราชบัญญัติดังกล่าว จึงใช้กับคำพิพากษาที่มีก่อนเดือนกันยายน 2560 ได้ด้วย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านชนะคดีได้ที่ดินหรือทรัพย์ที่มีทะเบียน เจ้าพนักงานบังคับคดีสามารถดำเนินการโอนผ่านนายทะเบียนได้โดยฝ่ายแพ้ไม่ต้องลงชื่อ แต่หากฝ่ายแพ้หรือทรัพย์สินยังอยู่บนที่ดิน การส่งมอบจะกลายเป็นการขับไล่ตามหมวด 4 ซึ่งมีทั้งการปิดประกาศ กำหนดเวลา และอาจต้องให้เจ้าพนักงานช่วยขนย้าย เนื่องจากวรรคสองใหม่มีผลย้อนหลัง คำพิพากษาเก่าจึงใช้วิธีขับไล่ได้ด้วย ควรตรวจสอบขั้นตอนการจดทะเบียนและการเข้าครอบครองแต่เนิ่น ๆ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 883/2564 (2021)
มาตรา 348 วรรคสอง ซึ่งเพิ่มโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2560 มีผลย้อนหลังตามมาตรา 21 ของพระราชบัญญัติดังกล่าว เมื่อการส่งมอบอสังหาริมทรัพย์เฉพาะสิ่งถูกขัดขวาง จึงนำวิธีขับไล่ในหมวด 4 มาใช้แม้กับคำพิพากษาที่มีก่อนบทแก้ไข
ในคดีพิพาทเรื่องการครอบครองที่ดินซึ่งพิพากษาว่าที่ดินเป็นของจำเลย ศาลนำมาตรา 348 วรรคสองที่เพิ่มใหม่มาปรับใช้ โดยยกข้อความว่าเมื่อมีเหตุขัดขวางการส่งมอบอสังหาริมทรัพย์ให้ใช้วิธีขับไล่ในหมวด 4 และยืนยันว่าบทแก้ไขมีผลย้อนหลังต่อการบังคับคดีตามมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 30)
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2519 ถึง 2564)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 883/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 357/2519 (1976)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คำพิพากษาให้โอนที่ดินมีโฉนดบังคับคดีอย่างไร
ตามมาตรา 348 เจ้าพนักงานบังคับคดีจะแจ้งนายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ให้จดทะเบียนโอน กรรมสิทธิ์จึงโอนได้โดยฝ่ายแพ้ไม่ต้องลงลายมือชื่อ
ถ้าฝ่ายแพ้ไม่ยอมออกจากทรัพย์จะทำอย่างไร
หากมีเหตุขัดขวางการส่งมอบอสังหาริมทรัพย์ มาตรา 348 วรรคสองให้นำวิธีบังคับคดีขับไล่ในหมวด 4 มาใช้โดยอนุโลม ทำให้เจ้าพนักงานช่วยขับไล่ได้
วรรคขับไล่ใช้กับคำพิพากษาเก่าด้วยหรือไม่
ใช่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าวรรคสองซึ่งเพิ่มโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 30) พ.ศ. 2560 มีผลย้อนหลังใช้กับการบังคับคดี แม้คำพิพากษาจะมีก่อนกฎหมายใช้บังคับ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 348 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 348. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-348/ (accessed 13 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 348 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-348/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-348/"><p>การบังคับคดีในกรณีที่ศาลพิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาส่งคืนหรือส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่งที่มีทะเบียนกรรมสิทธิ์หรือมีหนังสือรับรองการทำประโยชน์แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษานั้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือนายทะเบียนดำเนินการจดทะเบียนต่อไป การบังคับคดีในกรณีที่ศาลพิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาส่งคืนหรือส่งมอบอสังหาริมทรัพย์เฉพาะสิ่ง ถ้ามีเหตุขัดขวางหรือเหตุขัดข้องในการส่งคืนหรือส่งมอบอสังหาริมทรัพย์นั้นแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ให้นำบทบัญญัติในหมวด ๔ การบังคับคดีในกรณีที่ให้ขับไล่ มาใช้บังคับโดยอนุโลม</p><footer>Civil Procedure Code, s. 348 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-348/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา