ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 358: ให้บุคคลภายนอกกระทำการแทน
ตัวบทกฎหมาย
การบังคับคดีในกรณีที่คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลกำหนดให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษากระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดซึ่งไม่ใช่กรณีตามมาตรา ๓๕๗ นอกจากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจมีคำขอตามมาตรา ๓๖๑ แล้ว ถ้าการกระทำนั้นเป็นกรณีที่อาจให้บุคคลภายนอกกระทำการแทนได้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจมีคำขอฝ่ายเดียวให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้บุคคลภายนอกกระทำการนั้นแทนลูกหนี้ตามคำพิพากษา โดยลูกหนี้ตามคำพิพากษาเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย
ค่าใช้จ่ายที่เสียไปในกรณีขอให้บุคคลภายนอกกระทำการแทนตามวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่จะบังคับคดีกันต่อไป
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where a judgment or order of the court directs the judgment debtor to do an act that is not a case under Section 357, apart from the judgment creditor being able to make an application under Section 361, if the act is one that a third person may do in the judgment debtor's place, the judgment creditor may make an ex parte application for the court to order that a third person be permitted to do the act in place of the judgment debtor, at the judgment debtor's expense.
The expenses incurred where a third person is requested to do the act in place under paragraph one shall be deemed a judgment debt to be further enforced.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้อยู่ในส่วนที่ 1 ของหมวด 5 ว่าด้วยการบังคับคดีให้กระทำการ วางวิธีให้บุคคลอื่นกระทำการแทนสำหรับการที่ไม่ต้องอาศัยตัวลูกหนี้เองและมิใช่นิติกรรมตามมาตรา 357 เนื่องจากผลสำเร็จได้ด้วยผู้ใดก็ได้ เจ้าหนี้จึงยื่นคำขอฝ่ายเดียวให้ศาลอนุญาตให้บุคคลภายนอกกระทำการนั้น โดยผลักภาระค่าใช้จ่ายไปที่ลูกหนี้ วรรคสองกำหนดให้ค่าใช้จ่ายเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่บังคับคดีต่อไปได้ สอดคล้องกับมาตรา 352 และ 355 และเป็นบทเสริมมาตรา 361 ว่าด้วยการที่ศาลกำหนดค่าปรับหรือสั่งให้ปฏิบัติ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากอีกฝ่ายต้องกระทำการที่ผู้อื่นซึ่งมีความสามารถทำแทนได้ เช่น ย้ายหลักเขตกลับที่เดิมหรือทำงานทางกายภาพให้เสร็จ ท่านไม่ต้องรอไปเรื่อย ๆ ให้ยื่นคำขอตามมาตรา 358 ศาลอนุญาตให้บุคคลภายนอกทำแทนโดยลูกหนี้เป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายได้ และค่าใช้จ่ายนั้นเรียกคืนได้ในฐานะหนี้ตามคำพิพากษา ควรเก็บใบเสร็จไว้ เพราะบังคับคดีได้เหมือนคำพิพากษาทั่วไป และควรจัดเตรียมผู้รับเหมาและประมาณการไว้ก่อน
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 660/2565 (2022)
คำพิพากษาให้จำเลยย้ายหลักเขตที่ดินกลับไปอยู่ในตำแหน่งเดิมเป็นคำขอที่บังคับได้ หากจำเลยไม่ดำเนินการภายในเวลาที่กำหนดในคำบังคับ โจทก์สามารถบังคับคดีตามมาตรา 358 ได้ เพราะเป็นการที่อาจกระทำแทนลูกหนี้ได้
การย้ายหลักเขตที่ดินกลับไปอยู่ในตำแหน่งเดิม เจ้าพนักงานที่ดินต้องรังวัดสอบเขตตามกฎหมายและหลักวิชาการ ศาลเห็นว่าหากจำเลยไม่ดำเนินการภายในเวลาที่กำหนดในคำบังคับ โจทก์สามารถบังคับคดีตามมาตรา 358 ประกอบพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแขวงฯ ได้ คำขอให้จำเลยย้ายหลักเขตกลับที่เดิมจึงเป็นคำขอที่อาจบังคับได้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3459/2564 (2021)
ค่าใช้จ่ายที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาออกไปก่อนเพื่อให้มีการกระทำการแทนลูกหนี้ ถือเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่จะบังคับคดีต่อไปตามมาตรา 358 วรรคสอง ประกอบมาตรา 352 วรรคห้า และมาตรา 359 วรรคสี่ แต่จะออกหมายบังคับคดียึดทรัพย์ลูกหนี้เพื่อเรียกคืนได้ก็ต่อเมื่อเจ้าหนี้ได้ชำระค่าใช้จ่ายนั้นจริงแล้ว
โจทก์ทั้งสามยังมิใช่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในส่วนค่าใช้จ่ายนี้ จึงต้องจ่ายค่าจดทะเบียนเพิกถอนการโอนไปก่อน แล้วค่าใช้จ่ายที่จ่ายไปย่อมเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่บังคับคดีต่อไปได้ตามมาตรา 358 วรรคสอง ประกอบมาตรา 352 วรรคห้า และมาตรา 359 วรรคสี่ เมื่อยังไม่ได้ชำระ จึงยังไม่มีเหตุออกหมายบังคับคดียึดทรัพย์จำเลยเพื่อเรียกคืน
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 4 คดี (พ.ศ. 2564 ถึง 2567)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 907/2567 (2024)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3459/2564 (2021)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 660/2565 (2022)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1148/2565 (2022)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ผู้อื่นทำการที่ฝ่ายแพ้ไม่ยอมทำแทนได้หรือไม่
ได้ หากเป็นการที่บุคคลภายนอกทำแทนได้ ตามมาตรา 358 เจ้าหนี้อาจยื่นคำขอฝ่ายเดียวให้ศาลอนุญาตให้บุคคลภายนอกกระทำการนั้นแทนลูกหนี้โดยลูกหนี้เป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย
ใครเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายให้บุคคลภายนอก และเรียกคืนอย่างไร
ลูกหนี้ตามคำพิพากษาเป็นผู้เสีย ตามมาตรา 358 วรรคสอง ค่าใช้จ่ายถือเป็นหนี้ตามคำพิพากษา จึงเรียกคืนได้โดยการบังคับคดีต่อไปเหมือนหนี้ตามคำพิพากษาทั่วไป
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 358 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 358. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-358/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 358 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-358/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-358/"><p>การบังคับคดีในกรณีที่คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลกำหนดให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษากระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดซึ่งไม่ใช่กรณีตามมาตรา ๓๕๗ นอกจากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจมีคำขอตามมาตรา ๓๖๑ แล้ว ถ้าการกระทำนั้นเป็นกรณีที่อาจให้บุคคลภายนอกกระทำการแทนได้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจมีคำขอฝ่ายเดียวให้ศาลมีคำสั่งอนุญาตให้บุคคลภายนอกกระทำการนั้นแทนลูกหนี้ตามคำพิพากษา โดยลูกหนี้ตามคำพิพากษาเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย ค่าใช้จ่ายที่เสียไปในกรณีขอให้บุคคลภายนอกกระทำการแทนตามวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นหนี้ตามคำพิพากษาที่จะบังคับคดีกันต่อไป</p><footer>Civil Procedure Code, s. 358 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-358/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา