ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 360: บังคับคดีทรัพย์สินที่มีทะเบียน
ตัวบทกฎหมาย
การบังคับคดีในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้หรือแสดงว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลใดได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ ทรัพยสิทธิหรือสิทธิอื่น ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สิน หากทรัพย์สินนั้นเป็นทรัพย์ที่มีทะเบียนและมีเหตุขัดข้องไม่อาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนได้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลดังกล่าวอาจมีคำขอให้ศาลสั่งให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือบุคคลผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายดำเนินการจดทะเบียนให้ผู้มีสิทธิมีชื่อในทะเบียนให้เป็นไปตามคำสั่งศาล
ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๓๕๗ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
การบังคับคดีในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้หรือแสดงว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลใดได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ ทรัพยสิทธิหรือสิทธิอื่น ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สิน หากทรัพย์สินนั้นเป็นทรัพย์ที่มีทะเบียนและมีเหตุขัดข้องไม่อาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนได้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลดังกล่าวอาจมีคำขอให้ศาลสั่งให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือบุคคลผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายดำเนินการจดทะเบียนให้ผู้มีสิทธิมีชื่อในทะเบียนให้เป็นไปตามคำสั่งศาล
ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๓๕๗ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา ๓๖๐ เป็นหมวด ๖ ว่าด้วยการบังคับคดีในกรณีที่คำพิพากษาให้หรือแสดงว่าได้มาซึ่งสิทธิเหนือทรัพย์สินที่มีทะเบียน ใช้กับกรณีที่คู่ความฝ่ายแพ้หรือเจ้าหน้าที่ไม่ยอมดำเนินการทางทะเบียน ศาลจึงสั่งให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือผู้มีอำนาจหน้าที่จดชื่อผู้ชนะคดีให้ตรงตามคำพิพากษา บทบัญญัตินี้เป็นส่วนหนึ่งของกลไกการบังคับคดีที่จัดเลขมาตราใหม่โดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๓๐) พ.ศ. ๒๕๖๐ ใช้กับทะเบียนสิทธิทุกประเภท ทั้งที่ดิน ห้องชุด จำนอง ยานพาหนะ หรือทรัพย์สินทางปัญญา และนำมาตรา ๓๕๗ วรรคสาม มาใช้โดยอนุโลม
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
มาตรานี้เป็นทางออกที่สำคัญเมื่อชนะคดีที่แสดงกรรมสิทธิ์แต่สำนักงานที่ดินหรือนายทะเบียนอื่นไม่ยอมโอนหรือแก้ไขทะเบียน มักเพราะจำเลยไม่ยอมลงชื่อหรือส่งมอบเอกสาร แทนที่จะฟ้องคดีใหม่ ท่านกลับไปยื่นคำขอต่อศาลชั้นต้นให้สั่งนายทะเบียนจดชื่อตามคำพิพากษา ควรเตรียมคำพิพากษาที่รับรองสำเนาถูกต้องและรายละเอียดทะเบียนให้ครบถ้วน เนื่องจากคดีทรัพย์สินที่มีทะเบียนขึ้นอยู่กับถ้อยคำในคำพิพากษาและทะเบียนอย่างเคร่งครัด จึงควรปรึกษาทนายความไทยก่อนยื่น
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2566 ถึง 2566)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1467/2566 (2023)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลตัดสินว่าที่ดินเป็นของฉันแต่สำนักงานที่ดินไม่ยอมโอน จะทำอย่างไร
ตามมาตรา ๓๖๐ ท่านขอให้ศาลสั่งนายทะเบียนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่จดชื่อของท่านในทะเบียนให้เป็นไปตามคำพิพากษาได้ โดยไม่ต้องฟ้องคดีใหม่
มาตรา ๓๖๐ ครอบคลุมทรัพย์สินประเภทใดบ้าง
ทรัพย์สินที่มีทะเบียนทุกประเภทที่ศาลรับรองกรรมสิทธิ์หรือสิทธิอื่นของท่าน ทั้งที่ดินมีโฉนด ห้องชุด จำนอง ยานพาหนะที่จดทะเบียน และทรัพย์สินทางปัญญา ตราบที่มีเหตุขัดข้องไม่อาจแก้ไขทางทะเบียนได้
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 360 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 360. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-360/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 360 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-360/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-360/"><p>การบังคับคดีในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาหรือคำสั่งให้หรือแสดงว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลใดได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ ทรัพยสิทธิหรือสิทธิอื่น ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สิน หากทรัพย์สินนั้นเป็นทรัพย์ที่มีทะเบียนและมีเหตุขัดข้องไม่อาจแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนได้ เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลดังกล่าวอาจมีคำขอให้ศาลสั่งให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือบุคคลผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายดำเนินการจดทะเบียนให้ผู้มีสิทธิมีชื่อในทะเบียนให้เป็นไปตามคำสั่งศาล ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๓๕๗ วรรคสาม มาใช้บังคับโดยอนุโลม</p><footer>Civil Procedure Code, s. 360 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-360/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา