ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 37: การนั่งพิจารณาต่อเนื่องจนพิพากษา
ตัวบทกฎหมาย
ให้ศาลดำเนินการนั่งพิจารณาคดีติดต่อกันไปเท่าที่สามารถจะทำได้โดยไม่ต้องเลื่อนจนกว่าจะเสร็จการพิจารณาและพิพากษาคดี
คำแปลภาษาอังกฤษ
The court shall conduct the hearing of a case continuously, so far as it is able to do so, without postponement, until the trial is concluded and judgment is given.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 37 วางหลักการนั่งพิจารณาต่อเนื่องอันเป็นหลักของหมวด 4 ว่าด้วยการนั่งพิจารณา โดยกำหนดให้ศาลนั่งพิจารณาติดต่อกันไปเท่าที่จะทำได้จนเสร็จการพิจารณาและพิพากษาคดี และเป็นฐานที่บทบัญญัติเรื่องการเลื่อนคดีตามมาตรา 38 ถึง 45 ทำงานในลักษณะเป็นข้อยกเว้นที่มีเงื่อนไข ในทางปฏิบัติต้องอ่านประกอบมาตรา 133 ซึ่งให้ศาลพิพากษาในวันที่เสร็จการพิจารณา เมื่อคู่ความไม่มีพยานจะสืบอีกและศาลสั่งงดสืบพยาน ย่อมถือว่าคดีเสร็จการพิจารณาและศาลชี้ขาดต่อไปได้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคู่ความ หมายความว่าท่านต้องเตรียมพร้อมในทุกวันนัด ทั้งพยานบุคคล เอกสาร และทนายความ เพราะศาลไม่มีหน้าที่ต้องยืดการพิจารณาออกไปหลายนัดตามความสะดวกของคู่ความ หากฝ่ายท่านไม่มีพยานจะสืบหรือไม่มาศาลเมื่อถึงลำดับของตน ศาลอาจถือว่าคดีเสร็จการพิจารณาและพิพากษาไปได้ทันที การเตรียมคดีแต่เนิ่น ๆ จึงสำคัญ และเป็นเหตุผลที่ควรปรึกษาทนายความก่อนวันนัดสืบพยานนานพอสมควร
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5923/2545 (2002)
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 37 และมาตรา 133 วางหลักให้ศาลนั่งพิจารณาต่อเนื่องกันไปจนเสร็จการพิจารณา และให้พิพากษาในวันที่เสร็จสิ้นการพิจารณา
จำเลยที่ 4 ซึ่งเป็นคู่ความที่ต้องนำพยานเข้าสืบเป็นลำดับสุดท้ายไม่มีพยานมาสืบ ศาลชั้นต้นจึงงดสืบพยานและถือว่าคดีเสร็จการพิจารณา ในวันเดียวกันศาลได้มีคำสั่งว่าคดีเสร็จการพิจารณาและรอฟังคำพิพากษา แล้วพิพากษาชี้ขาดคดี ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าการดำเนินการเช่นนี้และการพิพากษาในวันที่เสร็จการพิจารณาชอบด้วยมาตรา 37 และมาตรา 133
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3182/2545 (2002)
เมื่อศาลสั่งงดการไต่สวนเพราะผู้ยื่นคำร้องทราบวันนัดแล้วไม่มาศาล ย่อมถือว่าคดีเสร็จการพิจารณาตามมาตรา 37 และมาตรา 133 และศาลมีคำสั่งยกคำร้องได้
จำเลยทราบกำหนดวันนัดไต่สวนคำร้องขอดำเนินคดีอย่างคนอนาถาชั้นอุทธรณ์แล้วไม่มาศาล ศาลชั้นต้นสั่งงดการไต่สวนและยกคำร้อง ศาลฎีกาเห็นว่าเป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาตามมาตรา 37 และมาตรา 133 เมื่องดการไต่สวนก็ถือว่าคดีเสร็จการพิจารณา จึงมีคำสั่งยกคำร้องของจำเลยได้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 6 คดี (พ.ศ. 2516 ถึง 2558)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5923/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3182/2545 (2002)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 7083/2544 (2001)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5722/2541 (1998)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 5836/2558 (2015)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1632-1633/2516 (1973)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ศาลต้องพิจารณาคดีแพ่งให้เสร็จในคราวเดียวหรือไม่
มาตรา 37 กำหนดให้ศาลนั่งพิจารณาติดต่อกันไปเท่าที่จะทำได้จนเสร็จการพิจารณาและพิพากษาคดี ไม่ได้บังคับให้เสร็จในวันเดียว แต่มุ่งไม่ให้แยกการพิจารณาออกเป็นหลายนัดโดยไม่จำเป็น
ถ้าฝ่ายเราไม่มีพยานจะสืบอีกจะเป็นอย่างไร
หากไม่มีพยานจะสืบอีกและศาลสั่งงดสืบพยาน ย่อมถือว่าคดีเสร็จการพิจารณาในส่วนของท่าน และศาลชี้ขาดพิพากษาต่อไปได้ จึงต้องเตรียมคดีให้พร้อมก่อนวันนัด
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 37 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 37. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-37/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 37 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-37/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-37/"><p>ให้ศาลดำเนินการนั่งพิจารณาคดีติดต่อกันไปเท่าที่สามารถจะทำได้โดยไม่ต้องเลื่อนจนกว่าจะเสร็จการพิจารณาและพิพากษาคดี</p><footer>Civil Procedure Code, s. 37 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-37/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา