ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 4 ตรี: จำเลยต่างประเทศ มูลคดีเกิดนอกราชอาณาจักร
ตัวบทกฎหมาย
คำฟ้องอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔ ทวิ ซึ่งจำเลยมิได้มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรและมูลคดีมิได้เกิดขึ้นในราชอาณาจักร ถ้าโจทก์เป็นผู้มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลแพ่งหรือต่อศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลคำฟ้องตามวรรคหนึ่ง ถ้าจำเลยมีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีได้อยู่ในราชอาณาจักร ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือถาวร โจทก์จะเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ทรัพย์สินนั้นอยู่ในเขตศาลก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
A plaint other than those provided in Section 4 bis, where the defendant has no domicile in the Kingdom and the cause of action did not arise in the Kingdom, shall, if the plaintiff is of Thai nationality or has domicile in the Kingdom, be submitted to the Civil Court or to the court within whose territorial jurisdiction the plaintiff has domicile. For a plaint under paragraph one, if the defendant has property that may be subject to execution located in the Kingdom, whether temporarily or permanently, the plaintiff may submit the plaint to the court within whose territorial jurisdiction that property is located.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 4 ตรี เติมเต็มระบบเขตศาลที่มีลักษณะระหว่างประเทศในหมวด 1 โดยให้โจทก์ไทยหรือผู้มีภูมิลำเนาในไทยมีศาลรับฟ้อง แม้ทั้งจำเลยและมูลคดีอยู่นอกราชอาณาจักร ทั้งยกเว้นคดีที่อยู่ในมาตรา 4 ทวิ เรื่องอสังหาริมทรัพย์ วรรคสองเพิ่มทางเลือกให้ฟ้องต่อศาลที่จำเลยมีทรัพย์สินซึ่งอาจถูกบังคับคดีได้ในไทย จึงผูกเขตศาลเข้ากับโอกาสบังคับคดีจริง และใช้ประกอบมาตรา 3 และมาตรา 4
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคนไทยหรือผู้พำนักในไทยที่ถูกโต้แย้งสิทธิโดยผู้ที่อยู่ต่างประเทศ มาตรานี้อาจเป็นทางเข้าสู่ศาลไทย การฟ้องต่อศาลที่จำเลยมีทรัพย์สินในไทยมักเป็นทางเลือกที่ปฏิบัติได้จริงที่สุด เพราะคำพิพากษาจะมีประโยชน์เท่ากับทรัพย์ที่บังคับได้ การหาทรัพย์ที่อาจยึดได้ก่อนฟ้องช่วยกำหนดทั้งการเลือกศาลและโอกาสได้รับชำระหนี้
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2540 ถึง 2540)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6111/2540 (1997)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คนไทยฟ้องชาวต่างชาติได้หรือไม่ ถ้าทุกอย่างเกิดในต่างประเทศ
ได้ ตามมาตรา 4 ตรี หากโจทก์มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย ก็ฟ้องได้ที่ศาลแพ่งหรือศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนา แม้จำเลยและมูลคดีจะอยู่นอกราชอาณาจักร
จะฟ้องในไทยที่ทรัพย์สินของจำเลยตั้งอยู่ได้หรือไม่
ตามมาตรา 4 ตรี วรรคสอง หากจำเลยมีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีได้ในไทย ไม่ว่าชั่วคราวหรือถาวร โจทก์จะเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ก็ได้
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Civil Procedure Code, s. 4 ter (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 4 ter. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-4-3/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-4-3/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-4-3/"><p>คำฟ้องอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔ ทวิ ซึ่งจำเลยมิได้มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรและมูลคดีมิได้เกิดขึ้นในราชอาณาจักร ถ้าโจทก์เป็นผู้มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลแพ่งหรือต่อศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลคำฟ้องตามวรรคหนึ่ง ถ้าจำเลยมีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีได้อยู่ในราชอาณาจักร ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือถาวร โจทก์จะเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ทรัพย์สินนั้นอยู่ในเขตศาลก็ได้</p><footer>Civil Procedure Code, s. 4 ter (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-4-3/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา