ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 4 ตรี: จำเลยต่างประเทศ มูลคดีเกิดนอกราชอาณาจักร
ตัวบทกฎหมาย
คำฟ้องอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔ ทวิ ซึ่งจำเลยมิได้มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรและมูลคดีมิได้เกิดขึ้นในราชอาณาจักร ถ้าโจทก์เป็นผู้มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลแพ่งหรือต่อศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลคำฟ้องตามวรรคหนึ่ง ถ้าจำเลยมีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีได้อยู่ในราชอาณาจักร ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือถาวร โจทก์จะเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ทรัพย์สินนั้นอยู่ในเขตศาลก็ได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
คำฟ้องอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔ ทวิ ซึ่งจำเลยมิได้มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรและมูลคดีมิได้เกิดขึ้นในราชอาณาจักร ถ้าโจทก์เป็นผู้มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลแพ่งหรือต่อศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลคำฟ้องตามวรรคหนึ่ง ถ้าจำเลยมีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีได้อยู่ในราชอาณาจักร ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือถาวร โจทก์จะเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ทรัพย์สินนั้นอยู่ในเขตศาลก็ได้
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 4 ตรี เติมเต็มระบบเขตศาลที่มีลักษณะระหว่างประเทศในหมวด 1 โดยให้โจทก์ไทยหรือผู้มีภูมิลำเนาในไทยมีศาลรับฟ้อง แม้ทั้งจำเลยและมูลคดีอยู่นอกราชอาณาจักร ทั้งยกเว้นคดีที่อยู่ในมาตรา 4 ทวิ เรื่องอสังหาริมทรัพย์ วรรคสองเพิ่มทางเลือกให้ฟ้องต่อศาลที่จำเลยมีทรัพย์สินซึ่งอาจถูกบังคับคดีได้ในไทย จึงผูกเขตศาลเข้ากับโอกาสบังคับคดีจริง และใช้ประกอบมาตรา 3 และมาตรา 4
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับคนไทยหรือผู้พำนักในไทยที่ถูกโต้แย้งสิทธิโดยผู้ที่อยู่ต่างประเทศ มาตรานี้อาจเป็นทางเข้าสู่ศาลไทย การฟ้องต่อศาลที่จำเลยมีทรัพย์สินในไทยมักเป็นทางเลือกที่ปฏิบัติได้จริงที่สุด เพราะคำพิพากษาจะมีประโยชน์เท่ากับทรัพย์ที่บังคับได้ การหาทรัพย์ที่อาจยึดได้ก่อนฟ้องช่วยกำหนดทั้งการเลือกศาลและโอกาสได้รับชำระหนี้
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2540 ถึง 2540)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 6111/2540 (1997)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
คนไทยฟ้องชาวต่างชาติได้หรือไม่ ถ้าทุกอย่างเกิดในต่างประเทศ
ได้ ตามมาตรา 4 ตรี หากโจทก์มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาในไทย ก็ฟ้องได้ที่ศาลแพ่งหรือศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนา แม้จำเลยและมูลคดีจะอยู่นอกราชอาณาจักร
จะฟ้องในไทยที่ทรัพย์สินของจำเลยตั้งอยู่ได้หรือไม่
ตามมาตรา 4 ตรี วรรคสอง หากจำเลยมีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีได้ในไทย ไม่ว่าชั่วคราวหรือถาวร โจทก์จะเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ก็ได้
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4 ตรี -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 4 ter. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-4-3/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 4 ตรี -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-4-3/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-4-3/"><p>คำฟ้องอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔ ทวิ ซึ่งจำเลยมิได้มีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักรและมูลคดีมิได้เกิดขึ้นในราชอาณาจักร ถ้าโจทก์เป็นผู้มีสัญชาติไทยหรือมีภูมิลำเนาอยู่ในราชอาณาจักร ให้เสนอต่อศาลแพ่งหรือต่อศาลที่โจทก์มีภูมิลำเนาอยู่ในเขตศาลคำฟ้องตามวรรคหนึ่ง ถ้าจำเลยมีทรัพย์สินที่อาจถูกบังคับคดีได้อยู่ในราชอาณาจักร ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือถาวร โจทก์จะเสนอคำฟ้องต่อศาลที่ทรัพย์สินนั้นอยู่ในเขตศาลก็ได้</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 4 ตรี: <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-4-3/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา