กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

45 — การสูญเสียผู้แทนหรือความสามารถของคู่ความ

คนบทกฎหมาย

ถ้าปรากฏต่อศาลว่าคู่ความฝ่ายหนึ่งตกเป็นผู้ไร้ความสามารถก็ดี หรือผู้แทนโดยชอบธรรมของคู่ความฝ่ายที่เป็นผู้ไร้ความสามารถได้มรณะหรือหมดอำนาจเป็นผู้แทนก็ดี ให้ศาลเลื่อนการนั่งพิจารณาไปภายในระยะเวลาอันสมควรเพื่อผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้แทนโดยชอบธรรมคนใหม่จะได้แจ้งให้ทราบถึงการได้รับแต่งตั้งของตนโดยยื่นคำขอเป็นคำร้องต่อศาลเพื่อการนั้น ถ้ามิได้ยื่นคำขอดังกล่าวมาแล้วให้นำมาตรา ๕๖ มาใช้บังคับถ้าผู้แทนหรือทนายความของคู่ความได้มรณะ หรือหมดอำนาจเป็นผู้แทน ให้ศาลเลื่อนการนั่งพิจารณาไปจนกว่าตัวความจะได้ยื่นคำร้องต่อศาลแจ้งให้ทราบถึงการที่ได้แต่งตั้งผู้แทนหรือทนายความขึ้นใหม่ หรือคู่ความฝ่ายนั้นมีความประสงค์จะมาว่าคดีด้วยตนเอง แต่ถ้าศาลเห็นสมควรหรือเมื่อคู่ความอีกฝ่ายหนึ่งมีคำขอฝ่ายเดียว ให้ศาลมีอำนาจสั่งกำหนดระยะเวลาไว้พอสมควร เพื่อให้ตัวความมีโอกาสแจ้งให้ทราบถึงการแต่งตั้งหรือความประสงค์ของตนนั้นก็ได้ในกรณีเช่นว่านี้ ถ้าตัวความมิได้แจ้งให้ทราบภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ ศาลจะมีคำสั่งให้เริ่มการนั่งพิจารณาต่อไปในวันใด ๆ ตามที่เห็นสมควรก็ได้บทบัญญัติแห่งวรรคก่อนนั้น ให้นำมาใช้บังคับแก่กรณีที่ผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ไร้ความสามารถหมดอำนาจลงเพราะเหตุที่บุคคลนั้นได้มีความสามารถขึ้นแล้วด้วยโดยอนุโลม

คำแปลภาษาไทย

If it appears to the court that one party has become a person of incapacity, or that the statutory representative of a party who is a person of incapacity has died or has ceased to have authority as representative, the court shall postpone the hearing for a reasonable period so that the statutory representative, or a new statutory representative, may give notice of his appointment by submitting an application in the form of a motion to the court for that purpose. If no such application is submitted, section 56 shall apply. If the representative or counsel of a party has died or has ceased to have authority as representative, the court shall postpone the hearing until the party has filed a motion with the court giving notice that a new representative or counsel has been appointed, or until that party expresses the wish to conduct the case in person. However, if the court thinks fit or upon the ex parte application of the other party, the court shall have the power to fix a reasonable period so that the party has the opportunity to give notice of such appointment or of his wish. In such a case, if the party fails to give notice within the period fixed, the court may order the hearing to be resumed on any day as it thinks fit. The provisions of the preceding paragraph shall apply mutatis mutandis to the case where the statutory representative of a person of incapacity ceases to have authority by reason that such person has regained capacity.

คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุสำนักงาน

มาตรา 45 คุ้มครองสิทธิของคู่ความที่จะมีผู้แทนโดยชอบเมื่อเกิดเหตุกระทบการมีผู้แทนระหว่างคดี ครอบคลุมสามกรณี คือ คู่ความตกเป็นผู้ไร้ความสามารถ ผู้แทนโดยชอบธรรมของคู่ความผู้ไร้ความสามารถมรณะหรือหมดอำนาจ และผู้แทนหรือทนายความของคู่ความมรณะหรือหมดอำนาจ ในแต่ละกรณีศาลจะเลื่อนการนั่งพิจารณาไว้ระยะเวลาพอสมควรเพื่อให้แต่งตั้งผู้แทนหรือทนายความคนใหม่และแจ้งโดยยื่นคำร้อง หรือให้คู่ความมาว่าคดีด้วยตนเอง กรณีผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้ไร้ความสามารถหมดอำนาจ หากไม่มีคำขอให้นำมาตรา 56 มาใช้บังคับ วรรคท้ายขยายไปถึงกรณีผู้แทนหมดอำนาจเพราะผู้ไร้ความสามารถกลับมีความสามารถขึ้น ทั้งนี้ ศาลมีอำนาจกำหนดระยะเวลาและสั่งเริ่มพิจารณาต่อได้หากไม่แจ้งภายในกำหนด

ความสำคัญต่อ

หากทนายความของท่านมรณะ ถอนตัว หรือหมดอำนาจกลางคัน หรือท่านหรือผู้แทนของท่านสูญเสียความสามารถตามกฎหมาย คดีจะไม่ดำเนินต่อไปโดยที่ท่านไม่มีโอกาสต่อสู้ ศาลจะเลื่อนไว้เพื่อให้ทนายหรือผู้แทนคนใหม่เข้ามา หรือให้ท่านมาว่าคดีด้วยตนเอง แต่การคุ้มครองนี้มีขอบเขต ศาลอาจกำหนดเวลาให้จัดการเรื่องผู้แทน หากพ้นกำหนดการพิจารณาจะเริ่มต่อไป จึงควรรีบแต่งตั้งทนายคนใหม่และยื่นคำร้องแจ้งต่อศาล

คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 994/2497 (1954)

    เมื่อผู้รับมอบอำนาจของคู่ความหมดอำนาจเพราะกฎหมายที่ให้อำนาจถูกยกเลิก ศาลอาจเลื่อนคดีตามมาตรา 45 เพื่อให้โอกาสคู่ความฝ่ายนั้นจัดหาผู้รับมอบอำนาจใหม่มาดำเนินคดีต่อไป

    กฎหมายที่ให้อำนาจผู้แทนฝ่ายโจทก์ถูกยกเลิกโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดินฉบับต่อมา ผู้แทนนั้นจึงหมดอำนาจ ศาลฎีกามีคำสั่งให้ศาลชั้นต้นเลื่อนคดีตามมาตรา 45 เพื่อให้โอกาสฝ่ายโจทก์จัดหาผู้รับมอบอำนาจจากกระทรวงการคลังมาดำเนินคดีต่อไป เมื่อโจทก์ยื่นใบมอบอำนาจของกระทรวงการคลังและแต่งตั้งทนายแล้ว ศาลฎีกาจึงรับคดีไว้พิจารณาต่อไป

คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

เลย

ถ้าทนายความของเรามรณะหรือหมดอำนาจระหว่างคดีจะเป็นอย่างไร

ตามมาตรา 45 ศาลจะเลื่อนการนั่งพิจารณาไว้จนกว่าท่านจะยื่นคำร้องแจ้งว่าได้แต่งตั้งผู้แทนหรือทนายความคนใหม่ หรือประสงค์จะมาว่าคดีด้วยตนเอง โดยศาลอาจกำหนดระยะเวลาพอสมควรให้ท่านดำเนินการ

ถ้าคู่ความตกเป็นผู้ไร้ความสามารถระหว่างคดีจะเป็นอย่างไร

ตามมาตรา 45 ศาลจะเลื่อนการนั่งพิจารณาไว้ระยะเวลาพอสมควรเพื่อให้ผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้แทนคนใหม่แจ้งการได้รับแต่งตั้งโดยยื่นคำร้อง หากมิได้ยื่นคำขอดังกล่าว ให้นำมาตรา 56 มาใช้บังคับ

ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline

เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อประโยชน์ในการศึกษาเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนที่จะนำไปใช้กับการดำเนินคดีจริง

เลื่อนขึ้น