ตั้งแต่ปี 2006 เป็นต้นมา · ใบอนุญาตทนายความเลขที่ 3149/2556 +66 87 225 1340 (EN/FR) +66 87 414 9288 (TH) WhatsApp

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

มาตรา 63: การตั้งผู้แทนรับเงินหรือทรัพย์จากศาล

ตัวบทกฎหมาย

บทบัญญัติแห่งมาตราก่อนนี้ไม่ตัดสิทธิตัวความในอันที่จะตั้งแต่งผู้แทนหรือทนายความโดยทำเป็นหนังสือยื่นต่อศาลเพื่อให้รับเงินหรือทรัพย์สินซึ่งได้ชำระไว้ในศาลหรือวางไว้ยังศาลเป็นเงินค่าธรรมเนียมหรืออย่างอื่นและศาลได้สั่งให้จ่ายคืน หรือส่งมอบให้แก่ตัวความฝ่ายนั้น แต่ถ้าศาลนั้นมีความสงสัยในความสามารถหรือตัวบุคคลผู้แทน หรือทนายความซึ่งได้รับตั้งแต่งดังกล่าวข้างต้น ศาลมีอำนาจที่จะสั่งให้ตัวความหรือทนายความหรือทั้งสองคนให้มาศาลโดยตนเองได้

คำแปลภาษาอังกฤษ

บทบัญญัติแห่งมาตราก่อนนี้ไม่ตัดสิทธิตัวความในอันที่จะตั้งแต่งผู้แทนหรือทนายความโดยทำเป็นหนังสือยื่นต่อศาลเพื่อให้รับเงินหรือทรัพย์สินซึ่งได้ชำระไว้ในศาลหรือวางไว้ยังศาลเป็นเงินค่าธรรมเนียมหรืออย่างอื่นและศาลได้สั่งให้จ่ายคืน หรือส่งมอบให้แก่ตัวความฝ่ายนั้น แต่ถ้าศาลนั้นมีความสงสัยในความสามารถหรือตัวบุคคลผู้แทน หรือทนายความซึ่งได้รับตั้งแต่งดังกล่าวข้างต้น ศาลมีอำนาจที่จะสั่งให้ตัวความหรือทนายความหรือทั้งสองคนให้มาศาลโดยตนเองได้

คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก

หมายเหตุของสำนักงาน

มาตรา 63 สร้างรูปแบบการแต่งตั้งที่เฉพาะเจาะจงและจำกัด โดยรับรองสิทธิของตัวความในการตั้งผู้แทนหรือทนายความ ด้วยหนังสือยื่นต่อศาล เพียงเพื่อรับเงินหรือทรัพย์สินที่ศาลสั่งให้จ่ายคืนหรือส่งมอบ เช่น ค่าธรรมเนียมที่ชำระไว้ในศาลหรือเงินที่วางไว้ ซึ่งแยกต่างหากจากการตั้งทนายในคดีตามมาตรา 60 ถึง 62 และจากใบมอบฉันทะตามมาตรา 64 โดยอำนาจจำกัดเฉพาะการรับเงินหรือทรัพย์ เพื่อป้องกันการฉ้อฉลหรือความผิดพลาด หากศาลสงสัยในความสามารถหรือตัวบุคคลผู้ได้รับแต่งตั้ง ศาลอาจสั่งให้ตัวความหรือทนายความหรือทั้งสองคนมาศาลด้วยตนเองได้ บทนี้มีแนวคำพิพากษาใน 2 ประเด็น คือ อะไรถือเป็นการรับเงินจากศาล และผู้ได้รับแต่งตั้งจะมอบอำนาจช่วงต่อได้หรือไม่

ความสำคัญในทางปฏิบัติ

ควรใช้การแต่งตั้งตามมาตรา 63 เมื่อท่านไม่อาจรับเงินคืนหรือเงินที่วางไว้จากศาลด้วยตนเอง แต่ต้องทำให้ชัดเจน คือ หนังสือควรระบุตัวบุคคลและเงินที่จะรับ และยื่นต่อศาล พึงทราบข้อจำกัด 2 ประการจากแนวคำพิพากษา ประการแรก ผู้ที่เพียงได้รับมอบให้รับเงินจากศาลโดยทั่วไปมอบอำนาจนั้นต่อให้ผู้อื่นไม่ได้หากท่านไม่ยินยอม ประการที่สอง เงินที่ส่งมอบแก่ทนายความนอกศาล เช่น เงินตามสัญญาประนีประนอมที่ชำระในห้องพิจารณา ไม่จำต้องอยู่ในบังคับมาตรานี้เสมอไป หากมีเงินคืนหรือเงินวางที่ท่านมีสิทธิรับและท่านจะอยู่ต่างประเทศ ควรจัดทำหนังสือมอบอำนาจที่ถูกต้องไว้ล่วงหน้า

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้

  1. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1451/2512 (1969)

    ผู้รับมอบอำนาจให้รับเงินจากศาลตามมาตรา 63 จะมอบอำนาจนั้นต่อให้บุคคลอื่นรับเงินแทนโดยตัวการมิได้รู้เห็นยินยอมไม่ได้ เพราะเป็นการตั้งตัวแทนช่วงโดยไม่ได้รับอนุญาตจากตัวการ

    ผู้รับมอบอำนาจมีอำนาจฟ้องคดีและรับเงินแทนตัวการ แต่ได้มอบอำนาจให้บุคคลอื่นรับเงินจากศาลแทนต่อไป ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่วินิจฉัยว่าจะมอบอำนาจให้ผู้อื่นรับเงินแทนไม่ได้ เพราะเป็นการตั้งตัวแทนช่วงโดยไม่ได้รับอนุญาตจากตัวการ

  2. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2622/2530 (1987)

    การรับเงินงวดตามสัญญาประนีประนอมที่ชำระแก่ทนายความของคู่ความต่อหน้าศาล มิใช่การรับเงินจากศาลอันจะต้องทำเป็นหนังสือตามมาตรา 63 การรับเงินเช่นนั้นย่อมผูกพันตัวความ

    เมื่อโจทก์ไม่มาศาลในวันทำสัญญาประนีประนอมยอมความ จำเลยชำระเงินงวดแรกแก่ทนายโจทก์ต่อหน้าศาล ศาลฎีกาเห็นว่ามิใช่การรับเงินจากศาลตามมาตรา 63 จึงไม่ต้องทำเป็นหนังสือ และถือได้ว่าโจทก์มอบหมายให้ทนายรับเงินแทน การชำระเงินจึงผูกพันโจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้

  3. คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1230/2508 (1965)

    มาตรา 63 ให้อำนาจศาลทำการสอบสวนเรื่องผู้แทนนิติบุคคลจนเป็นที่พอใจได้ และการมอบอำนาจให้ฟ้องคดีในนามนิติบุคคลย่อมไม่เสียไปเพราะเหตุที่ผู้มอบอำนาจซึ่งเป็นบุคคลธรรมดาถึงแก่ความตาย

    ศาลฎีกาเห็นว่ามาตรา 63 ให้อำนาจศาลทำการสอบสวนเรื่องผู้แทนนิติบุคคลจนเป็นที่พอใจได้ และการมอบอำนาจให้ฟ้องคดีในนามของนิติบุคคลไม่เสียไปแม้ผู้มอบอำนาจจะตายลง การฟ้องคดีโดยอาศัยอำนาจดังกล่าวจึงชอบด้วยกฎหมาย

คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา

มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 5 คดี (พ.ศ. 2508 ถึง 2530)

ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง

  • คำพิพากษาฎีกาที่ 2622/2530 (1987)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1230/2508 (1965)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1271-1273/2508 (1965)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1271/2508 (1965)
  • คำพิพากษาฎีกาที่ 1451/2512 (1969)

รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน

นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ

คำถามที่พบบ่อย

เรามอบให้ผู้อื่นรับเงินที่ศาลสั่งให้จ่ายคืนแทนได้หรือไม่

ได้ ตามมาตรา 63 ท่านอาจตั้งผู้แทนหรือทนายความเป็นหนังสือยื่นต่อศาลเพื่อรับเงินหรือทรัพย์สินที่ศาลสั่งให้จ่ายคืนหรือส่งมอบ ทั้งนี้หากศาลสงสัยในความสามารถหรือตัวบุคคลผู้นั้น ศาลอาจสั่งให้มาศาลด้วยตนเองได้

ผู้ที่เราตั้งให้รับเงินจากศาลมอบหน้าที่ต่อให้ผู้อื่นได้หรือไม่

โดยทั่วไปไม่ได้ แนวคำพิพากษาตามมาตรา 63 วางไว้ว่าผู้ที่เพียงได้รับมอบให้รับเงินจากศาลจะมอบอำนาจนั้นต่อให้ผู้อื่นโดยตัวการไม่ยินยอมไม่ได้ เพราะเป็นการตั้งตัวแทนช่วงโดยไม่ได้รับอนุญาต

คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline

วิธีอ้างอิงมาตรานี้

  • อ้างอิงแบบทั่วไป ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 63
  • อ้างอิงแบบวิชาการ Civil Procedure Code (Thailand), s. 63. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-63/ (accessed 13 ตุลาคม 2026).
  • อ้างอิงแบบไทย ป.วิ.พ. มาตรา 63
  • ลิงก์ถาวร https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-63/
  • โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น <blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-63/"><p>บทบัญญัติแห่งมาตราก่อนนี้ไม่ตัดสิทธิตัวความในอันที่จะตั้งแต่งผู้แทนหรือทนายความโดยทำเป็นหนังสือยื่นต่อศาลเพื่อให้รับเงินหรือทรัพย์สินซึ่งได้ชำระไว้ในศาลหรือวางไว้ยังศาลเป็นเงินค่าธรรมเนียมหรืออย่างอื่นและศาลได้สั่งให้จ่ายคืน หรือส่งมอบให้แก่ตัวความฝ่ายนั้น แต่ถ้าศาลนั้นมีความสงสัยในความสามารถหรือตัวบุคคลผู้แทน หรือทนายความซึ่งได้รับตั้งแต่งดังกล่าวข้างต้น ศาลมีอำนาจที่จะสั่งให้ตัวความหรือทนายความหรือทั้งสองคนให้มาศาลโดยตนเองได้</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 63 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-63/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>

ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา

เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายความก่อนนำไปใช้กับกรณีจริง

เลื่อนขึ้น
WhatsApp LINE โทร จอง