ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
มาตรา 73: การส่งโดยเจ้าพนักงานตามคำขอ
ตัวบทกฎหมาย
ถ้าคำคู่ความหรือเอกสารอื่นใดจะต้องให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่ง เมื่อคู่ความผู้มีหน้าที่ต้องส่งได้ร้องขอ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการส่งโดยเร็วเท่าที่จะทำได้ เพื่อการนี้ พนักงานผู้ส่งหมายจะให้ผู้ขอหรือบุคคลที่ผู้ขอเห็นสมควรไปด้วยเพื่อชี้ตัวคู่ความหรือบุคคลผู้รับหรือเพื่อค้นหาภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของผู้รับก็ได้ในกรณีที่ต้องส่งคำคู่ความหรือเอกสารอื่นใดไปตามคำสั่งของศาล ซึ่งบุคคลอื่นหรือคู่ความไม่มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบในการส่งนั้น ให้เป็นหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลจะดำเนินการส่ง
คำแปลภาษาอังกฤษ
If a pleading or any other document is to be served by a court officer, then when the party who has the duty to serve it has so requested, the competent official shall carry out the service as promptly as can be done. For this purpose, the officer serving the writ may allow the applicant, or a person the applicant considers suitable, to go along in order to point out the party or person to receive it, or to help find the domicile or place of business of the recipient. In a case where a pleading or any other document must be served pursuant to an order of the court, for which no other person or party has a duty to be responsible, it is the duty of the competent official of the court to carry out the service.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 73 เติมรายละเอียดในทางปฏิบัติของการส่งโดยเจ้าพนักงานที่มาตรา 70 ถึง 72 เปิดไว้ เมื่อฝ่ายที่มีหน้าที่ร้องขอให้ส่ง เจ้าพนักงานต้องดำเนินการโดยเร็วเท่าที่จะทำได้ และฝ่ายนั้นอาจให้บุคคลไปด้วยเพื่อชี้ตัวผู้รับหรือค้นหาที่อยู่ ซึ่งพบบ่อยเมื่อจำเลยหาตัวยาก มาตรานี้ยังยืนยันว่าเมื่อศาลสั่งให้ส่งโดยไม่มีคู่ความฝ่ายใดรับผิดชอบ ก็เป็นหน้าที่ของเจ้าพนักงาน ทั้งใช้ร่วมกับมาตรา 73 ทวิ ที่ให้ส่งโดยเจ้าพนักงานทางไปรษณีย์ลงทะเบียนหรือด่วนพิเศษได้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากจำเลยหลบเลี่ยง ควรใช้สิทธิตามมาตรานี้ คือส่งคนที่รู้จักตัวบุคคลหรือที่อยู่ไปกับเจ้าพนักงาน ซึ่งมักเป็นตัวชี้ขาดระหว่างการส่งสำเร็จกับการส่งไม่ได้ซ้ำ ๆ การส่งที่รวดเร็วและมีหลักฐานชัดเจนช่วยให้คดีเดินหน้าและหลีกเลี่ยงความล่าช้าที่กระทบกำหนดเวลา ในคดีหนี้ที่ส่งหมายยาก ทีมทนายความของเราดูแลการค้นหาและส่งหมายให้จำเลย
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2529 ถึง 2547)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2606-2616/2529 (1986)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4293/2547 (2004)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ให้คนไปกับเจ้าพนักงานเพื่อส่งหมายให้จำเลยได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 73 เจ้าพนักงานอาจให้ผู้ขอหรือบุคคลที่เห็นสมควรไปด้วยเพื่อชี้ตัวคู่ความหรือบุคคลผู้รับ หรือเพื่อช่วยค้นหาภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของผู้รับ
เมื่อศาลสั่งให้ส่งเองใครเป็นผู้ส่ง
ตามมาตรา 73 เมื่อศาลสั่งให้ส่งเอกสารโดยไม่มีคู่ความฝ่ายใดมีหน้าที่รับผิดชอบในการส่ง ก็เป็นหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลที่จะดำเนินการส่ง
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 73 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Civil Procedure Code (Thailand), s. 73. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-73/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.พ. มาตรา 73 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-73/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-73/"><p>ถ้าคำคู่ความหรือเอกสารอื่นใดจะต้องให้เจ้าพนักงานศาลเป็นผู้ส่ง เมื่อคู่ความผู้มีหน้าที่ต้องส่งได้ร้องขอ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการส่งโดยเร็วเท่าที่จะทำได้ เพื่อการนี้ พนักงานผู้ส่งหมายจะให้ผู้ขอหรือบุคคลที่ผู้ขอเห็นสมควรไปด้วยเพื่อชี้ตัวคู่ความหรือบุคคลผู้รับหรือเพื่อค้นหาภูมิลำเนาหรือสำนักทำการงานของผู้รับก็ได้ในกรณีที่ต้องส่งคำคู่ความหรือเอกสารอื่นใดไปตามคำสั่งของศาล ซึ่งบุคคลอื่นหรือคู่ความไม่มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบในการส่งนั้น ให้เป็นหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลจะดำเนินการส่ง</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 73 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-civil-procedure-code/section-73/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา