ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 11: การอ่านและลงชื่อในบันทึก
ตัวบทกฎหมาย
บันทึกหรือถ้อยคำสำนวนนั้นให้เจ้าพนักงานหรือศาลอ่านให้ผู้ให้ถ้อยคำฟัง ถ้ามีข้อความแก้ไข ทักท้วง หรือเพิ่มเติม ให้แก้ให้ถูกต้องหรือมิฉะนั้นก็ให้บันทึกไว้และให้ผู้ให้ถ้อยคำลงลายมือชื่อรับรองว่าถูกต้องแล้วถ้าบุคคลที่ต้องลงลายมือชื่อในบันทึกหรือถ้อยคำสำนวนไม่สามารถหรือไม่ยอมลง ให้บันทึกหรือรายงานเหตุนั้นไว้
คำแปลภาษาอังกฤษ
The memorandum or the court record of proceedings shall be read by the official or the Court to the person who gave the statement. If there is any correction, objection or addition, it shall be corrected accordingly, or otherwise recorded, and the person who gave the statement shall sign to certify that it is correct. If a person who is required to sign the memorandum or the record of proceedings cannot or will not sign, the reason for this shall be recorded or reported.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 11 คุ้มครองความถูกต้องของถ้อยคำโดยกำหนดให้อ่านทวน ให้โอกาสแก้ไขหรือทักท้วง และให้รับรองด้วยการลงลายมือชื่อ ที่สำคัญ บทนี้ถือว่าการไม่ยอมหรือไม่สามารถลงชื่อมิใช่ความผิด หากแต่ให้บันทึกเหตุไว้เท่านั้น ซึ่งศาลฎีกาได้วินิจฉัยไว้นานแล้วว่าการไม่ลงชื่อในคำให้การไม่เป็นความผิด เพราะบทลงโทษเดิมตามพระราชบัญญัติลักษณะพยานถูกยกเลิกโดยมาตรานี้ บทนี้ทำงานร่วมกับมาตรา 9 และ 10 เพื่อรองรับความน่าเชื่อถือของบันทึก
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เมื่อท่านให้ถ้อยคำต่อเจ้าพนักงานหรือศาล ควรให้อ่านทวนและแก้ไขข้อผิดพลาดก่อนลงชื่อ เพราะลายมือชื่อของท่านเป็นการรับรองว่าถูกต้อง ท่านไม่มีหน้าที่ต้องลงชื่อ และการปฏิเสธไม่เป็นความผิด เจ้าพนักงานเพียงต้องบันทึกเหตุไว้ อย่างไรก็ดี บันทึกที่ไม่ได้ลงชื่อหรือมีการแก้ไขอาจมีผลต่อการชั่งน้ำหนัก จึงควรให้ตรงกับที่ท่านให้การจริง
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 51/2485 (1942)
การไม่ยอมลงลายมือชื่อในคำให้การไม่เป็นความผิด มาตรา 11 กำหนดเพียงให้บันทึกเหตุไว้ และได้ยกเลิกบทลงโทษเดิมตามพระราชบัญญัติลักษณะพยานที่เคยเอาผิดกับการไม่ลงชื่อ
ศาลวินิจฉัยว่าการที่พยานไม่ยอมลงลายมือชื่อในคำให้การไม่เป็นความผิด เพราะไม่มีกฎหมายบัญญัติว่าเป็นความผิด ทั้งพระราชบัญญัติลักษณะพยาน มาตรา 51 ที่เคยเอาผิดได้ถูกยกเลิกโดยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 11 แล้ว ซึ่งสอดคล้องกับมาตรา 11 ที่ให้เพียงบันทึกเหตุที่ไม่ยอมลงชื่อไว้
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 8 คดี (พ.ศ. 2485 ถึง 2557)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1215/2534 (1991)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 831/2502 (1959)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1598/2494 (1951)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 51/2485 (1942)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1821/2557 (2014)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 3794/2533 (1990)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1187/2499 (1956)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1303/2503 (1960)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ต้องอ่านคำให้การให้ฟังก่อนลงชื่อหรือไม่
ต้อง ตามมาตรา 11 ให้อ่านบันทึกหรือถ้อยคำสำนวนให้ท่านฟัง แก้ไขหรือบันทึกข้อทักท้วงไว้ แล้วจึงให้ท่านลงลายมือชื่อรับรองว่าถูกต้อง
การไม่ยอมลงลายมือชื่อในคำให้การเป็นความผิดหรือไม่
ไม่เป็นความผิด มาตรา 11 ให้เพียงบันทึกเหตุที่ไม่ยอมหรือไม่อาจลงชื่อไว้ และศาลฎีกาวินิจฉัยยืนยันว่าการไม่ลงชื่อในคำให้การไม่เป็นความผิด
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 11 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 11. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-11/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 11 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-11/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-11/"><p>บันทึกหรือถ้อยคำสำนวนนั้นให้เจ้าพนักงานหรือศาลอ่านให้ผู้ให้ถ้อยคำฟัง ถ้ามีข้อความแก้ไข ทักท้วง หรือเพิ่มเติม ให้แก้ให้ถูกต้องหรือมิฉะนั้นก็ให้บันทึกไว้และให้ผู้ให้ถ้อยคำลงลายมือชื่อรับรองว่าถูกต้องแล้วถ้าบุคคลที่ต้องลงลายมือชื่อในบันทึกหรือถ้อยคำสำนวนไม่สามารถหรือไม่ยอมลง ให้บันทึกหรือรายงานเหตุนั้นไว้</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 11 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-11/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา