ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 133 ตรี: การชี้ตัวบุคคลโดยเด็ก
ตัวบทกฎหมาย
ในกรณีที่พนักงานสอบสวนมีความจำเป็นต้องจัดให้ผู้เสียหายหรือพยานที่เป็นเด็กอายุไม่เกินสิบแปดปีชี้ตัวบุคคลใด
ให้พนักงานสอบสวนจัดให้มีการชี้ตัวบุคคลในสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับเด็กและสามารถป้องกันมิให้บุคคลซึ่งจะถูกชี้ตัวนั้นเห็นตัวเด็ก
โดยให้มีนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ บุคคลที่เด็กร้องขอ
และพนักงานอัยการร่วมอยู่ด้วยในการชี้ตัวบุคคลนั้น
เว้นแต่มีเหตุจำเป็นไม่อาจหาหรือรอบุคคลใดบุคคลหนึ่งได้และเด็กไม่ประสงค์จะให้มีหรือรอบุคคลดังกล่าวต่อไป
ทั้งนี้ ให้พนักงานสอบสวนบันทึกเหตุดังกล่าวไว้ในสำนวนการสอบสวนด้วยในกรณีการชี้ตัวผู้ต้องหาที่เป็นเด็กอายุไม่เกินสิบแปดปี
ให้พนักงานสอบสวนจัดให้มีการชี้ตัวในสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับเด็กและสามารถป้องกันมิให้ผู้ต้องหาที่เป็นเด็กนั้นเห็นตัวบุคคลที่จะทำการชี้ตัว
คำแปลภาษาอังกฤษ
Where the inquiry official finds it necessary to have an injured person or a witness who is a child not exceeding eighteen years of age identify any person, the inquiry official shall arrange the identification in a place suitable for children and in a manner that can prevent the person to be identified from seeing the child, with a psychologist or social worker, a person requested by the child, and a public prosecutor present during the identification, unless there is a necessity that any one of them cannot be found or waited for and the child does not wish to have or wait for that person any longer, in which case the inquiry official shall record such reason in the investigation file. In the case of identifying an accused who is a child not exceeding eighteen years of age, the inquiry official shall arrange the identification in a place suitable for children and in a manner that can prevent the child accused from seeing the person who is to be identified.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้เสริมกับบทสอบปากคำเด็กในมาตรา 133 ทวิ โดยว่าด้วยวิธีการชี้ตัวเมื่อผู้ชี้ตัวเป็นเด็กอายุไม่เกินสิบแปดปีในฐานะผู้เสียหายหรือพยาน หรือเมื่อผู้ต้องหาเป็นเด็ก กำหนดให้จัดในสถานที่เหมาะสมสำหรับเด็ก จัดมิให้ผู้ถูกชี้ตัวเห็นตัวเด็ก และมีนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ บุคคลที่เด็กร้องขอ และพนักงานอัยการอยู่ด้วย โดยมีข้อยกเว้นแคบ ๆ เมื่อไม่อาจหาหรือรอบุคคลใดได้และเด็กไม่ประสงค์จะรอ ทั้งนี้ต้องบันทึกเหตุไว้ในสำนวน มาตรานี้ใช้ประกอบกับหลักการชี้ตัวทั่วไปในมาตรา 133 โดยเน้นการคุ้มครองเด็กในการชี้ตัว
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากเด็กในครอบครัวถูกขอให้ชี้ตัวผู้ต้องสงสัย กฎหมายให้สิทธิเด็กได้รับการชี้ตัวในสถานที่ที่ป้องกันมิให้ผู้ต้องสงสัยเห็นตัวเด็ก โดยมีนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์และพนักงานอัยการอยู่ด้วย การไม่จัดให้ชี้ตัวตามที่มาตรานี้กำหนดยกขึ้นเป็นข้อการสอบสวนไม่ชอบได้ และศาลฎีกาถือว่าเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยที่ยกขึ้นได้แม้ในชั้นฎีกา
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2834/2550 (2007)
มาตรา 133 ตรี หาใช่บทบัญญัติที่บังคับให้พนักงานสอบสวนต้องจัดให้มีการชี้ตัวทุกคดีไม่ การจะจัดให้มีการชี้ตัวหรือไม่เป็นดุลพินิจของพนักงานสอบสวน เพียงแต่หากจัดให้มีการชี้ตัวก็ต้องดำเนินการตามที่กฎหมายบัญญัติ ส่วนปัญหาว่าการสอบสวนชอบด้วยมาตรานี้หรือไม่ เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยที่จำเลยยกขึ้นในชั้นฎีกาได้
จำเลยเพิ่งยกขึ้นกล่าวอ้างในชั้นฎีกาว่าการสอบสวนไม่ชอบ เพราะพนักงานสอบสวนไม่ได้จัดให้เด็กหญิงผู้เสียหายชี้ตัว ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยยกขึ้นฎีกาได้เพราะเป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย แต่ข้ออ้างนั้นฟังไม่ขึ้น เพราะมาตรา 133 ตรี มิได้บังคับให้ต้องจัดให้มีการชี้ตัวทุกคดี เป็นดุลพินิจของพนักงานสอบสวน เพียงแต่หากจัดให้มีการชี้ตัวก็ต้องดำเนินการตามที่กฎหมายบัญญัติ เมื่อคดีนี้ไม่ได้จัดให้มีการชี้ตัว จึงไม่มีกรณีที่จะต้องดำเนินการตามบทบัญญัติดังกล่าว การสอบสวนจึงชอบด้วยกฎหมาย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 3 คดี (พ.ศ. 2549 ถึง 2553)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 9071/2553 (2010)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 2834/2550 (2007)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 647/2549 (2006)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
เด็กต้องชี้ตัวผู้ต้องสงสัยอย่างไรตามกฎหมายไทย
มาตรา 133 ตรี กำหนดให้ชี้ตัวในสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับเด็ก จัดมิให้ผู้ต้องสงสัยเห็นตัวเด็ก โดยมีนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ บุคคลที่เด็กร้องขอ และพนักงานอัยการอยู่ด้วย
ยกข้อไม่จัดให้เด็กชี้ตัวขึ้นในชั้นฎีกาได้หรือไม่
ได้ ศาลฎีกาถือว่าการไม่จัดให้เด็กชี้ตัวตามมาตรา 133 ตรี เป็นปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยที่ยกขึ้นได้แม้ในชั้นฎีกา
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 133 ter (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 133 ter. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-133-3/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 133 ตรี -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-133-3/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-133-3/"><p>ในกรณีที่พนักงานสอบสวนมีความจำเป็นต้องจัดให้ผู้เสียหายหรือพยานที่เป็นเด็กอายุไม่เกินสิบแปดปีชี้ตัวบุคคลใด ให้พนักงานสอบสวนจัดให้มีการชี้ตัวบุคคลในสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับเด็กและสามารถป้องกันมิให้บุคคลซึ่งจะถูกชี้ตัวนั้นเห็นตัวเด็ก โดยให้มีนักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ บุคคลที่เด็กร้องขอ และพนักงานอัยการร่วมอยู่ด้วยในการชี้ตัวบุคคลนั้น เว้นแต่มีเหตุจำเป็นไม่อาจหาหรือรอบุคคลใดบุคคลหนึ่งได้และเด็กไม่ประสงค์จะให้มีหรือรอบุคคลดังกล่าวต่อไป ทั้งนี้ ให้พนักงานสอบสวนบันทึกเหตุดังกล่าวไว้ในสำนวนการสอบสวนด้วยในกรณีการชี้ตัวผู้ต้องหาที่เป็นเด็กอายุไม่เกินสิบแปดปี ให้พนักงานสอบสวนจัดให้มีการชี้ตัวในสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับเด็กและสามารถป้องกันมิให้ผู้ต้องหาที่เป็นเด็กนั้นเห็นตัวบุคคลที่จะทำการชี้ตัว</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 133 ter (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-133-3/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา