ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 150 ทวิ: ความผิดฐานกระทำต่อศพหรือที่เกิดเหตุ
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดกระทำการใด ๆ
แก่ศพหรือสภาพแวดล้อมในบริเวณที่พบศพก่อนการชันสูตรพลิกศพเสร็จสิ้น
ในประการที่น่าจะทำให้การชันสูตรพลิกศพหรือผลทางคดีเปลี่ยนแปลงไป
เว้นแต่จำเป็นต้องกระทำเพื่อป้องกันอันตรายแก่อนามัยของประชาชนหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสองปี
หรือปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำโดยทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดีผู้กระทำต้องระวางโทษเป็นสองเท่าของโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever does any act to a corpse, or to the surrounding environment at the place where the corpse is found, before the inquest is completed, in a manner likely to cause the inquest or the outcome of the case to change, except where it is necessary to do so to prevent danger to public health or for another public benefit, shall be liable to imprisonment from six months to two years, or a fine from ten thousand baht to forty thousand baht, or both. If the offence under the first paragraph is committed dishonestly or to disguise the case, the offender shall be liable to double the penalty prescribed for that offence.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้เป็นบทลงโทษรองรับระบบการชันสูตร โดยกำหนดโทษแก่การกระทำต่อศพหรือที่เกิดเหตุที่อาจบิดเบือนการชันสูตรหรือผลคดี คุ้มครองความสมบูรณ์ของการหาข้อเท็จจริงตามมาตรา 148 ถึง 150 โดยยับยั้งการทำลายพยานหลักฐานก่อนการชันสูตรเสร็จ เว้นข้อยกเว้นแคบเรื่องอนามัยของประชาชนหรือประโยชน์สาธารณะ วรรคสองเพิ่มโทษเป็นสองเท่ากรณีทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดี และในทางปฏิบัติมักฟ้องควบคู่กับความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา เช่น การย้ายศพเพื่อปิดบังการตาย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
นี่คือความเสี่ยงทางอาญาจริง มิใช่พิธีการ การเคลื่อนย้าย ทำความสะอาด หรือเปลี่ยนแปลงศพหรือที่เกิดเหตุก่อนการชันสูตรอาจนำไปสู่โทษจำคุก และหนักขึ้นมากหากทำเพื่อปกปิด ทางที่ปลอดภัยหลังการตายผิดธรรมชาติคือรักษาสถานที่และแจ้งเจ้าหน้าที่ ทำเท่าที่อนามัยของประชาชนจำเป็นเท่านั้น หากท่านถูกกล่าวหา องค์ประกอบเรื่องทุจริตหรืออำพรางที่ทำให้โทษเป็นสองเท่าเป็นประเด็นสำคัญ ควรให้ทนายความไทยที่มีใบอนุญาตตรวจข้อเท็จจริงโดยเร็ว
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10278/2555 (2012)
การลากศพออกไปที่ถนนสาธารณะห่างจากบ้านประมาณสามสิบเมตร แม้สถานที่นั้นจะไม่อาจปิดบังการตายได้ ก็เป็นการกระทำเพื่อปิดบังเหตุแห่งการตายและเพื่ออำพรางคดีของตนเอง ศาลฎีกาพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดในข้อหานี้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 199 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ วรรคสอง ด้วย การย้ายศพและการกระทำใด ๆ แก่สภาพแวดล้อมในบริเวณที่พบศพเพื่ออำพรางคดีเป็นการกระทำกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ซึ่งศาลชั้นต้นลงโทษตามมาตรา 150 ทวิ วรรคสอง อันเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90
จำเลยลากศพไปที่ถนนสาธารณะห่างจากบ้านประมาณสามสิบเมตร และให้การรับสารภาพในข้อหานี้มาตั้งแต่ต้น ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 199 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ วรรคสอง เป็นการกระทำกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามมาตรา 150 ทวิ วรรคสอง อันเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษายกฟ้องในความผิดฐานนี้ ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย โดยวินิจฉัยว่าแม้สถานที่นั้นจะไม่อาจปิดบังการตายได้ การกระทำก็เป็นไปเพื่อปิดบังเหตุแห่งการตายและอำพรางคดีของจำเลยเอง จึงพิพากษาแก้ให้จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 199 และมาตรา 150 ทวิ วรรคสอง ด้วย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 20377/2555 (2012)
การร่วมกันเก็บกวาดเศษกระจกและเศษชิ้นส่วนของรถจักรยานยนต์ที่ตกอยู่ในที่เกิดเหตุ และนำรถจักรยานยนต์ไปทิ้งลงในคลองชลประทาน โดยมีเจตนาอันเดียวกันคือเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นมิให้ต้องรับโทษ และกระทำในคราวเดียวกันต่อเนื่องกัน เป็นกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษฐานร่วมกันเพื่อจะช่วยเหลือผู้อื่นมิให้ต้องรับโทษ ทำให้เสียหาย ทำลาย ซ่อนเร้น เอาไปเสีย หรือทำให้สูญหายซึ่งพยานหลักฐาน ตาม ป.อ. มาตรา 184 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตาม ป.อ. มาตรา 90
จำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ร่วมกันเก็บกวาดเศษกระจกและเศษชิ้นส่วนของรถจักรยานยนต์คันที่ผู้ตายขับซึ่งเฉี่ยวชนกับรถไถนาที่จำเลยที่ 1 ขับ และจำเลยที่ 2 นำรถจักรยานยนต์ไปทิ้งลงในคลองชลประทาน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเป็นการกระทำด้วยเจตนาอันเดียวกันเพื่อช่วยเหลือจำเลยที่ 1 มิให้ต้องรับโทษ และกระทำในคราวเดียวกันต่อเนื่องกัน จึงเป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ต้องลงโทษตาม ป.อ. มาตรา 184 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามมาตรา 90 เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยที่ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขเองได้ และเป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี จึงพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 4 ซึ่งมิได้ฎีกาด้วย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2555 ถึง 2555)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10278/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 20377/2555 (2012)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การเคลื่อนย้ายศพก่อนการชันสูตรผิดกฎหมายหรือไม่
ผิด ตามมาตรา 150 ทวิ การกระทำต่อศพหรือที่เกิดเหตุก่อนการชันสูตรเสร็จ ในลักษณะที่น่าจะทำให้การชันสูตรหรือผลคดีเปลี่ยนไป เป็นความผิด เว้นแต่จำเป็นเพื่ออนามัยของประชาชนหรือประโยชน์สาธารณะ
โทษตามมาตรา 150 ทวิ เป็นอย่างไร
จำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสองปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นถึงสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเพิ่มเป็นสองเท่าหากทำโดยทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดี
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 150 bis. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-150-2/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-150-2/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-150-2/"><p>ผู้ใดกระทำการใด ๆ แก่ศพหรือสภาพแวดล้อมในบริเวณที่พบศพก่อนการชันสูตรพลิกศพเสร็จสิ้น ในประการที่น่าจะทำให้การชันสูตรพลิกศพหรือผลทางคดีเปลี่ยนแปลงไป เว้นแต่จำเป็นต้องกระทำเพื่อป้องกันอันตรายแก่อนามัยของประชาชนหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสองปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำโดยทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดีผู้กระทำต้องระวางโทษเป็นสองเท่าของโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-150-2/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา