ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 150 ทวิ: ความผิดฐานกระทำต่อศพหรือที่เกิดเหตุ
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดกระทำการใด ๆ
แก่ศพหรือสภาพแวดล้อมในบริเวณที่พบศพก่อนการชันสูตรพลิกศพเสร็จสิ้น
ในประการที่น่าจะทำให้การชันสูตรพลิกศพหรือผลทางคดีเปลี่ยนแปลงไป
เว้นแต่จำเป็นต้องกระทำเพื่อป้องกันอันตรายแก่อนามัยของประชาชนหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสองปี
หรือปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำโดยทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดีผู้กระทำต้องระวางโทษเป็นสองเท่าของโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น
คำแปลภาษาอังกฤษ
ผู้ใดกระทำการใด ๆ แก่ศพหรือสภาพแวดล้อมในบริเวณที่พบศพก่อนการชันสูตรพลิกศพเสร็จสิ้น ในประการที่น่าจะทำให้การชันสูตรพลิกศพหรือผลทางคดีเปลี่ยนแปลงไป เว้นแต่จำเป็นต้องกระทำเพื่อป้องกันอันตรายแก่อนามัยของประชาชนหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสองปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำโดยทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดีผู้กระทำต้องระวางโทษเป็นสองเท่าของโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้เป็นบทลงโทษรองรับระบบการชันสูตร โดยกำหนดโทษแก่การกระทำต่อศพหรือที่เกิดเหตุที่อาจบิดเบือนการชันสูตรหรือผลคดี คุ้มครองความสมบูรณ์ของการหาข้อเท็จจริงตามมาตรา 148 ถึง 150 โดยยับยั้งการทำลายพยานหลักฐานก่อนการชันสูตรเสร็จ เว้นข้อยกเว้นแคบเรื่องอนามัยของประชาชนหรือประโยชน์สาธารณะ วรรคสองเพิ่มโทษเป็นสองเท่ากรณีทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดี และในทางปฏิบัติมักฟ้องควบคู่กับความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา เช่น การย้ายศพเพื่อปิดบังการตาย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
นี่คือความเสี่ยงทางอาญาจริง มิใช่พิธีการ การเคลื่อนย้าย ทำความสะอาด หรือเปลี่ยนแปลงศพหรือที่เกิดเหตุก่อนการชันสูตรอาจนำไปสู่โทษจำคุก และหนักขึ้นมากหากทำเพื่อปกปิด ทางที่ปลอดภัยหลังการตายผิดธรรมชาติคือรักษาสถานที่และแจ้งเจ้าหน้าที่ ทำเท่าที่อนามัยของประชาชนจำเป็นเท่านั้น หากท่านถูกกล่าวหา องค์ประกอบเรื่องทุจริตหรืออำพรางที่ทำให้โทษเป็นสองเท่าเป็นประเด็นสำคัญ ควรให้ทนายความไทยที่มีใบอนุญาตตรวจข้อเท็จจริงโดยเร็ว
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 10278/2555 (2012)
การลากศพออกไปที่ถนนสาธารณะห่างจากบ้านประมาณสามสิบเมตร แม้สถานที่นั้นจะไม่อาจปิดบังการตายได้ ก็เป็นการกระทำเพื่อปิดบังเหตุแห่งการตายและเพื่ออำพรางคดีของตนเอง ศาลฎีกาพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดในข้อหานี้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 199 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ วรรคสอง ด้วย การย้ายศพและการกระทำใด ๆ แก่สภาพแวดล้อมในบริเวณที่พบศพเพื่ออำพรางคดีเป็นการกระทำกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ซึ่งศาลชั้นต้นลงโทษตามมาตรา 150 ทวิ วรรคสอง อันเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90
จำเลยลากศพไปที่ถนนสาธารณะห่างจากบ้านประมาณสามสิบเมตร และให้การรับสารภาพในข้อหานี้มาตั้งแต่ต้น ศาลชั้นต้นพิพากษาว่าจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 199 และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ วรรคสอง เป็นการกระทำกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษตามมาตรา 150 ทวิ วรรคสอง อันเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90 ศาลอุทธรณ์ภาค 4 พิพากษายกฟ้องในความผิดฐานนี้ ศาลฎีกาไม่เห็นพ้องด้วย โดยวินิจฉัยว่าแม้สถานที่นั้นจะไม่อาจปิดบังการตายได้ การกระทำก็เป็นไปเพื่อปิดบังเหตุแห่งการตายและอำพรางคดีของจำเลยเอง จึงพิพากษาแก้ให้จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 199 และมาตรา 150 ทวิ วรรคสอง ด้วย
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 20377/2555 (2012)
การร่วมกันเก็บกวาดเศษกระจกและเศษชิ้นส่วนของรถจักรยานยนต์ที่ตกอยู่ในที่เกิดเหตุ และนำรถจักรยานยนต์ไปทิ้งลงในคลองชลประทาน โดยมีเจตนาอันเดียวกันคือเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นมิให้ต้องรับโทษ และกระทำในคราวเดียวกันต่อเนื่องกัน เป็นกรรมเดียวเป็นความผิดต่อกฎหมายหลายบท ให้ลงโทษฐานร่วมกันเพื่อจะช่วยเหลือผู้อื่นมิให้ต้องรับโทษ ทำให้เสียหาย ทำลาย ซ่อนเร้น เอาไปเสีย หรือทำให้สูญหายซึ่งพยานหลักฐาน ตาม ป.อ. มาตรา 184 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตาม ป.อ. มาตรา 90
จำเลยที่ 2 ที่ 3 และที่ 4 ร่วมกันเก็บกวาดเศษกระจกและเศษชิ้นส่วนของรถจักรยานยนต์คันที่ผู้ตายขับซึ่งเฉี่ยวชนกับรถไถนาที่จำเลยที่ 1 ขับ และจำเลยที่ 2 นำรถจักรยานยนต์ไปทิ้งลงในคลองชลประทาน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าเป็นการกระทำด้วยเจตนาอันเดียวกันเพื่อช่วยเหลือจำเลยที่ 1 มิให้ต้องรับโทษ และกระทำในคราวเดียวกันต่อเนื่องกัน จึงเป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ต้องลงโทษตาม ป.อ. มาตรา 184 ซึ่งเป็นบทที่มีโทษหนักที่สุดตามมาตรา 90 เป็นข้อกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยที่ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขเองได้ และเป็นเหตุอยู่ในส่วนลักษณะคดี จึงพิพากษาตลอดไปถึงจำเลยที่ 4 ซึ่งมิได้ฎีกาด้วย
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 2 คดี (พ.ศ. 2555 ถึง 2555)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10278/2555 (2012)
- คำพิพากษาฎีกาที่ 20377/2555 (2012)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
การเคลื่อนย้ายศพก่อนการชันสูตรผิดกฎหมายหรือไม่
ผิด ตามมาตรา 150 ทวิ การกระทำต่อศพหรือที่เกิดเหตุก่อนการชันสูตรเสร็จ ในลักษณะที่น่าจะทำให้การชันสูตรหรือผลคดีเปลี่ยนไป เป็นความผิด เว้นแต่จำเป็นเพื่ออนามัยของประชาชนหรือประโยชน์สาธารณะ
โทษตามมาตรา 150 ทวิ เป็นอย่างไร
จำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสองปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นถึงสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเพิ่มเป็นสองเท่าหากทำโดยทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดี
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 150 bis. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-150-2/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 150 ทวิ -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-150-2/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-150-2/"><p>ผู้ใดกระทำการใด ๆ แก่ศพหรือสภาพแวดล้อมในบริเวณที่พบศพก่อนการชันสูตรพลิกศพเสร็จสิ้น ในประการที่น่าจะทำให้การชันสูตรพลิกศพหรือผลทางคดีเปลี่ยนแปลงไป เว้นแต่จำเป็นต้องกระทำเพื่อป้องกันอันตรายแก่อนามัยของประชาชนหรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่นต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงสองปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ถ้าการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นการกระทำโดยทุจริตหรือเพื่ออำพรางคดีผู้กระทำต้องระวางโทษเป็นสองเท่าของโทษที่กำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ทวิ <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-150-2/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา