ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 234: สิทธิของพยานที่จะไม่ตอบคำถามอันอาจถูกฟ้อง
ตัวบทกฎหมาย
พยานไม่ต้องตอบคำถามซึ่งโดยตรงหรืออ้อม อาจจะทำให้เขาถูกฟ้องคดีอาญา เมื่อมีคำถามเช่นนั้นให้ศาลเตือนพยาน
คำแปลภาษาอังกฤษ
A witness need not answer any question which, directly or indirectly, may expose him to a criminal prosecution. When such a question is put, the court shall warn the witness.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 234 อยู่ในภาค 5 พยานหลักฐาน หมวด 2 พยานบุคคล และเป็นการรับรองสิทธิของพยานที่จะไม่ให้การอันอาจเป็นปฏิปักษ์ต่อตนเอง แม้พยานทั่วไปจะมีหน้าที่ต้องเบิกความ แต่มาตรานี้ยกเว้นให้พยานไม่ต้องตอบคำถามที่โดยตรงหรือโดยอ้อมอาจทำให้ตนถูกฟ้องคดีอาญา หน้าที่ของศาลที่ต้องเตือนพยานเป็นหน้าที่บังคับ เพื่อคุ้มครองพยานที่อาจไม่ทราบสิทธิของตน และสอดคล้องกับสิทธิที่จะไม่ให้การของจำเลย
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
หากท่านถูกเรียกเป็นพยานในคดีอาญา ท่านมีสิทธิไม่ตอบคำถามที่อาจทำให้ตนถูกฟ้องคดีอาญา และศาลมีหน้าที่ต้องเตือนท่านถึงสิทธินี้ ซึ่งต่างจากจำเลยที่มีสิทธิไม่ให้การโดยสิ้นเชิง เนื่องจากเส้นแบ่งระหว่างคำตอบทั่วไปกับคำตอบที่เป็นปฏิปักษ์ต่อตนเองอาจไม่ชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อผ่านล่าม จึงควรปรึกษาทนายความก่อนเบิกความ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2537 ถึง 2537)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1729/2537 (1994)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
พยานปฏิเสธไม่ตอบคำถามในคดีอาญาได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 234 พยานมีสิทธิไม่ตอบคำถามที่โดยตรงหรือโดยอ้อมอาจทำให้ตนถูกฟ้องคดีอาญา และศาลต้องเตือนพยานถึงสิทธินี้
สิทธิไม่ให้การของพยานเหมือนกับของจำเลยหรือไม่
ไม่เหมือน จำเลยมีสิทธิไม่ให้การโดยสิ้นเชิง ส่วนพยานปฏิเสธได้เฉพาะคำถามที่คำตอบอาจทำให้ตนถูกฟ้องคดีอาญา ในเรื่องอื่นพยานยังมีหน้าที่ต้องเบิกความ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 234 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 234. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-234/ (accessed 1 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 234 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-234/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-234/"><p>พยานไม่ต้องตอบคำถามซึ่งโดยตรงหรืออ้อม อาจจะทำให้เขาถูกฟ้องคดีอาญา เมื่อมีคำถามเช่นนั้นให้ศาลเตือนพยาน</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 234 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-234/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา