ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 237 ตรี: การสืบพยานผู้เชี่ยวชาญและพยานวิทยาศาสตร์ไว้ก่อน
ตัวบทกฎหมาย
ให้นำความในมาตรา ๒๓๗ ทวิ
มาใช้บังคับโดยอนุโลมแก่กรณีการสืบพยานผู้เชี่ยวชาญ และพยานหลักฐานอื่น
และแก่กรณีที่ได้มีการฟ้องคดีไว้แล้วแต่มีเหตุจำเป็นที่ต้องสืบพยานหลักฐานไว้ก่อนถึงกำหนดเวลาสืบพยานตามปกติตามมาตรา
๑๗๓/๒ วรรคสองด้วยในกรณีที่พยานหลักฐานทางวิทยาศาสตร์จะสามารถพิสูจน์ให้เห็นถึงข้อเท็จจริงอันสำคัญในคดีได้
หรือมีเหตุอันควรเชื่อว่า
หากมีการเนิ่นช้ากว่าจะนำพยานหลักฐานทางวิทยาศาสตร์อันสำคัญมาสืบในภายหน้าพยานหลักฐานนั้นจะสูญเสียไปหรือเป็นการยากแก่การตรวจพิสูจน์
ผู้ต้องหาหรือพนักงานอัยการโดยตนเองหรือเมื่อได้รับคำร้องจากพนักงานสอบสวนหรือผู้เสียหาย
จะยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งให้ทำการตรวจพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ตามความในมาตรา ๒๔๔/๑
ไว้ก่อนฟ้องก็ได้ ทั้งนี้ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๒๓๗ ทวิ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลภาษาอังกฤษ
ให้นำความในมาตรา ๒๓๗ ทวิ มาใช้บังคับโดยอนุโลมแก่กรณีการสืบพยานผู้เชี่ยวชาญ และพยานหลักฐานอื่น และแก่กรณีที่ได้มีการฟ้องคดีไว้แล้วแต่มีเหตุจำเป็นที่ต้องสืบพยานหลักฐานไว้ก่อนถึงกำหนดเวลาสืบพยานตามปกติตามมาตรา ๑๗๓/๒ วรรคสองด้วยในกรณีที่พยานหลักฐานทางวิทยาศาสตร์จะสามารถพิสูจน์ให้เห็นถึงข้อเท็จจริงอันสำคัญในคดีได้ หรือมีเหตุอันควรเชื่อว่า หากมีการเนิ่นช้ากว่าจะนำพยานหลักฐานทางวิทยาศาสตร์อันสำคัญมาสืบในภายหน้าพยานหลักฐานนั้นจะสูญเสียไปหรือเป็นการยากแก่การตรวจพิสูจน์ ผู้ต้องหาหรือพนักงานอัยการโดยตนเองหรือเมื่อได้รับคำร้องจากพนักงานสอบสวนหรือผู้เสียหาย จะยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งให้ทำการตรวจพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ตามความในมาตรา ๒๔๔/๑ ไว้ก่อนฟ้องก็ได้ ทั้งนี้ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๒๓๗ ทวิ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 237 ตรี ขยายระบบการสืบพยานไว้ก่อนฟ้องตามมาตรา 237 ทวิ ออกไปสองทาง ประการแรก ให้นำมาใช้โดยอนุโลมแก่พยานผู้เชี่ยวชาญและพยานหลักฐานอื่น และแก่คดีที่ฟ้องแล้วซึ่งจำเป็นต้องสืบก่อนกำหนดเวลาปกติตามมาตรา 173/2 วรรคสอง ประการที่สอง เปิดทางให้ตรวจพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์แต่เนิ่นๆ เมื่อพยานวิทยาศาสตร์อาจพิสูจน์ข้อเท็จจริงสำคัญหรืออาจสูญเสียไปหากล่าช้า ผู้ต้องหา อัยการ พนักงานสอบสวน หรือผู้เสียหายอาจยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งตรวจพิสูจน์ตามมาตรา 244/1 ได้แม้ก่อนฟ้อง มาตรานี้ทำงานร่วมกับมาตรา 237 ทวิ และมาตรา 244/1
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
ในคดีที่ขึ้นอยู่กับพยานวิทยาศาสตร์ (เช่น ดีเอ็นเอ พิษวิทยา การตรวจเอกสารหรือร่องรอย) มาตรานี้เป็นช่องทางขอตรวจพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ก่อนที่ตัวอย่างจะเสื่อมสภาพหรือผู้เชี่ยวชาญจะไม่อาจมาเบิกความ และแม้ก่อนฟ้อง คู่ความทั้งสองฝ่ายใช้ได้ ผู้ต้องหาที่เชื่อว่าผลตรวจจะพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของตนจึงยื่นก่อนได้ การเรียบเรียงคำร้องให้ต้องด้วยเหตุตามกฎหมายเป็นเรื่องเทคนิค ควรปรึกษาทนายความแต่เนิ่นๆ
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจพิสูจน์พยานวิทยาศาสตร์ก่อนฟ้องคดีได้หรือไม่
ได้ ตามมาตรา 237 ตรี ก่อนฟ้องคดี ผู้ต้องหา อัยการ พนักงานสอบสวน หรือผู้เสียหายอาจยื่นคำร้องให้ศาลสั่งตรวจพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ตามมาตรา 244/1 เมื่อพยานสำคัญหรืออาจสูญเสียไปหากล่าช้า
การสืบพยานล่วงหน้าใช้กับพยานผู้เชี่ยวชาญด้วยหรือไม่
ใช้ มาตรา 237 ตรี ให้นำวิธีการตามมาตรา 237 ทวิ มาใช้โดยอนุโลมกับพยานผู้เชี่ยวชาญ พยานหลักฐานอื่น และคดีที่ฟ้องแล้วซึ่งต้องสืบก่อนกำหนดปกติ
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Criminal Procedure Code, s. 237 ter (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 237 ter. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-237-3/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 237 ตรี -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-237-3/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-237-3/"><p>ให้นำความในมาตรา ๒๓๗ ทวิ มาใช้บังคับโดยอนุโลมแก่กรณีการสืบพยานผู้เชี่ยวชาญ และพยานหลักฐานอื่น และแก่กรณีที่ได้มีการฟ้องคดีไว้แล้วแต่มีเหตุจำเป็นที่ต้องสืบพยานหลักฐานไว้ก่อนถึงกำหนดเวลาสืบพยานตามปกติตามมาตรา ๑๗๓/๒ วรรคสองด้วยในกรณีที่พยานหลักฐานทางวิทยาศาสตร์จะสามารถพิสูจน์ให้เห็นถึงข้อเท็จจริงอันสำคัญในคดีได้ หรือมีเหตุอันควรเชื่อว่า หากมีการเนิ่นช้ากว่าจะนำพยานหลักฐานทางวิทยาศาสตร์อันสำคัญมาสืบในภายหน้าพยานหลักฐานนั้นจะสูญเสียไปหรือเป็นการยากแก่การตรวจพิสูจน์ ผู้ต้องหาหรือพนักงานอัยการโดยตนเองหรือเมื่อได้รับคำร้องจากพนักงานสอบสวนหรือผู้เสียหาย จะยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งให้ทำการตรวจพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ตามความในมาตรา ๒๔๔/๑ ไว้ก่อนฟ้องก็ได้ ทั้งนี้ให้นำบทบัญญัติในมาตรา ๒๓๗ ทวิ มาใช้บังคับโดยอนุโลม</p><footer>Criminal Procedure Code, s. 237 ter (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-237-3/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา