ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา 267: เปลี่ยนโทษและลดโทษ; บัญชีแนบท้าย
ตัวบทกฎหมาย
บทบัญญัติในหมวดนี้ ให้นำมาบังคับโดยอนุโลมแก่เรื่องราวขอพระราชทานเปลี่ยนโทษหนักเป็นเบาหรือลดโทษบัญชีแนบท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ความผิดในกฎหมายลักษณะอาญา ที่มาตรา ๗๙ อ้างถึงซึ่งราษฎรมีอำนาจจับได้โดยไม่ต้องมีหมายประทุษร้ายต่อพระบรมราชตระกูล มาตรา ๙๗ และ ๙๙ขบถภายในพระราชอาณาจักร มาตรา ๑๐๑ ถึง ๑๐๔ขบถภายนอกพระราชอาณาจักร มาตรา ๑๐๕ ถึง ๑๑๑ความผิดต่อทางพระราชไมตรีกับต่างประเทศ มาตรา ๑๑๒ทำอันตรายแก่ธง หรือเครื่องหมายของต่างประเทศ มาตรา ๑๑๕ความผิดต่อเจ้าพนักงาน มาตรา ๑๑๙ ถึง ๑๒๒ และ ๑๒๗หลบหนีจากที่คุมขัง มาตรา ๑๖๓ ถึง ๑๖๖ความผิดต่อศาสนา มาตรา ๑๗๒ ถึง ๑๗๓ก่อการจลาจล มาตรา ๑๘๓ และ ๑๘๔กระทำให้เกิดภยันตรายแก่สาธารณชน กระทำให้สาธารณชนปราศจากความสะดวกในการไปมาและการส่งข่าวและของถึงกัน และกระทำให้สาธารณชนปราศจากความสุขสบาย มาตรา ๑๘๕ ถึง ๑๙๔,๑๙๖,๑๙๗ และ ๑๙๙ปลอมแปลงเงินตรา มาตรา ๒๐๒ ถึง ๒๐๕ และ ๒๑๐ข่มขืนกระทำชำเรา มาตรา ๒๔๓ ถึง ๒๔๖ประทุษร้ายแก่ชีวิต มาตรา ๒๔๙ และ ๒๕๑ประทุษร้ายแก่ร่างกาย มาตรา ๒๕๔ ถึง ๒๕๗ความผิดฐานกระทำให้เสื่อมเสียอิสรภาพ มาตรา ๒๖๘, ๒๗๐ และ ๒๗๖ลักทรัพย์ มาตรา ๒๘๘ ถึง ๒๙๖วิ่งราว ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ และโจรสลัด มาตรา ๒๙๗ ถึง ๓๐๒กรรโชก มาตรา ๓๐๓รัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมว่าด้วยนามประเทศ พุทธศักราช ๒๔๘๒ มาตรา ๒ ให้ใช้รัฐธรรมนูญนี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป มาตรา ๓ นามประเทศนี้ให้เรียกว่า ประเทศไทย และบทแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายอื่นใด ซึ่งใช้คำว่า สยาม ให้ใช้คำว่า ไทย แทน
คำแปลภาษาอังกฤษ
บทบัญญัติในหมวดนี้ ให้นำมาบังคับโดยอนุโลมแก่เรื่องราวขอพระราชทานเปลี่ยนโทษหนักเป็นเบาหรือลดโทษบัญชีแนบท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ความผิดในกฎหมายลักษณะอาญา ที่มาตรา ๗๙ อ้างถึงซึ่งราษฎรมีอำนาจจับได้โดยไม่ต้องมีหมายประทุษร้ายต่อพระบรมราชตระกูล มาตรา ๙๗ และ ๙๙ขบถภายในพระราชอาณาจักร มาตรา ๑๐๑ ถึง ๑๐๔ขบถภายนอกพระราชอาณาจักร มาตรา ๑๐๕ ถึง ๑๑๑ความผิดต่อทางพระราชไมตรีกับต่างประเทศ มาตรา ๑๑๒ทำอันตรายแก่ธง หรือเครื่องหมายของต่างประเทศ มาตรา ๑๑๕ความผิดต่อเจ้าพนักงาน มาตรา ๑๑๙ ถึง ๑๒๒ และ ๑๒๗หลบหนีจากที่คุมขัง มาตรา ๑๖๓ ถึง ๑๖๖ความผิดต่อศาสนา มาตรา ๑๗๒ ถึง ๑๗๓ก่อการจลาจล มาตรา ๑๘๓ และ ๑๘๔กระทำให้เกิดภยันตรายแก่สาธารณชน กระทำให้สาธารณชนปราศจากความสะดวกในการไปมาและการส่งข่าวและของถึงกัน และกระทำให้สาธารณชนปราศจากความสุขสบาย มาตรา ๑๘๕ ถึง ๑๙๔,๑๙๖,๑๙๗ และ ๑๙๙ปลอมแปลงเงินตรา มาตรา ๒๐๒ ถึง ๒๐๕ และ ๒๑๐ข่มขืนกระทำชำเรา มาตรา ๒๔๓ ถึง ๒๔๖ประทุษร้ายแก่ชีวิต มาตรา ๒๔๙ และ ๒๕๑ประทุษร้ายแก่ร่างกาย มาตรา ๒๕๔ ถึง ๒๕๗ความผิดฐานกระทำให้เสื่อมเสียอิสรภาพ มาตรา ๒๖๘, ๒๗๐ และ ๒๗๖ลักทรัพย์ มาตรา ๒๘๘ ถึง ๒๙๖วิ่งราว ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ และโจรสลัด มาตรา ๒๙๗ ถึง ๓๐๒กรรโชก มาตรา ๓๐๓รัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมว่าด้วยนามประเทศ พุทธศักราช ๒๔๘๒ มาตรา ๒ ให้ใช้รัฐธรรมนูญนี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป มาตรา ๓ นามประเทศนี้ให้เรียกว่า ประเทศไทย และบทแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายอื่นใด ซึ่งใช้คำว่า สยาม ให้ใช้คำว่า ไทย แทน
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
หลักที่ใช้บังคับในมาตรานี้สั้นแต่สำคัญ คือให้นำกระบวนการขออภัยโทษทั้งหมดในภาค 7 รวมถึงการเสนอผ่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม กำหนดเวลา และข้อจำกัดการยื่นซ้ำ มาใช้กับเรื่องขอเปลี่ยนโทษหนักเป็นเบาหรือลดโทษโดยอนุโลม มิใช่เฉพาะการอภัยโทษเต็มรูปแบบ ข้อความที่ตามมาในตัวบทคือบัญชีแนบท้ายประมวลกฎหมาย ซึ่งระบุประเภทความผิดร้ายแรงตามกฎหมายลักษณะอาญาเดิมที่มาตรา 79 อ้างถึงว่าราษฎรจับได้โดยไม่ต้องมีหมาย ส่วนบรรทัดท้ายเป็นการนำรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมว่าด้วยนามประเทศ พ.ศ. 2482 ที่เปลี่ยนชื่อจากสยามเป็นไทยมาแสดง จึงเป็นเหตุให้เลขมาตราเดิมและชื่อประเทศปรากฏในรูปแบบทางประวัติศาสตร์นี้
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
สำหรับผู้ที่ต้องการขอความปรานี ประเด็นที่เป็นประโยชน์คือไม่จำต้องขออภัยโทษเต็มรูปแบบ วิธีการเดียวกันนี้ให้ยื่นขอเพียงเปลี่ยนโทษหนักเป็นเบาหรือลดโทษได้ ซึ่งอาจเป็นคำขอที่เป็นไปได้มากกว่า ส่วนบัญชีแนบท้ายมีความสำคัญต่อการอ่านมาตรา 79 เรื่องการจับโดยราษฎร เพราะกำหนดว่าราษฎรจับความผิดร้ายแรงใดได้โดยไม่ต้องมีหมาย และเนื่องจากบัญชีใช้เลขมาตราตามกฎหมายลักษณะอาญาเดิม จึงควรตรวจเทียบกับประมวลกฎหมายอาญาปัจจุบันก่อนอ้างอิงมาตราใด
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2557 ถึง 2557)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 10577/2557 (2014)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน ณ วันที่ 8 สิงหาคม 2569 จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ขอเพียงลดโทษแทนการอภัยโทษเต็มรูปแบบได้หรือไม่
ได้ มาตรา 267 ให้นำวิธีการในภาค 7 มาใช้กับเรื่องขอเปลี่ยนโทษหนักเป็นเบาหรือลดโทษโดยอนุโลม มิใช่เฉพาะการอภัยโทษเต็มรูปแบบ
บัญชีแนบท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาคืออะไร
เป็นบัญชีที่มาตรา 79 อ้างถึง ระบุความผิดร้ายแรงตามกฎหมายลักษณะอาญาที่ราษฎรจับได้โดยไม่ต้องมีหมาย เช่น กบฏ ข่มขืน ปล้นทรัพย์ และความผิดต่อชีวิต
คู่มือที่เกี่ยวข้องบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 267 -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Criminal Procedure Code (Thailand), s. 267. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-267/ (accessed 12 ตุลาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.วิ.อ. มาตรา 267 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-267/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-267/"><p>บทบัญญัติในหมวดนี้ ให้นำมาบังคับโดยอนุโลมแก่เรื่องราวขอพระราชทานเปลี่ยนโทษหนักเป็นเบาหรือลดโทษบัญชีแนบท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ความผิดในกฎหมายลักษณะอาญา ที่มาตรา ๗๙ อ้างถึงซึ่งราษฎรมีอำนาจจับได้โดยไม่ต้องมีหมายประทุษร้ายต่อพระบรมราชตระกูล มาตรา ๙๗ และ ๙๙ขบถภายในพระราชอาณาจักร มาตรา ๑๐๑ ถึง ๑๐๔ขบถภายนอกพระราชอาณาจักร มาตรา ๑๐๕ ถึง ๑๑๑ความผิดต่อทางพระราชไมตรีกับต่างประเทศ มาตรา ๑๑๒ทำอันตรายแก่ธง หรือเครื่องหมายของต่างประเทศ มาตรา ๑๑๕ความผิดต่อเจ้าพนักงาน มาตรา ๑๑๙ ถึง ๑๒๒ และ ๑๒๗หลบหนีจากที่คุมขัง มาตรา ๑๖๓ ถึง ๑๖๖ความผิดต่อศาสนา มาตรา ๑๗๒ ถึง ๑๗๓ก่อการจลาจล มาตรา ๑๘๓ และ ๑๘๔กระทำให้เกิดภยันตรายแก่สาธารณชน กระทำให้สาธารณชนปราศจากความสะดวกในการไปมาและการส่งข่าวและของถึงกัน และกระทำให้สาธารณชนปราศจากความสุขสบาย มาตรา ๑๘๕…</p><footer>ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 267 <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-criminal-procedure-code/section-267/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา