ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
94 — การเข้าค้น แสดงหมาย และใช้กำลัง
คนบทกฎหมาย
ให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจที่ทำการค้นในที่รโหฐาน สั่งเจ้าของหรือคนอยู่ในนั้นหรือผู้รักษาสถานที่ซึ่งจะค้น ให้ยอมให้เข้าไปโดยมิหวงห้าม อีกทั้งให้ความสะดวกตามสมควรทุกประการในอันที่จะจัดการตามหมาย ทั้งนี้ ให้พนักงานผู้นั้นแสดงหมาย หรือถ้าค้นได้โดยไม่ต้องมีหมายก็ให้แสดงนามและตำแหน่งถ้าบุคคลดังกล่าวในวรรคต้นมิยอมให้เข้าไป เจ้าพนักงานมีอำนาจใช้กำลังเพื่อเข้าไป ในกรณีจำเป็นจะเปิดหรือทำลายประตูบ้าน ประตูเรือน หน้าต่าง รั้วหรือสิ่งกีดขวางอย่างอื่นทำนองเดียวกันนั้นก็ได้
คำแปลภาษาไทย
An administrative or police officer conducting a search in a private place shall order the owner, the persons therein, or the keeper of the place to be searched, to permit entry without obstruction and to give, in every reasonable way, the facilities needed to carry out the terms of the warrant; and such officer shall exhibit the warrant, or, if the search may be made without a warrant, shall state his name and position.
If the persons mentioned in the first paragraph do not permit entry, the officer has the power to use force in order to enter; and where necessary, he may open or break the doors of a house or dwelling, windows, fences, or other similar obstacles.
คำแปลนี้ยังไม่เป็นที่ทราบจากสำนักงาน — กรุณาอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุสำนักงาน
มาตรา 94 กำหนดวิธีการเข้าค้นในที่รโหฐานตามหมวด 2 (ค้น) วรรคแรกกำหนดหน้าที่ของเจ้าพนักงานให้สั่งผู้ครอบครองยอมให้เข้า และแสดงหมายค้น หรือหากค้นโดยไม่มีหมายก็ให้แจ้งชื่อและตำแหน่ง วรรคสองให้อำนาจใช้กำลังตามสมควร รวมทั้งทำลายสิ่งกีดขวาง เฉพาะเมื่อถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าและมีความจำเป็น บทนี้ใช้ประกอบมาตรา 92 (เหตุค้น) มาตรา 96 (เวลาค้น) และมาตรา 102 (การค้นต่อหน้าพยาน)
ความสำคัญต่อ
สำหรับผู้ครอบครองสถานที่ สิทธิสำคัญคือการขอดูหมายค้น หรือได้รับแจ้งชื่อและตำแหน่งของเจ้าพนักงานในกรณีค้นโดยไม่มีหมายก่อนเข้า การใช้กำลังทำลายเพื่อเข้าจะชอบด้วยกฎหมายก็ต่อเมื่อถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าและมีความจำเป็นเท่านั้น หากเจ้าพนักงานเข้าโดยไม่แสดงอำนาจก่อนหรือไม่มีการปฏิเสธ อาจใช้โต้แย้งความชอบของการค้นได้
คำตัดสินศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5568/2558 (2015)
เมื่อมีการนำหมายค้นมาแสดงแก่ผู้ครอบครองสถานที่หลังจากเจ้าพนักงานเข้าไปได้ไม่นาน ถือเป็นการแสดงหมายค้นแก่ผู้ครอบครองโดยชอบตามมาตรา 94
หมายค้นอยู่กับเจ้าพนักงานอีกคนที่โรงเรียนใกล้เคียงก่อน แล้วจึงนำมาแสดงแก่โจทก์ที่เกิดเหตุในเวลาต่อมาไม่นาน ศาลเห็นว่าเป็นการนำหมายค้นมาแสดงแก่ผู้ครอบครองโดยชอบตามมาตรา 94 และจำเลยเข้าใจโดยสุจริตว่าชุดแรกได้แสดงหมายค้นแก่ผู้ครอบครองแล้ว
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6403/2545 (2002)
เมื่อผู้ครอบครองล็อกกุญแจและไม่ยอมเปิดประตู เจ้าพนักงานผู้จัดการตามหมายค้นถือเป็นกรณีจำเป็นและกระแทกประตูให้เปิดออกได้ตามมาตรา 94 วรรคสอง
ผู้อยู่ในบ้านล็อกกุญแจและไม่ยอมเปิดประตูโดยอ้างว่าจะไปมอบตัวภายหลัง แสดงว่าไม่ยอมให้เจ้าพนักงานเข้าจับกุม ศาลเห็นว่าการใช้ไม้กระแทกประตูที่ล็อกให้เปิดออกเป็นกรณีจำเป็น เจ้าพนักงานผู้จัดการตามหมายค้นมีอำนาจกระทำได้ตามมาตรา 94 วรรคสอง
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4791/2528 (1985)
เมื่อมีอำนาจค้นได้โดยไม่ต้องมีหมายและมีเหตุว่าของอาจถูกขนย้าย การค้นต่อหน้าพยานสองคนที่ขอมาโดยทำลายกุญแจเพราะไม่อาจค้นต่อหน้าเจ้าของได้ เป็นการชอบด้วยมาตรา 92, 94 และ 102
เพราะของที่ได้มาโดยผิดกฎหมายอยู่ในบ้านและอาจถูกขนไปหากไม่ค้นในวันเกิดเหตุ และไม่อาจค้นต่อหน้าเจ้าของโดยไม่ทำลายกุญแจได้ จำเลยซึ่งเป็นสารวัตรจึงค้นต่อหน้าพยานสองคน ศาลเห็นว่าการค้นชอบด้วยมาตรา 92, 94 และ 102 จำเลยจึงไม่มีความผิด และเมื่อมีอำนาจค้นโดยไม่ต้องมีหมาย หมายค้นจะชอบหรือไม่ก็ไม่ทำให้ไม่มีอำนาจค้น
คำพิพากษาที่คัดเลือกการพิจารณาคดีจากเทคโนโลยีศาลฎีกาคำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
เลย
ตำรวจต้องแสดงหมายค้นก่อนเข้าบ้านหรือไม่?
ต้อง ตามมาตรา 94 เจ้าพนักงานต้องแสดงหมายค้น หรือหากค้นได้โดยไม่มีหมายก็ต้องแจ้งชื่อและตำแหน่ง และสั่งให้ผู้ครอบครองยอมให้เข้า
ตำรวจงัดหรือทำลายประตูเพื่อค้นได้หรือไม่?
ได้เฉพาะเมื่อผู้ครอบครองไม่ยอมให้เข้าและมีความจำเป็น มาตรา 94 จึงให้อำนาจใช้กำลัง รวมทั้งเปิดหรือทำลายประตู หน้าต่าง รั้ว หรือสิ่งกีดขวาง