มาตรา 155: เจ้าพนักงานทุจริตกำหนดราคาเพื่อเลี่ยงภาษี
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงาน มีหน้าที่กำหนดราคาทรัพย์สินหรือสินค้าใด ๆ เพื่อเรียกเก็บภาษีอากรหรือค่าธรรมเนียมตามกฎหมาย โดยทุจริตกำหนดราคาทรัพย์สินหรือสินค้านั้น เพื่อให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีอากรหรือค่าธรรมเนียมนั้นมิต้องเสียหรือเสียน้อยไปกว่าที่จะต้องเสีย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever, being an official having the duty to fix the price of any property or goods for the purpose of levying taxes or fees under the law, dishonestly fixes the price of such property or goods so that a person liable to pay the tax or fee is relieved from paying it or pays less than what is due, shall be punished with imprisonment from five to twenty years or imprisonment for life, and a fine from one hundred thousand to four hundred thousand baht.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 155 ขยายความความผิดทุจริตด้านรายได้ โดยมุ่งที่ขั้นตอนการกำหนดราคาโดยเฉพาะ องค์ประกอบคือ (1) เป็นเจ้าพนักงานที่มีหน้าที่กำหนดราคาทรัพย์สินหรือสินค้าเพื่อเรียกเก็บภาษีหรือค่าธรรมเนียม และ (2) โดยทุจริตกำหนดราคานั้นให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีมิต้องเสียหรือเสียน้อยกว่าที่ควร ในขณะที่มาตรา 154 มุ่งการเรียกเก็บหรือละเว้นภาษีโดยทั่วไป มาตรา 155 มุ่งการกำหนดราคาที่ประเมินต่ำกว่าความจริง และมาตรา 156 มุ่งการตรวจสอบบัญชีโดยทุจริต ทั้งสามมาตราเป็นชุดที่ครอบคลุมขั้นตอนต่อเนื่องในกระบวนการรายได้ มีโทษหนักห้าถึงยี่สิบปีหรือตลอดชีวิตเช่นเดียวกับมาตรา 154.
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
โทษตั้งแต่ห้าปีถึงตลอดชีวิต เป็นความผิดที่ยอมความไม่ได้และรัฐเป็นผู้ดำเนินคดีผ่านกระบวนการปราบปรามการทุจริต และด้วยเพดานโทษตลอดชีวิตจึงอยู่ในชั้นอายุความสูงสุด องค์ประกอบชี้ขาดคือหน้าที่เฉพาะของเจ้าพนักงานในการกำหนดราคาที่ใช้คำนวณภาษี การประเมินที่เพียงผิดพลาดโดยไม่มีเจตนาทุจริตไม่เข้าเกณฑ์ ในทางปฏิบัติมักฟ้องเมื่อเจ้าพนักงานประเมินราคาทรัพย์สินหรือสินค้าต่ำโดยเจตนาเพื่อลดภาระภาษีของผู้เสียภาษี และมักปรากฏควบคู่กับมาตรา 157.
คำถามที่พบบ่อย
มาตรา 155 ต่างจากมาตรา 154 อย่างไร?
มาตรา 154 มุ่งการเรียกเก็บหรือละเว้นภาษีโดยทั่วไป ส่วนมาตรา 155 มุ่งการกำหนดราคาที่ใช้คำนวณภาษีให้ต่ำโดยทุจริต.
การประเมินราคาผิดพลาดโดยสุจริตเป็นความผิดตามมาตรา 155 หรือไม่?
ไม่ มาตรานี้ต้องมีเจตนาทุจริตในการกำหนดราคา การประเมินที่ผิดพลาดโดยสุจริตไม่เข้าองค์ประกอบ.
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 155 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 155. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-155/ (accessed 10 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 155 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-155/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-155/"><p>ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงาน มีหน้าที่กำหนดราคาทรัพย์สินหรือสินค้าใด ๆ เพื่อเรียกเก็บภาษีอากรหรือค่าธรรมเนียมตามกฎหมาย โดยทุจริตกำหนดราคาทรัพย์สินหรือสินค้านั้น เพื่อให้ผู้มีหน้าที่เสียภาษีอากรหรือค่าธรรมเนียมนั้นมิต้องเสียหรือเสียน้อยไปกว่าที่จะต้องเสีย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสี่แสนบาท หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 155 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-155/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา