มาตรา 168: ขัดขืนคำบังคับให้มาให้ถ้อยคำ
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดขัดขืนคำบังคับตามกฎหมายของพนักงานอัยการ ผู้ว่าคดีหรือพนักงานสอบสวน ซึ่งให้มาเพื่อให้ถ้อยคำ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever disobeys a lawful order of a public prosecutor, a case prosecutor or an inquiry official requiring them to appear to give a statement shall be liable to imprisonment not exceeding three months, or a fine not exceeding five thousand baht, or both.
คำแปลนี้ยังไม่ได้ตรวจสอบโดยสำนักงาน โปรดอ้างอิงตัวบทภาษาไทยเป็นหลัก
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 168 เป็นความผิดลหุโทษที่คุ้มครองการรวบรวมข้อเท็จจริงของพนักงานอัยการและพนักงานสอบสวน องค์ประกอบคือ มีคำบังคับตามกฎหมายของพนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี หรือพนักงานสอบสวน สั่งให้มาเพื่อให้ถ้อยคำ และมีการขัดขืนคำบังคับนั้น ข้อจำกัดสำคัญซึ่งศาลฎีกาวางไว้คือ คำสั่งต้องเป็นคำบังคับตามกฎหมายแท้จริง เนื่องจากประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาห้ามบังคับให้ผู้ต้องหาให้การและห้ามล่อลวงหรือขู่เข็ญ หมายเรียกผู้ต้องหามาให้การจึงไม่เป็นคำบังคับตามมาตรา 168 และทางแก้กรณีผู้ต้องหาไม่มาคือการออกหมายจับ มิใช่ความผิดนี้ มาตรานี้จึงมุ่งใช้กับพยานและบุคคลอื่น ไม่ใช่ผู้ต้องหาที่ใช้สิทธิไม่ให้การ
ความสำคัญในทางปฏิบัติ
เป็นความผิดระดับเบา โทษไม่เกินสามเดือน และมักเป็นเครื่องมือเดียวที่อัยการหรือพนักงานสอบสวนมีต่อพยานที่ไม่ให้ความร่วมมือ ประเด็นสำคัญในทางปฏิบัติคือความแตกต่างระหว่างผู้ต้องหากับพยาน ผู้ต้องหาที่ไม่มาให้ถ้อยคำไม่เป็นความผิดตามมาตรานี้ เพราะบังคับผู้ต้องหาให้การไม่ได้ และทางแก้ที่ถูกต้องคือการออกหมายจับตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ส่วนพยานที่ถูกเรียกโดยชอบ หากขัดขืนโดยไม่มีข้อแก้ตัวอันควรย่อมเสี่ยงต่อความรับผิด หากท่านได้รับหมายเรียกและไม่แน่ใจว่าถูกปฏิบัติในฐานะพยานหรือผู้ต้องหา ควรปรึกษาทนายความก่อนตอบ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ตีความมาตรานี้
-
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1341/2509 (1966)
หมายเรียกให้ผู้ต้องหามาให้ถ้อยคำไม่เป็นคำบังคับตามมาตรา 168 เพราะประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาห้ามบังคับผู้ต้องหาให้การและห้ามล่อลวงหรือขู่เข็ญ ทางแก้กรณีผู้ต้องหาไม่มาคือการออกหมายจับ เจตนารมณ์ของมาตรา 168 ไม่ได้มุ่งใช้กับผู้ต้องหาที่ขัดขืนไม่มาต่อพนักงานสอบสวน
โดยมติที่ประชุมใหญ่ ศาลวินิจฉัยว่าเมื่อบังคับผู้ต้องหาให้การไม่ได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา หมายเรียกผู้ต้องหาจึงไม่เป็นคำบังคับตามมาตรา 168 กรณีผู้ต้องหาไม่มา กฎหมายมีทางแก้โดยการออกหมายจับอยู่แล้ว มาตรา 168 จึงไม่ใช้กับผู้ต้องหาที่ขัดขืนไม่มา
คำพิพากษาที่คัดสรรและตรวจสอบเลขคดีจากฐานข้อมูลศาลฎีกา คำแปลภาษาอังกฤษโดยสำนักงานเพื่อการศึกษา
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2509 ถึง 2509)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1341/2509 (1966)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
ผู้ต้องหาที่ไม่ยอมให้การมีความผิดหรือไม่?
ไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าหมายเรียกให้ผู้ต้องหามาให้การไม่เป็นคำบังคับตามมาตรา 168 เพราะบังคับผู้ต้องหาให้การไม่ได้ ทางแก้กรณีไม่มาคือการออกหมายจับ มิใช่ความผิดนี้ ตามคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1341/2509 (ประชุมใหญ่) ซึ่งวินิจฉัยจาก ป.วิ.อ. มาตรา 134 และมาตรา 135 ที่ผู้ต้องหาจะให้การหรือไม่ก็ได้ และห้ามล่อลวงหรือขู่เข็ญให้ให้การ และชี้ว่าทางแก้อยู่ที่ ป.วิ.อ. มาตรา 66 (3)
มาตรา 168 มีโทษเท่าใด?
จำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 168 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 168. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-168/ (accessed 10 กันยายน 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 168 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-168/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-168/"><p>ผู้ใดขัดขืนคำบังคับตามกฎหมายของพนักงานอัยการ ผู้ว่าคดีหรือพนักงานสอบสวน ซึ่งให้มาเพื่อให้ถ้อยคำ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินห้าพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 168 (Thailand): <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-168/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา