เรียง 307: ทอดทิ้งผู้ซึ่งพึ่งตนเองมิได้โดยน่าจะเป็นอันตรายแก่ชีวิต
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดมีหน้าที่ตามกฎหมายหรือตามสัญญาต้องดูแลผู้ซึ่งพึ่งตนเองมิได้ เพราะอายุ ความป่วยเจ็บ กายพิการหรือจิตพิการ ทอดทิ้งผู้ซึ่งพึ่งตนเองมิได้นั้นเสียโดยประการที่น่าจะเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่ชีวิต ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever, having a duty under the law or under a contract to take care of a person who is unable to take care of themselves by reason of age, illness, physical disability, or mental disability, abandons that person in a manner likely to endanger that person's life shall be liable to imprisonment not exceeding three years, or a fine not exceeding sixty thousand baht, or both.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรา 307 มิใช่บทฉกรรจ์ของมาตรา 306 แต่เป็นฐานความผิดของตนเอง องค์ประกอบคือ (๑) มีหน้าที่ตามกฎหมายหรือตามสัญญาต้องดูแล (๒) ผู้ซึ่งพึ่งตนเองมิได้เพราะอายุ ความป่วยเจ็บ กายพิการ หรือจิตพิการ (๓) ทอดทิ้งผู้นั้นเสีย (๔) โดยประการที่น่าจะเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่ชีวิต หน้าที่ดูแลเป็นรากฐานของความผิด บุคคลภายนอกที่ไม่มีหน้าที่จึงไม่ต้องรับผิดตามมาตรานี้ แม้อาจมีความผิดตามมาตรา 374 หากเห็นผู้อื่นตกอยู่ในภยันตรายแห่งชีวิตซึ่งตนอาจช่วยได้แล้วไม่ช่วยตามความจำเป็น หน้าที่นั้นอาจเกิดจากกฎหมาย เช่น บิดามารดา หรือจากสัญญา เช่น สถานพยาบาลหรือผู้รับจ้างดูแล องค์ประกอบข้อที่สี่เป็นเกณฑ์ภาวะวิสัยที่พิจารณาจากลักษณะของการทอดทิ้ง ไม่จำต้องเกิดอันตรายขึ้นจริง โทษคือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หากการทอดทิ้งเป็นเหตุให้ผู้ถูกทอดทิ้งถึงแก่ความตายหรือรับอันตรายสาหัส มาตรา 308 ให้ลงโทษตามมาตรา 290 มาตรา 297 หรือมาตรา 298 แล้วแต่กรณี ส่วนมาตรา 306 เป็นคนละฐานความผิด คือไม่ต้องมีหน้าที่ดูแล แต่จำกัดเฉพาะเด็กอายุยังไม่เกินเก้าปี และต้องกระทำเพื่อให้เด็กนั้นพ้นไปเสียจากตน
ความสำคัญต่อ
โทษตามมาตรานี้คือจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ บางครั้งมีการอ้างตัวเลขเจ็ดปีสำหรับมาตรานี้ ซึ่งไม่ถูกต้อง เพราะเป็นคนละเส้นทาง กล่าวคือ ถ้าการทอดทิ้งเป็นเหตุให้ถึงแก่ความตายหรือรับอันตรายสาหัส มาตรา ๓๐๘ ให้ลงโทษตามมาตรา ๒๙๐ มาตรา ๒๙๗ หรือมาตรา ๒๙๘ ซึ่งหนักกว่ามาก ส่วนตามมาตรา ๓๐๗ เองไม่จำต้องเกิดอันตรายขึ้นเลย เพียงลักษณะของการทอดทิ้งน่าจะเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่ชีวิตก็พอ องค์ประกอบที่ชี้ขาดคือหน้าที่ดูแล ซึ่งต้องเกิดจากกฎหมายหรือจากสัญญา คำถามแรกจึงอยู่ที่ว่าจำเลยมีหน้าที่นั้นหรือไม่ มิใช่ว่าผู้เสียหายถูกละเลยจริงหรือไม่ คำถามที่สอง หากมีการกล่าวอ้างผลตามมาตรา ๓๐๘ คือความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำและผล ว่าอันตรายเกิดจากการทอดทิ้งหรือจากสภาพเดิมของผู้เสียหาย ความผิดนี้ยอมความไม่ได้ การเจรจากับครอบครัวผู้เสียหายจึงมีผลเพียงในทางบรรเทาโทษ
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2502 ถึง 2502)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 1190/2502 (1959)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 307 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 307. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-307/ (accessed 17 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 307 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-307/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-307/"><p>ผู้ใดมีหน้าที่ตามกฎหมายหรือตามสัญญาต้องดูแลผู้ซึ่งพึ่งตนเองมิได้ เพราะอายุ ความป่วยเจ็บ กายพิการหรือจิตพิการ ทอดทิ้งผู้ซึ่งพึ่งตนเองมิได้นั้นเสียโดยประการที่น่าจะเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่ชีวิต ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๖) พ.ศ. ๒๕๖๐]</p><footer>Penal Code, s. 307 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-307/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา