382: ใช้สัตว์ทำงานเกินสมควรหรืองานอันไม่สมควร
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดใช้ให้สัตว์ทำงานจนเกินสมควรหรือใช้ให้ทำงานอันไม่สมควร เพราะเหตุที่สัตว์นั้นป่วยเจ็บ ชราหรืออ่อนอายุ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever causes an animal to work beyond what is reasonable, or causes it to do work that is unsuitable because the animal is sick, aged, or young, shall be liable to imprisonment not exceeding one month, or a fine not exceeding ten thousand baht, or both.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้เป็นหนึ่งในบทว่าด้วยสัตว์ในลักษณะความผิดลหุโทษ มีองค์ประกอบสองลักษณะ คือ การใช้ให้สัตว์ทำงานจนเกินสมควร และการใช้ให้สัตว์ทำงานอันไม่สมควรเพราะเหตุที่สัตว์นั้นป่วยเจ็บ ชรา หรืออ่อนอายุ ทั้งสองลักษณะไม่ต้องพิสูจน์ว่าสัตว์ได้รับบาดเจ็บ เพราะกฎหมายมุ่งที่การใช้งานสัตว์ มิใช่ผลที่เกิดแก่สัตว์ โทษคือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ อัตราโทษแก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา 6 แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 22) พ.ศ. 2558 การกระทำลักษณะนี้มักเข้าข่ายพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 ด้วย ซึ่งเป็นกฎหมายคนละฉบับและมีโทษหนักกว่ามาก
ความสำคัญต่อ
โทษตามมาตรานี้ไม่สูง คือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท ในทางปฏิบัติความสำคัญของการร้องทุกข์มักอยู่ที่ข้อเท็จจริงเดียวกันนั้นถูกแจ้งตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันการทารุณกรรมสัตว์ด้วย ซึ่งมีโทษหนักกว่ามาก ประเด็นที่ต้องพิสูจน์คือการใช้งานนั้นเกินสมควรหรือไม่ และสำหรับองค์ประกอบที่สอง สัตว์นั้นป่วยเจ็บ ชรา หรืออ่อนอายุในขณะนั้นจริงหรือไม่ ทั้งนี้อย่าสับสนกับมาตรา 376 ซึ่งเป็นความผิดฐานยิงปืนโดยใช่เหตุในเมือง หมู่บ้าน หรือที่ชุมนุมชน
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2541 ถึง 2541)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 4870/2541 (1998)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
มาตรา 382 ลงโทษการกระทำใด
การใช้ให้สัตว์ทำงานจนเกินสมควร หรือใช้ให้ทำงานอันไม่สมควรเพราะเหตุที่สัตว์นั้นป่วยเจ็บ ชรา หรืออ่อนอายุ
โทษตามมาตรา 382 เป็นอย่างไร
จำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ทั้งนี้การกระทำเดียวกันอาจเป็นความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันการทารุณกรรมสัตว์ ซึ่งมีโทษหนักกว่า
สัตว์ต้องได้รับบาดเจ็บหรือไม่
ไม่ต้อง มาตรานี้มุ่งที่การใช้งานสัตว์ มิใช่ผลที่เกิดแก่สัตว์
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 382 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 382. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-382/ (accessed 17 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 382 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-382/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-382/"><p>ผู้ใดใช้ให้สัตว์ทำงานจนเกินสมควรหรือใช้ให้ทำงานอันไม่สมควร เพราะเหตุที่สัตว์นั้นป่วยเจ็บ ชราหรืออ่อนอายุ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘]</p><footer>Penal Code, s. 382 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-382/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา