389: ทำให้ของแข็งตกหรือทำให้ของโสโครกเปรอะเปื้อน
ตัวบทกฎหมาย
ผู้ใดกระทำด้วยประการใด ๆ ให้ของแข็งตกลง ณ ที่ใด ๆ โดยประการที่น่าจะเป็นอันตรายหรือเดือดร้อนรำคาญแก่บุคคล หรือเป็นอันตรายแก่ทรัพย์ หรือกระทำด้วยประการใด ๆ ให้ของโสโครกเปรอะเปื้อนหรือน่าจะเปรอะเปื้อน ตัวบุคคล หรือทรัพย์ หรือแกล้งทำให้ของโสโครกเป็นที่เดือดร้อนรำคาญ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘]
คำแปลภาษาอังกฤษ
Whoever does anything to cause a hard object to fall in any place, in a manner likely to be dangerous to a person or to cause a person annoyance, or likely to be dangerous to property, or does anything to cause filth to soil, or to be likely to soil, a person or property, or maliciously causes filth to be a nuisance, shall be liable to imprisonment not exceeding one month, or a fine not exceeding ten thousand baht, or both.
คำแปลโดย ThaiLawOnline แปลจากต้นฉบับภาษาไทยและตรวจสอบแล้ว
หมายเหตุของสำนักงาน
มาตรานี้มีสองอนุประโยคที่แยกจากกัน อนุประโยคแรกคือการทำให้ของแข็งตกลง ณ ที่ใด ๆ ในประการที่น่าจะเป็นอันตรายหรือเดือดร้อนรำคาญแก่บุคคล หรือเป็นอันตรายแก่ทรัพย์ อนุประโยคที่สองคือการทำให้ของโสโครกเปรอะเปื้อนหรือน่าจะเปรอะเปื้อนตัวบุคคลหรือทรัพย์ และการแกล้งทำให้ของโสโครกเป็นที่เดือดร้อนรำคาญ ทั้งสองอนุประโยคไม่ต้องเกิดผลร้ายขึ้นจริง เพราะถ้อยคำว่าน่าจะทำให้ความเสี่ยงเพียงพอแล้ว ด้วยเหตุนี้มาตรานี้จึงครอบคลุมสิ่งของที่ตกหรือถูกโยนจากระเบียงและจากงานก่อสร้าง แม้ไม่มีผู้ใดถูกก็ตาม มาตรานี้ต่างจากบทว่าด้วยทางสาธารณะตามมาตรา 385 ถึงมาตรา 387 ซึ่งว่าด้วยการกีดขวางและสิ่งของที่น่าจะตกลงบนทางสาธารณะ และต่างจากการทำให้เสียทรัพย์ตามมาตรา 358 ซึ่งต้องมีความเสียหายแก่ทรัพย์ของผู้อื่น โทษคือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ความสำคัญต่อ
ในทางปฏิบัติ มาตรานี้เป็นบทที่ใช้กับอาคารชุดและไซต์ก่อสร้าง ได้แก่ สิ่งของที่ตกจากระเบียงและนั่งร้าน และน้ำหรือของเสียที่ปล่อยลงมาจนเปรอะเปื้อนบุคคลหรือทรัพย์ด้านล่าง เนื่องจากความรับผิดอยู่ที่ความน่าจะเป็น มิใช่ผลที่เกิดขึ้นจริง การร้องทุกข์จึงสำเร็จได้แม้ไม่มีผู้ใดถูกของตกใส่ ซึ่งทำให้เป็นช่องทางที่ใช้ได้จริงสำหรับผู้พักอาศัยหรือเพื่อนบ้านที่พิสูจน์ความเสียหายไม่ได้ นิติบุคคลถูกจำคุกไม่ได้ ในคดีเกี่ยวกับอาคารความรับผิดจึงมักตกแก่ผู้ลงมือกระทำ หากทรัพย์เสียหายจริง การทำให้เสียทรัพย์ตามมาตรา 358 เป็นบทที่หนักกว่า ส่วนความรับผิดทางแพ่งกรณีของตกจากโรงเรือนเป็นของผู้ครอบครองตามมาตรา 434 และมาตรา 436 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มีคำพิพากษาศาลฎีกาอ้างถึงมาตรานี้ 1 คดี (พ.ศ. 2542 ถึง 2542)
ตัวอย่างคำพิพากษาที่อ้างถึง
- คำพิพากษาฎีกาที่ 8/2542 (1999)
รายการนี้คัดเลือกโดยระบบ โดยให้น้ำหนักกับคำพิพากษาที่ยกมาตรานี้ขึ้นวินิจฉัย มากกว่าคำพิพากษาที่เพียงอ้างถึงตอนพิพากษาลงโทษ ยังไม่ผ่านการตรวจทานโดยสำนักงาน
นับจากฐานข้อมูลคำพิพากษาศาลฎีกาของสำนักงาน จำนวน 83,652 คดี (พ.ศ. 2464 ถึง 2569) จำนวนคดีนับครบถ้วน ส่วนช่วงปีที่แสดงได้ตัดปีที่มีคดีน้อยผิดปกติออก เพื่อให้สะท้อนช่วงเวลาที่มีการอ้างถึงจริง ตัวเลขนี้คำนวณโดยสำนักงานเอง ไม่ใช่สถิติทางการของศาล วิธีการนับและตรวจสอบ
เลย
มาตรา 389 ลงโทษการกระทำใด
สองอย่าง คือการทำให้ของแข็งตกลง ณ ที่ใด ๆ ในประการที่น่าจะเป็นอันตรายหรือเดือดร้อนรำคาญแก่บุคคลหรือเป็นอันตรายแก่ทรัพย์ และการทำให้ของโสโครกเปรอะเปื้อนหรือน่าจะเปรอะเปื้อนตัวบุคคลหรือทรัพย์ หรือแกล้งทำให้ของโสโครกเป็นที่เดือดร้อนรำคาญ มีโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ต้องมีของตกใส่บุคคลจริงหรือไม่จึงจะเข้ามาตรา 389
ไม่ต้อง กฎหมายใช้ถ้อยคำว่าน่าจะเป็นอันตรายหรือเดือดร้อนรำคาญ ความเสี่ยงจึงเพียงพอแล้ว ด้วยเหตุนี้มาตรานี้จึงครอบคลุมสิ่งของที่ตกจากระเบียงอาคารชุดและจากงานก่อสร้าง แม้ไม่มีผู้ใดถูกก็ตาม
ผู้จัดการฝ่ายบน ThaiLawOnline
วิธีอ้างอิงมาตรานี้
-
อ้างอิงแบบทั่วไป
Penal Code, s. 389 (Thailand) -
อ้างอิงแบบวิชาการ
Penal Code (Thailand), s. 389. ThaiLawOnline, https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-389/ (accessed 17 สิงหาคม 2026). -
อ้างอิงแบบไทย
ป.อ. มาตรา 389 -
ลิงก์ถาวร
https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-389/ -
โค้ดสำหรับฝังในเว็บอื่น
<blockquote cite="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-389/"><p>ผู้ใดกระทำด้วยประการใด ๆ ให้ของแข็งตกลง ณ ที่ใด ๆ โดยประการที่น่าจะเป็นอันตรายหรือเดือดร้อนรำคาญแก่บุคคล หรือเป็นอันตรายแก่ทรัพย์ หรือกระทำด้วยประการใด ๆ ให้ของโสโครกเปรอะเปื้อนหรือน่าจะเปรอะเปื้อน ตัวบุคคล หรือทรัพย์ หรือแกล้งทำให้ของโสโครกเป็นที่เดือดร้อนรำคาญ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ หมายเหตุ: [อัตราโทษ แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ๒๒) พ.ศ. ๒๕๕๘]</p><footer>Penal Code, s. 389 (Thailand) — <a href="https://www.thailawonline.com/th/thai-penal-code/section-389/">ไทยลอว์ออนไลน์</a></footer></blockquote>
ตัวบทภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ คำแปลภาษาอังกฤษเป็นคำแปลอย่างไม่เป็นทางการโดย ThaiLawOnline เผยแพร่ให้นำไปใช้ต่อได้โดยอ้างที่มา